Giáo án tích hợp NLS Công nghệ 9 Định hướng nghề nghiệp Kết nối tri thức

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 4: QUY TRÌNH CHỌN LỰA NGHỀ NGHIỆP

(Thời gian thực hiện: 3 tiết)

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ: 

• Tóm tắt được một số lí thuyết cơ bản về lựa chọn nghề nghiệp.
• Giải thích được các bước trong quy trình lựa chọn nghề nghiệp.
• Nhận ra và giải thích được các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn nghề nghiệp của bản thân trong lĩnh vựa kĩ thuật, công nghệ.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: thông qua hoạt động nhóm.
• Năng lực tự chủ và tự học: thông qua việc chủ động, tích cực thực hiện các nhiệm vụ học tập được giao. 
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: thông qua tìm tòi, khám phá thêm về quy trình chọn lựa nghề nghiệp.

Năng lực riêng: 

• Trình bày và giải thích được các bước trong quy trình lựa chọn nghề nghiệp.
• Trình bày được các yếu tố ảnh hưởng tới quyết định lựa chọn nghề nghiệp.

Năng lực số (NLS):

• [1.1.TC2b]: Tổ chức được việc tìm kiếm dữ liệu, thông tin (về thị trường lao động, mô tả công việc) trong môi trường số một cách hiệu quả.
• [5.2.TC2a]: Xác định được nhu cầu tự đánh giá bản thân và lựa chọn công cụ số (bài trắc nghiệm online, ứng dụng hướng nghiệp) để giải quyết.
• [6.1.TC2a]: Hiểu biết cơ bản về cách AI hỗ trợ phân tích dữ liệu cá nhân để đưa ra gợi ý nghề nghiệp.
• [6.2.TC2a]: Sử dụng được các công cụ AI (như ChatGPT, Gemini) để hỗ trợ tìm hiểu thông tin nghề nghiệp và phân tích sự phù hợp của bản thân.

3. Phẩm chất

• Chăm chỉ, ham học hỏi, tìm hiểu các tài liệu liên quan đến nội dung bài học; có ý thức vận dụng kiến thức đã học.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC 

1. Đối với giáo viên

• Giáo án, SGK, SGV, SBT Công nghệ định hướng nghề nghiệp 9 – Kết nối tri thức. 
• Các Hình 4.1 – 4.2 – 4.3  trong SGK phóng to. 
• Phiếu học tập.
• Máy tính, máy chiếu (nếu có).
• Đường link các bài trắc nghiệm Holland/MBTI uy tín.
• Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

2. Đối với học sinh

• SHS, SBT Công nghệ định hướng nghề nghiệp 9 – Kết nối tri thức.
• Đọc trước nội dung bài học và sưu tầm tranh ảnh, tư liệu về bài học “quy trình lựa chọn nghề nghiệp”. 
• Điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) để thực hiện các bài trắc nghiệm và tra cứu.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế, giúp HS sẵn sàng học tập và gợi mở nhu cầu nhận thức của HS, kích thích sự tò mò và mong muốn tìm hiểu nội dung tiếp theo của bài học.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS quan sát Hình 4.1 SGK tr.24 và trả lời câu hỏi: Ba yếu tố trong hình có ảnh hưởng như thế nào tới quyết định lựa chọn nghề nghiệp?

c. Sản phẩm: HS trả lời được câu hỏi mở đầu.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi, quan sát Hình 4.1 SGK tr.24 và trả lời câu hỏi: Ba yếu tố trong hình có ảnh hưởng như thế nào tới quyết định lựa chọn nghề nghiệp?

- [6.2.TC2a]: GV mời 1-2 HS: Sử dụng nhanh Chatbot AI trên điện thoại với câu lệnh: "Tại sao khi chọn nghề cần cân nhắc cả Sở thích, Năng lực và Nhu cầu xã hội?".

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS quan sát hình ảnh, vận dụng hiểu biết thực tế và trả lời câu hỏi.

- HS tương tác với AI để lấy thêm ý tưởng trả lời.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trả lời câu hỏi.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án:

Ba yếu tố trong hình là sở thích, nhu cầu xã hội và năng lực có ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định lựa chọn nghề nghiệp. Khi chọn nghề, đầu tiên chúng ta phải đánh giá được bản thân (sở thích, năng lực) và xem xét nhu cầu của xã hội để lựa chọn công việc phù hợp với bản thân.

