Giáo án NLS chuyên đề Tin học 10 THUD Bài 1: Tạo dữ liệu ban đầu với công cụ định dạng bảng

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia lớp thành các nhóm 3 - 4 HS, yêu cầu các nhóm hoàn thành Hoạt động 1 SGK tr.27: Hãy liệt kê các công cụ của phần mềm bảng tính mà em cần sử dụng để tạo, định dạng và thiết lập các công thức tính toán cho bảng tính như Hình 1.2:

- GV gợi ý HS trả lời bằng cách đặt câu hỏi:

+ Tiêu đề bảng định dạng như thế nào?

+ Các ô định dạng ra sao?

+ Cột cuối cùng, dòng cuối cùng có công thức là gì, định dạng ra sao?

- GV tạo sẵn nội dung bảng tính trên máy tính, sau đó gọi từng nhóm lên thực hiện các thao tác định dạng cho tới khi đạt được như Hình 1.2.

- GV yêu cầu HS đọc thông tin SGK tr.27, 28 và cho biết: Em hãy nêu các ưu điểm khi định dạng bảng tính bằng công cụ Format as Table.

- GV đặt câu hỏi thảo luận AI: Khi sử dụng các tính năng tự động hóa công thức của bảng tính, con người cần có trách nhiệm kiểm tra như thế nào?

- GV hướng dẫn HS đọc mục Ghi nhớ và chốt kiến thức: Công cụ Format as Table giúp định dạng bảng tính với nhiều tính năng hữu ích.

- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi, hoàn thành câu hỏi củng cố kiến thức SGK tr.28:

Hãy chỉ ra các ưu điểm của bảng tính được định dạng bằng công cụ Format as Table so với các định dạng vùng dữ liệu thông thường trong các tình huống sau:

a) Khi cần chèn thêm hàng hay cột mới vào một vùng dữ liệu đã được định dạng khung viền, màu nền.

b) Khi muốn sao chép công thức ở hàng trên xuống hàng mới tạo.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc nội dung thông tin mục 1, quan sát Hình 1.2, 1.3, thảo luận và trả lời câu hỏi.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện HS trình bày kết quả:

+ 1 HS mô tả định dạng.

+ 1 HS nêu công cụ cần sử dụng và mô tả cách thực hiện.

- HS giơ tay trả lời câu hỏi SGK tr.28.

- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới.

1. Định dạng bảng tính

- Bảng tính được định dạng bằng công cụ Format as Table có một số ưu điểm như sau: 

+ Dễ dàng chèn thêm dữ liệu.

+ Tự động chèn công thức cho các hàng còn lại của bảng. 

+ Luôn nhìn thấy tiêu đề của bảng.

+ Tạo biểu đồ động.

Câu hỏi (SGK - tr.28):

a) Khi cần chèn thêm hàng hay cột mới vào một vùng dữ liệu đã được định dạng khung viền, màu nền, hàng và cột mới sẽ tự động được tạo theo đúng định dạng của bảng.

b) Khi sao chép công thức ở hàng trên xuống hàng mới tạo, các công thức ở hàng trên sẽ tự động được áp dụng cho hàng dữ liệu mới này.

[3.1.NC1a]: HS áp dụng công cụ Format as Table để định dạng bảng tính nâng cao và tự động hóa công thức.

[10.A1.1]: HS xác định vai trò làm chủ và kiểm soát của con người khi vận hành các tính năng tự động hóa trong bảng tính.

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV giới thiệu cho HS nhiệm vụ chung: Tạo lập các bảng dữ liệu đầu vào của Chương trình báo giá.

Nhiệm vụ 1: Xác định công thức tính dự toán kinh phí chuyến du lịch

- GV nhấn mạnh đây là nhiệm vụ rất quan trọng, giúp HS hình dung rõ hơn cách thức hoạt động của Chương trình báo giá mà các nhóm cần hoàn thiện sau Chuyên đề này.

- GV cho HS quan sát lại Hình 1.1a SGK tr.26, yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi và trả lời câu hỏi:

+ Tại giao diện dành cho khách hàng, khách hàng cần nhập những thông tin gì? 

+ Nhập bằng cách nào? (gõ số trên bàn phím hay tích chọn bằng cách nháy chuột).

- GV tiếp tục phân tích Báo giá tại Hình 1.1b, chú ý vào số liệu được tô đỏ, yêu cầu HS thảo luận và trả lời câu hỏi:

+ Đâu là thông tin được lấy luôn từ đầu vào của khách hàng?

