Giáo án NLS chuyên đề Tin học 10 THUD Bài 7: Kiểm thử, hoàn thiện và đóng gói sản phẩm

Ngày soạn: …/…/…

Ngày dạy: …/…/…

BÀI 7: KIỂM THỬ, HOÀN THIỆN VÀ ĐÓNG GÓI SẢN PHẨM 
(2 tiết)

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Nắm được mục đích, ý nghĩa và quy trình kiểm thử toàn diện một chương trình bảng tính tự động.
• Phân loại, phát hiện nguyên nhân và xử lý triệt để các loại lỗi thường gặp trong bảng tính: lỗi định dạng dữ liệu, lỗi ô liên kết hộp kiểm, lỗi công thức hàm và lỗi thiết lập vùng in.
• Biết cách hoàn thiện và đóng gói sản phẩm: bảo vệ trang tính (Protect Sheet) bằng mật khẩu, ẩn các trang tính trung gian (Hide Sheet) và cấp quyền truy cập hợp lý cho người dùng.
• Nắm vững quy trình kiểm thử chéo sản phẩm giữa các nhóm và kĩ năng biên soạn Biên bản kiểm thử chuyên nghiệp.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Năng lực tự chủ và tự học: Tự nghiên cứu tài liệu SGK, rà soát lại toàn bộ cấu trúc và quy trình tính toán dữ liệu của tệp bảng tính.
• Năng lực giao tiếp và hợp tác: Lên kế hoạch, phân công nhiệm vụ kiểm thử nội bộ nhóm và kiểm thử chéo sản phẩm giữa các nhóm; sử dụng ngôn ngữ tin học chuyên môn để lập biên bản kiểm thử.
• Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Chủ động phát hiện các lỗi sai phát sinh trong hệ thống tính toán tự động, đề xuất phương án khắc phục và cải tiến các tính năng mở rộng cho sản phẩm.

Năng lực riêng: 

• Kĩ năng kiểm thử và xử lý lỗi: Thành thạo kĩ năng rà soát, phát hiện và sửa các loại lỗi dữ liệu, lỗi ô liên kết, lỗi công thức hàm và lỗi định dạng trang in.
• Kĩ năng bảo mật và đóng gói sản phẩm: Thành thạo thao tác khóa trang tính (Protect Sheet) với mật khẩu bảo vệ và ẩn các trang tính trung gian (Hide Sheet).
• Kĩ năng đánh giá và lập biên bản: Vận dụng Phiếu đánh giá tiêu chí để kiểm thử chéo khách quan và soạn thảo Biên bản kiểm thử khoa học, chuẩn mực.

Năng lực số:

• [2.1.NC1a]: Tương tác thông qua công nghệ số - HS sử dụng phần mềm bảng tính và các công cụ số để tương tác, trao đổi và thảo luận nhóm trong quá trình kiểm thử, phát hiện lỗi và đóng gói sản phẩm.
• [1.3.NC1a]: Quản lý dữ liệu, thông tin và nội dung số - HS thực hiện kiểm tra tính đúng đắn của công thức, quản lý việc ẩn/hiện trang tính và bảo vệ dữ liệu bằng Protect Sheet trong tệp bảng tính.
• [3.1.NC1a]: Phát triển nội dung số - HS áp dụng các tính năng nâng cao của phần mềm bảng tính như khóa trang tính, ẩn trang tính trung gian và biên soạn biên bản kiểm thử để hoàn thiện nội dung số.
• [5.1.NC1a]: Giải quyết vấn đề các vấn đề kỹ thuật - HS phát hiện, phân tích nguyên nhân và xử lý các lỗi kỹ thuật phát sinh trong tệp bảng tính như lỗi công thức, lỗi ô liên kết, lỗi vùng in.