- AI gợi ý: Nếu thiếu 1 trong 3 sẽ dẫn đến chán nản, không làm được việc hoặc thất nghiệp.

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Ngoài ba yếu tổ kể trên, còn có nhiều yếu tố khác cũng tác động đến việc lựa chọn nghề nghiệp. Các yếu tố khác đó là gì? Quy trình lựa chọn nghề nghiệp như thế nào? Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 4: Quy trình lựa chọn nghề nghiệp.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1. Tìm hiểu về một số lí thuyết cơ bản về lựa chọn nghề nghiệp

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS tóm tắt được một số lí thuyết cơ bản về lựa chọn nghề nghiệp. 

b. Nội dung: GV đọc SGK, thảo luận, trả lời câu hỏi theo sự hướng dẫn của GV để tìm hiểu về một số lí thuyết cơ bản về lựa chọn nghề nghiệp.

c. Sản phẩm: Phiếu học tập số 1,2 về một số lí thuyết cơ bản về lựa chọn nghề nghiệp.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 2. Tìm hiểu về các bước trong quy trình lựa chọn nghề 

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS kể tên và giải thích được các bước trong quy trình lựa chọn nghề nghiệp.

b. Nội dung: HS nghiên cứu mục II trong SGK – tr28, 29 , thảo luận và trả lời câu hỏi theo sự hướng dẫn của GV để tìm hiểu về các bước trong quy trình lựa chọn nghề.

c. Sản phẩm: HS ghi được các bước trong quy trình lựa chọn nghề nghiệp. 

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 3. Tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn nghề nghiệp của bản thân trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ 

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày được yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn nghề nghiệp của bản thân trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ. 

b. Nội dung: HS nghiên cứu mục III trong SGK – tr29, 30, thảo luận và trả lời câu hỏi theo sự hướng dẫn của GV để tìm hiểu về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn nghề nghiệp của bản thân trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ.

c. Sản phẩm: các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn nghề nghiệp. 

d. Tổ chức thực hiện:

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Củng cố kiến thức đã học về quy trình lựa chọn nghề nghiệp. 

b. Nội dung: 

- GV cho HS làm Bài tập trắc nghiệm về quy trình lựa chọn nghề nghiệp bằng Quizizz/Kahoot. 

- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm, hoàn thành phiếu học tập số 3. 

c. Sản phẩm: 

- HS chọn đáp án đúng cho các câu hỏi về quy trình lựa chọn nghề nghiệp; hoàn thành phiếu học tập số 3. 

d. Tổ chức thực hiện:

Nhiệm vụ 1. Trả lời câu hỏi trắc nghiệm

Câu 1: Chọn câu không phải là các bước trong quy trình lựa chọn nghề nghiệp

A. Tìm hiểu bản thân. 

B. Tìm hiểu thị trường lao động. 

C. Tìm hiểu trang phục phù hợp. 

D. Ra quyết định.

Câu 2: Đâu là điều kiện quan trọng giúp chúng ta có thêm động lực để phát triển kĩ năng, vượt khó trên con đường chinh phục nghề nghiệp?

A. Gia đình.

B. Cá tính.

C. Sở thích.

D. Năng lực..

Câu 3: Lợi ích của việc được chọn nghề nghiệp phù hợp với tính cách bản thân là 

A. Có cái nhìn tổng quan về tính cách và sở thích để chọn nghề nghiệp phù hợp.

B. Đánh giá được năng lực bản thân phù hợp với nghề nghiệp lựa chọn.

C. Lập kế hoạch rèn luyện phù hợp với bản thân.

D. Dễ thích ứng với các yêu cầu công việc và hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao..

Câu 4: Phần rễ của cây nghề nghiệp thể hiện điều gì?

A. Thể hiện những mong muốn của con người đối với nghề nghiệp.                                                                                               

B. Thể hiện cá tính, sở thích, khả năng, giá trị của mỗi cá nhân.

C. Thể hiện mong muốn của con người đối với cơ hội việc làm.

D. Thể hiện mong muốn cá nhân đối với môi trường làm việc.

Câu 5: Những công việc nào phù hợp với sở thích khám phá, sử dụng máy móc, làm những công việc sử dụng thao tác tay chân?