+ Đâu là thông tin đã qua xử lí?

+ Dự toán kinh phí cho cả chuyến đi được hình thành từ các chi phí con nào?

+ Cách tính toán từng chi phí con đó ra sao?

Nhiệm vụ 2: Tạo mới tệp bảng tính và lập các bảng đơn giá đầu vào

- GV yêu cầu HS thảo luận, phiên giải nội dung trong các bảng mẫu:

- GV khuyến khích HS tra cứu giá thực tế trên Internet hoặc dùng prompt nhờ AI gợi ý danh mục đơn giá dịch vụ du lịch thực tế tại địa phương.

- Sau khi HS đã tư duy được các bảng cần lập và nội dung của bảng, GV yêu cầu HS sử dụng kĩ năng đã học để tạo các bảng tính.

- GV lưu ý HS tuân thủ việc đặt tên tệp, đặt tên bảng tính cũng như vị trí, địa chỉ các ô dữ liệu để sử dụng trong các bài sau này.

- GV khuyến khích HS tra cứu thông tin trên Internet hoặc khảo sát thực địa tại điểm du lịch để điền đơn giá cho các hạng mục trong bảng cho phù hợp với địa điểm du lịch mà nhóm lựa chọn. GV yêu cầu các nhóm phân công nhau, mỗi HS thực hiện tra cứu thông tin từ các nguồn rồi tạo một bảng, sau đó ghép lại trong cùng một trang tính như mẫu.

- GV lưu ý HS ở bước này, HS chỉ điền nội dung bảng, không thực hiện bất kì thao tác định dạng bảng nào để tránh lãng phí thời gian.

Nhiệm vụ 3: Sử dụng công cụ Format as Table để định dạng các bảng dữ liệu

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

3. Thực hành

Nhiệm vụ 1: Xác định công thức tính dự toán kinh phí chuyến du lịch

- Tại giao diện dành cho khách hàng, cần nhập các thông tin:

+ Số người tham gia

+ Số ngày tham quan

+ Số phòng khách sạn

+ Loại phòng (phòng đơn, phòng đôi, phòng ba)

+ Lựa chọn dịch vụ khác

- Nhập thông tin vào bằng cách gõ số trên bàn phím và tích chọn bằng cách nháy chuột.

- Thông tin được lấy luôn từ đầu vào của khách hàng là: số người tham gia, số lượng và loại phòng khách sạn.

- Thông tin đã qua xử lí là: tổng tiền của từng người và tổng tiền của cả đoàn.

- Dự toán kinh phí cho cả chuyến đi được hình thành từ các chi phí con: 

+ Chi phí mỗi loại phòng

+ Chi phí dịch vụ hướng dẫn viên

+ Chi phí bảo hiểm

+ Chi phí đi lại.

- Cách tính toán từng chi phí con:

• Chi phí mỗi loại phòng = (số lượng phòng khách chọn) × (đơn giá loại phòng) × (số ngày tham quan).
• Chi phí dịch vụ hướng dẫn viên = (đơn giá/ngày) × (số ngày của chuyến du lịch)
• Chi phí bảo hiểm = (đơn giá/người) × (số người trong đoàn du lịch)
• Chi phí đi lại = (đơn giá/người) × (số người trong đoàn du lịch).

Nhiệm vụ 2: Tạo mới tệp bảng tính và lập các bảng đơn giá đầu vào

- Bước 1: Tạo mới và lưu tệp bảng tính với tên CT.Baogia. <Tên nhóm>. <Ngày tạo>.xlsx. Đổi tên trang tính thành Bài 1.

- Bước 2: 

+ Tạo bảng đơn giá cho Dịch vụ phòng và khách sạn và Các dịch vụ khác có cấu trúc như Hình 1.10.

+ Thảo luận, khảo sát thực tế, tham khảo đơn giá của từng dịch vụ từ các nhà cung cấp dịch vụ hoặc tra cứu trên Internet.

Nhiệm vụ 3: Sử dụng công cụ Format as Table để định dạng các bảng dữ liệu

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

[1.1.NC1a]: HS áp dụng kỹ thuật tìm kiếm trên môi trường số để khảo sát thông tin đơn giá du lịch thực tế.

[10.C3.2]: HS đặt prompt nhờ AI gợi ý danh mục đơn giá.

[1.3.NC1a]: HS thực hiện đặt tên bảng (Giá_phòng) và lưu trữ tệp có cấu trúc.

[3.1.NC1a]: HS sử dụng Format as Table để phát triển nội dung bảng tính số.