Giáo án NLS chuyên đề Tin học 10 THUD Bài 4: Hoàn thiện dự toán với hàm tìm kiếm
Giáo án chuyên đề NLS Tin học 10 - TH ứng dụng (bộ SGK thống nhất từ 2026 - 2027) Bài 4: Hoàn thiện dự toán với hàm tìm kiếm. Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh tăng cường khả năng ứng dụng công nghệ mới vào việc tìm hiểu các chuyên đề học tập. KHBD này là file word, tải về dễ dàng.
=> Giáo án tích hợp NLS chuyên đề Tin học 10 TH ứng dụng
Các tài liệu bổ trợ
Ngày soạn: …/…/…
Ngày dạy: …/…/…
BÀI 4: HOÀN THIỆN DỰ TOÁN VỚI HÀM TÌM KIẾM
(3 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Hiểu được tác dụng, ý nghĩa và cú pháp sử dụng hàm tìm kiếm VLOOKUP trong phần mềm bảng tính Excel.
- Nắm vững ý nghĩa và quy tắc xác định các tham số trong hàm VLOOKUP (lookup_value, table_array, col_index_num, range_lookup).
- Sử dụng thành thạo hàm VLOOKUP để tự động tra cứu đơn giá phòng từ bảng đơn giá và hoàn thiện Bảng dự toán kinh phí tổng thể cho chuyến du lịch.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực tự chủ và tự học: Chủ động tìm hiểu, tra cứu tài liệu học tập về các hàm tra cứu dữ liệu nâng cao trong phần mềm bảng tính.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ học tập độc lập và làm việc nhóm; thể hiện tư duy sáng tạo trong việc kết hợp các hàm tính toán tự động.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Tăng cường khả năng trao đổi, thảo luận nhóm để phân công công việc rà soát và hoàn thiện Bảng dự toán kinh phí tổng thể.
Năng lực riêng:
- Kĩ năng phần mềm: Sử dụng thành thạo hàm tìm kiếm VLOOKUP để tự động hóa việc truy xuất dữ liệu từ các bảng tham chiếu có sẵn.
- Kĩ năng dự án: Vận dụng linh hoạt kết hợp hàm VLOOKUP, hàm IF và các công thức liên kết để xây dựng hoàn chỉnh Chương trình tính báo giá chuyến du lịch phục vụ Hội chợ du lịch Ba miền.
- Kĩ năng quản lý dữ liệu: Tổ chức, liên kết và quản lý dữ liệu bảng tính đa trang khoa học, chính xác.
Năng lực số:
- [2.1.NC1a]: Tương tác thông qua công nghệ số - HS xem video AI khởi động để trả lời câu hỏi và sử dụng phần mềm bảng tính và các công cụ số để tương tác, trao đổi và thảo luận nhóm trong việc hoàn thiện Bảng dự toán kinh phí tổng thể.
- [3.1.NC1a]: Phát triển nội dung số - HS áp dụng cú pháp hàm VLOOKUP và các công thức tính toán để tạo lập, phát triển Bảng dự toán kinh phí hoàn chỉnh trên trang tính Excel.
- [1.3.NC1a]:Quản lý dữ liệu, thông tin và nội dung số - HS thực hiện truy xuất, tham chiếu dữ liệu từ bảng đơn giá Giá_phòng đã đặt tên và quản lý dữ liệu nhiều trang tính.
Năng lực AI:
- [10.A2.1]: Rủi ro đối với con người và dự án AI - HS thể hiện vai trò làm chủ công nghệ khi đánh giá và chọn lựa giữa việc sử dụng hàm tra cứu tự động VLOOKUP hay tra cứu thủ công, đồng thời rà soát tính chính xác của dữ liệu.
3. Phẩm chất
- Hình thành ý thức trách nhiệm, tính cẩn thận khi làm việc nhóm, phẩm chất làm việc chăm chỉ, chuyên cần để hoàn thành một nhiệm vụ.
- Nghiêm túc, tập trung, tích cực và chủ động.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
- Sách chuyên đề học tập Định hướng tin học ứng dụng 10, SGV, Kế hoạch bài dạy.
- Chương trình tính báo giá để demo hoặc ảnh chụp giao diện.
- Máy tính, máy chiếu (nếu có).
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
- Trợ lý AI (Chatbot AI) để minh họa đặt câu lệnh (prompt) hỗ trợ phân tích cú pháp hàm VLOOKUP.
2. Đối với học sinh
- Sách chuyên đề học tập Định hướng tin học ứng dụng 10.
