Các hành vi vi phạm đạo đức, pháp luật hoặc thiếu văn hoá:
- Quay phim trong rạp; chụp ảnh, quay phim tại nơi có biển cấm.
- Ghi âm trái phép cuộc nói chuyện.
- Tải, sao chép, sử dụng phần mềm bẻ khoá hoặc các tệp âm nhạc, bài viết có bản quyền khi chưa được phép.
- Phát trực tiếp (livestream) hoặc đưa thông tin cá nhân của người khác lên mạng khi chưa được phép.
- Tham gia, chia sẻ, quảng cáo trang web cờ bạc, bạo lực.
Nguyên tắc phòng tránh: Tìm hiểu thông tin, trang bị kiến thức pháp luật; chỉ sử dụng sản phẩm số khi được tác giả cho phép hoặc có bản quyền.
Ví dụ tiêu biểu: Không tự ý lấy ảnh chụp của người khác đăng lên mạng xã hội và ghi tên mình là người chụp.

2. Tuân thủ những quy định về đạo đức, văn hoá và pháp luật khi tạo ra sản phẩm số

Các sản phẩm số học sinh có thể tạo ra: Poster, quảng cáo, bài đăng mạng xã hội, truyện tự sáng tác, video âm nhạc, vlog, tệp ghi âm, trò chơi tự thiết kế,...
Quy tắc cốt lõi khi tạo sản phẩm số:
- Tính trung thực: Không sử dụng thông tin giả, thông tin không đáng tin cậy.
- Tôn trọng bản quyền: Không sao chép, chỉnh sửa thông tin của người khác rồi coi là của mình. Ưu tiên sử dụng thông tin do mình tự tạo.
- Văn hoá ứng xử: Nội dung, hình thức phải chuẩn mực; sử dụng ngôn ngữ lịch sự; không dùng hình ảnh giật gân, không tiết lộ thông tin cá nhân của người khác.
Ví dụ tiêu biểu: Khi làm một video bài tập nhóm đăng lên mạng, học sinh cần chèn nhạc nền không vi phạm bản quyền và sử dụng ngôn từ văn minh, lịch sự.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Việc tự ý ghi âm, quay phim nơi có biển cấm, sao chép phần mềm bẻ khoá hay chia sẻ thông tin cá nhân người khác khi chưa được phép là hành vi vi phạm pháp luật, đạo đức và thiếu văn hoá.
Hãy luôn ghi nhớ quy tắc: Hầu hết thông tin trên Internet đều có bản quyền; chỉ sử dụng khi có sự cho phép của tác giả.
Khi tạo ra bất kỳ sản phẩm số nào, học sinh bắt buộc phải bảo đảm tính đạo đức, tính văn hoá và không vi phạm pháp luật.
Quy tắc "3 Không" về nội dung sản phẩm số: Không dùng tin giả/thiếu tin cậy; Không sao chép trái phép; Không dùng ngôn ngữ thiếu lịch sự/hình ảnh giật gân.
Luôn ưu tiên sử dụng thông tin do chính mình tự tạo ra (tự quay video, chụp ảnh, viết nội dung) để tránh các rắc rối về bản quyền.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX (Khung tối giản)

Slide 1: BÀI 4: ĐẠO ĐỨC VÀ VĂN HOÁ TRONG SỬ DỤNG CÔNG NGHỆ KĨ THUẬT SỐ | Mục tiêu bài học.
Slide 2: 1. Biểu hiện vi phạm khi sử dụng công nghệ số | Danh sách các hành vi vi phạm đạo đức và pháp luật phổ biến (quay phim trộm, dùng phần mềm lậu, vi phạm bản quyền).
Slide 3: Biện pháp phòng tránh vi phạm | Tự trang bị kiến thức pháp luật và tuân thủ nguyên tắc sử dụng sản phẩm có bản quyền.
Slide 4: 2. Trách nhiệm khi tạo ra sản phẩm số | Giới thiệu các dạng sản phẩm số của học sinh (Poster, Vlog, Blog, Video...).
Slide 5: Quy tắc vàng: Trung thực và Bản quyền | Tuyệt đối không dùng tin giả, không đạo nhái; khuyến khích tự sáng tạo dữ liệu.
Slide 6: Quy tắc vàng: Văn hoá ứng xử trên môi trường số | Sử dụng ngôn ngữ lịch sự, chuẩn mực đạo đức, không dùng ảnh giật gân hoặc lộ thông tin cá nhân.
Slide 7: Tổng kết & Luyện tập | Khắc sâu thông điệp xây dựng môi trường số lành mạnh và hợp pháp.