A. Toán học, nghiên cứu khoa học.

B. Ngân hàng, công nghệ thông tin.

C. Cơ khí, điện, công nghệ thông tin.

D. Cơ khí, sáng tác văn học, nghệ thuật.

Câu 6: Ý nghĩa của lí thuyết mật mã Holland trong việc chọn nghề là

A. Là cơ sở để bản thân thích ứng với môi trường nghề nghiệp.

B. Là cơ sở để hướng nghiệp trong nhà trường.

C. Là cơ sở để khám phá tính cách bản thân.

D. Là cơ sở để định hướng chọn nghề nghiệp hay ngành học tương lai.

Câu 7: Lí thuyết cơ bản nhất dùng cho công tác hướng nghiệp cho học sinh là

A. Lí thuyết cây nghề nghiệp.

B. Lí thuyết triết lí Ikigai.

C. Lí thuyết tham vấn nghề nghiệp.

D. Lí thuyết động cơ nghề nghiệp.

Câu 8: Để tìm hiểu trước khi quyết định lựa chọn nghề nghiệp cần tìm hiểu những thông tin nào?

A. Thị trường lao động, năng lực, phẩm chất.

B. Sở thích, năng lực, thu nhập.

C. Sở thích, thị trường lao động, năng lực.

D. Năng lực, sở thích, cơ hội phát triển.

Đáp án:

Nhiệm vụ 2: Hoàn thành phiếu học tập số 3 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm đôi 

- GV giao nhiệm vụ cụ thể cho các nhóm: Hoàn thành phiếu học tập số 3 để củng cố thêm lí thuyết về quy trình lựa chọn nghề nghiệp

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thảo luận, hoàn thành phiếu học tập số 3

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời một nhóm bất kì lên báo cáo kết quả, các nhóm còn lại lắng nghe và nhận xét kết quả 

Gợi ý câu trả lời 

Câu 1: 

Câu 2: 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức. 

- GV chuyển sang nội dung mới. 

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS vận dụng được kiến thức đã học về quy trình lựa chọn nghề nghiệp để có hướng lựa chọn phù hợp với bản thân. 

b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, thực hiện nhiệm vụ: Vận dụng (SGK – tr30).

c. Sản phẩm: định hướng lựa chọn nghề nghiệp dựa trên những căn cứ khoa học. 

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV hướng dẫn HS hoàn thành nội dung trong phần Vận dụng trong SGK - tr30 tại nhà và báo cáo lại kết quả vào buổi học sau: 

Vận dụng (SGK – tr30) Một người bạn của em cho rằng, khi chọn nghề cứ chọn nghề dễ xin việc và kiếm được nhiều tiền mà không cần quan tâm tới mình có thích nghề đó hay không. Em hãy đưa ra lời khuyên giúp bạn có những bước chọn nghề đúng đắn.

- GV yêu cầu HS: [6.2.TC2a]: Sử dụng AI Chatbot để soạn một "Bức thư tư vấn" hoặc "Kịch bản đối thoại" thuyết phục bạn, trong đó AI sẽ gợi ý các lý lẽ và dẫn chứng về hậu quả của việc chọn nghề sai lầm.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thực hiện nhiệm vụ mục Vận dụng (SGK – tr30) tại nhà. 

- HS tương tác với AI để lấy ý tưởng.

- Viết lại lời khuyên theo văn phong của mình.

- GV hỗ trợ, hướng dẫn HS (nếu cần).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

HS làm báo cáo tại nhà, nộp sản phẩm vào tiết học sau.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

GV nhận xét, đánh giá, kết thúc tiết học.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Ôn lại kiến thức đã học:

+ Các lí thuyết cơ bản về lựa chọn nghề: lí thuyết mật mã Holland; lí thuyết cây nghề nghiệp 

+ Các bước trong quy trình lựa chọn nghề 

+ Các yếu tố ảnh hưởng tới quyết định chọn nghề nghiệp của bản thân trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ 

- Hoàn thành bài tập phần Vận dụng.

- Đọc và tìm hiểu trước nội dung Bài 5: Dự án: Tự đánh giá mức độ phù hợp của bản thân với một số ngành nghề thuộc lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ. .