- Máy tính phòng thực hành có kết nối Internet và cài đặt phần mềm Microsoft Excel; tệp bảng tính CT.Baogia đã hoàn thiện ở Bài 1, Bài 2 và Bài 3.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Gợi ý một số tình huống cần sử dụng hàm tìm kiếm để giải quyết vấn đề.
b. Nội dung: HS đọc, quan sát và thảo luận về nội dung hai bảng trong Hình 4.1 và trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: HS trả lời câu hỏi dựa vào hiểu biết của bản thân.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ:
- GV chiếu hình ảnh, yêu cầu HS đọc, quan sát và thảo luận về nội dung 2 bảng trong Hình 4.1 và trả lời câu hỏi: Làm thế nào để điền tự động đơn giá các phòng từ cột B bảng Giá_phòng vào cột D của bảng Dự toán kinh phí?
- GV yêu cầu HS đọc giá trị các ô có dấu hỏi chấm tại Hình 4.1b, chỉ rõ nguồn số liệu của các ô này.
- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập: HS lắng nghe, suy nghĩ tìm câu trả lời.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận:
- HS dựa vào hiểu biết của bản thân để đưa ra câu trả lời.
- HS khác nhận xét, bổ sung.
Gợi ý:
+ Ô D7 có giá trị là 400.000
+ Ô D8 có giá trị là 600.000
+ Ô D9 có giá trị là 750.000
Các giá trị này có được dựa vào cột B bảng Giá_phòng ở trang tính Bài 1.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện: GV nhận xét câu trả lời của HS, trên cơ sơ đó dẫn dắt vào bài học:
Để điền tự động đơn giá các phòng từ cột B bảng Giá_phòng vào cột D của bảng Dự toán chi phí, ta có thể dùng công thức như công thức tại ô D7 là ='Bài 1'!B4. Tuy nhiên có một cách khác là sử dụng hàm tra cứu, hay còn gọi là hàm tìm kiếm VLOOKUP. Đây là một trong những hàm được đánh giá là hữu ích nhất của phần mềm bảng tính- Bài 4: Hoàn thiện dự toán với hàm tìm kiếm.
[2.1.NC1a: HS sử dụng công nghệ số (quan sát video AI và tương tác với câu hỏi trên màn hình) để tương tác với nội dung bài học.]
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Hàm tìm kiếm VLOOKUP
a. Mục tiêu: HS biết sử dụng thành thạo hàm tìm kiếm VLOOKUP.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS đọc thông tin SGK để tìm hiểu về hàm tìm kiếm, củng cố kiến thức bằng cách trả lời câu hỏi SGK tr.42.
c. Sản phẩm học tập: HS hoàn thành tìm hiểu kiến thức.
d. Tổ chức hoạt động:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
Hoạt động 2: Thực hành
a. Mục tiêu: HS biết sử dụng hàm VLOOKUP để tra cứu, điền đơn giá cho từng loại phòng khách sạn và tiếp tục hoàn thiện bảng Dự toán đã thực hiện ở Bài 3.
b. Nội dung: GV chia HS thành các nhóm, hướng dẫn HS thực hành.
c. Sản phẩm học tập: HS thực hành theo các nhiệm vụ:
- Sử dụng hàm VLOOKUP để tra cứu, điền đơn giá cho các loại phòng khách sạn.
- Điền tổng tiền dịch vụ phòng khách sạn vào các ô E7:E9.
- Tính tổng chi phí chuyến đi tại ô E15.
d. Tổ chức hoạt động:
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS/AI |
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV cho HS quan sát Hình 4.3 để hình dung được công việc cần thực hiện trong bài thực hành 4 này và hình dung các công cụ cần sử dụng trước khi đi vào từng nhiệm vụ cụ thể:
- Sau khi HS hiểu được nhiệm vụ chung của bài Thực hành, GV cho HS đọc hiểu và thực hiện từng nhiệm vụ tiếp theo: Nhiệm vụ 1: Sử dụng hàm VLOOKUP để tra cứu, điền đơn giá cho các loại phòng khách sạn tại vùng D7:D9 trong Hình 4.3. - GV yêu cầu các nhóm đọc và làm theo hướng dẫn. - GV lưu ý HS: + Tuân thủ việc mở tệp, lưu tệp dưới tên mới và tạo trang tính Bài 3 thành Bài 3, 4 như yêu cầu. + HS đọc yêu cầu, thảo luận, tư duy cách lập công thức hàm VLOOKUP để giải quyết yêu cầu. + Nên thiết kế biểu mẫu theo đúng mẫu, kể cả định dạng màu sắc, đặt các ô tiếp nhận dữ liệu đúng địa chỉ và trình bày gọn gàng, đẹp mắt. + Sau khi HS đã hoàn thành các nhiệm vụ, có thể thay đổi, sáng tạo cách trình bày trang tính này theo ý thích. Nhiệm vụ 2: Điền tổng tiền dịch vụ phòng khách sạn vào các ô E7:E9 (nền vàng) - GV yêu cầu các nhóm đọc kĩ và làm theo hướng dẫn trong SGK. - GV lưu ý các nhóm kiểm tra thật cẩn thận các công thức đã thực hiện. Nhiệm vụ 3: Tính tổng chi phí chuyến đi tại ô E15 (Hình 4.3) - GV yêu cầu các nhóm làm theo các bước hướng dẫn trong SGK. - GV lưu ý các nhóm kiểm tra thật cẩn thận các công thức đã thực hiện. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - Các nhóm đọc kĩ và làm theo hướng dẫn trong SGK. - Trong quá trình thực hành, GV quan sát và giải đáp thắc mắc, các tình huống phát sinh của các nhóm. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - HS lưu lại bài đã hoàn thành và báo cáo kết quả thực hành với GV. - GV nhận xét, đánh giá bài thực hành của HS. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức. | Thực hành Nhiệm vụ chung: Sử dụng hàm VLOOKUP để tra cứu, điền đơn giá cho từng loại phòng khách sạn (vùng D7:D9, chữ xanh) và tiếp tục hoàn thiện bảng Dự toán đã thực hiện ở Bài 3 theo mẫu Hình 4.3. Nhiệm vụ 1: Sử dụng hàm VLOOKUP để tra cứu, điền đơn giá cho các loại phòng khách sạn tại vùng D7:D9 trong Hình 4.3. - Bước 1: Mở tệp Bảng tính chương trình báo giá, lưu lại với tên mới là CT. Baogia. <Tên nhóm>. <Ngày tạo>. xlsx. Đổi tên trang tính Bài 3 thành Bài 3, 4. - Bước 2: Xây dựng công thức hàm VLOOKUP để điền vào các ô D7, D8 và D9. - Bước 3: Kiểm tra tính đúng đắn của các công thức đã thực hiện. Nhiệm vụ 2: Điền tổng tiền dịch vụ phòng khách sạn vào các ô E7:E9 (nền vàng) - Bước 1: Thảo luận cách tính tổng tiền dịch vụ phòng khách sạn: + Tổng tiền phòng đơn = số lượng phòng đơn × đơn giá phòng đơn × số đêm khách ở. + Tương tự với tổng tiền phòng đôi và phòng ba. - Bước 2: Điền công thức tính tổng tiền từng loại phòng:
+ Tại ô E7: = D7*B7*B5 + Tại ô E8: = D8*B8*B5 + Tại ô E9: = D9*B9*B5 - Bước 3: Kiểm tra tính đúng đắn của các công thức đã thực hiện. Nhiệm vụ 3: Tính tổng chi phí chuyến đi tại ô E15 (Hình 4.3) - Bước 1: Thảo luận cách tính tổng chi phí chuyến đi tại ô E15: Tổng chi phí chuyến đi = Tổng tiền các loại phòng đơn, phòng đôi, phòng ba + Tổng tiền các dịch vụ khác. - Bước 2: Điền công thức cho ô E15 bằng hàm SUM đã học: = SUM(E7: E14) - Bước 3: Kiểm tra tính đúng đắn của các công thức đã thực hiện. | [3.1.NC1a]: HS thực hành lập công thức hàm VLOOKUP, SUM và phát triển hoàn thiện Bảng dự toán kinh phí tự động. [1.3.NC1a]: HS tham chiếu thành công bảng dữ liệu Giá_phòng đã đặt tên và quản lý dữ liệu liên kết đa trang.
|
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: HS luyện tập để thành thạo kĩ năng sử dụng hàm VLOOKUP.
b. Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho HS, HS thực hiện trên máy.
c. Sản phẩm học tập: HS giải quyết yêu cầu bài toán bằng cách sử dụng hàm tìm kiếm VLOOKUP.
d. Tổ chức hoạt động:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu:
- Vận dụng kiến thức và kĩ năng làm việc với hàm VLOOKUP để khám phá và vận dụng hàm HLOOKUP.
- HS nhận biết được khi nào sử dụng VLOOKUP, khi nào sử dụng HLOOKUP.
b. Nội dung: HS khám phá cách sử dụng hàm HLOOKUP để thực hiện yêu cầu bài tập.
c. Sản phẩm học tập:
- HS tìm được công thức phù hợp để điền thông tin tương ứng vào bảng.
- Sử dụng hàm HLOOKUP để thực hiện yêu cầu bài tập.
- Mô tả sự khác nhau về cách thức hoạt động của hàm VLOOKUP và HLOOKUP.
d. Tổ chức hoạt động:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..