Năng lực AI:

• [10.D2.1]: Hệ thống AI - HS thực hiện quy trình kiểm thử đơn giá, chạy thử các trường hợp dữ liệu thử nghiệm để đánh giá độ chính xác và cải tiến hệ thống tính toán tự động.
• [10.A1.2]: Con người cần kiểm soát AI - HS thể hiện vai trò chủ động kiểm tra, rà soát tính đúng đắn của dữ liệu và công thức tự động, không tin tưởng mù quáng vào kết quả tự động của máy tính.
• [10.B2.1]: Tuân thủ quy định và bảo vệ dữ liệu - HS thực hiện đặt mật khẩu bảo vệ trang tính Protect Sheet để đảm bảo tính an toàn, bảo mật dữ liệu và ngăn chặn việc truy cập, chỉnh sửa trái phép.

3. Phẩm chất

• Hình thành ý thức trách nhiệm, tính cẩn thận khi làm việc nhóm, phẩm chất làm việc chăm chỉ, chuyên cần để hoàn thành một nhiệm vụ.
• Nghiêm túc, tập trung, tích cực và chủ động.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• Sách chuyên đề học tập Định hướng tin học ứng dụng 10, SGV, Kế hoạch bài dạy.
• Chương trình tính báo giá để demo hoặc ảnh chụp giao diện.
• Máy tính, máy chiếu (nếu có).
• Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
• Trợ lý AI (Chatbot AI) để minh họa viết câu lệnh (prompt) hỗ trợ xây dựng kịch bản kiểm thử (Test cases).

2. Đối với học sinh

• Sách chuyên đề học tập Định hướng tin học ứng dụng 10.
• Máy tính phòng thực hành có kết nối Internet và cài đặt phần mềm Microsoft Excel; tệp bảng tính CT.Baogia đã thực hiện hoàn thiện từ Bài 1 đến Bài 6.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

2. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH

Hoạt động 1: Kiểm tra tính đúng đắn của chương trình, phát hiện và sửa các lỗi

a. Mục tiêu: HS biết cách tự kiểm tra tính đúng đắn của chương trình, phát hiện và sửa lỗi.

b. Nội dung: HS kiểm tra lại chương trình tổng thể trước khi chuyển sang bước tiếp theo là đóng gói và đưa vào sử dụng.

c. Sản phẩm học tập: HS hoàn thành việc kiểm tra, phát hiện và sửa các lỗi.

d. Tổ chức hoạt động:

Hoạt động 2: Hoàn thành, đóng gói sản phẩm và kiểm thử chéo giữa các nhóm

a. Mục tiêu: HS hoàn thiện và kiểm thử bản Báo giá chuyến du lịch.

b. Nội dung: 

- GV hướng dẫn HS thực hiện ẩn tất cả các trang tính và các vùng tính toán trung gian, đồng thời khóa chúng lại để không xảy ra lỗi sửa lệnh hoặc mất dữ liệu trong quá trình người dùng sử dụng.

- Sau khi đã thành thạo các công cụ của phần mềm bảng tính, vận dụng chúng để thực hiện Chương trình báo giá của nhóm mình, các nhóm sẽ chuyển sang đánh giá, kiểm thử sản phẩm của nhóm bạn.

c. Sản phẩm học tập: HS hoàn thành và đóng gói được sản phẩm của nhóm mình.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố lại kiến thức đã học thông qua trò chơi trắc nghiệm.

b. Nội dung: GV trình chiếu câu hỏi, HS suy nghĩ trả lời các câu hỏi.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS.

d. Tổ chức hoạt động:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm trên trang web kenhhoctap.edu.vn để củng cố toàn bài.

- GV cung cấp mã QR hoặc đường Links cho HS chơi và làm bài tập:

Câu 1: Mục đích chính của bước kiểm thử chương trình bảng tính trước khi đóng gói sản phẩm là gì?

A. Thay đổi hoàn toàn giao diện của bảng tính.

B. Kiểm tra tổng thể lại toàn bộ dữ liệu, công thức và kết quả tính toán để phát hiện, sửa lỗi.

C. Xóa bỏ tất cả các hàm đã sử dụng trong bảng tính.

D. Nén tệp bảng tính lại thành định dạng dung lượng nhỏ hơn.

Câu 2: Khi hoàn thiện một trang tính để bàn giao cho người dùng sử dụng mà không muốn họ vô tình hoặc cố ý sửa đổi các công thức tính toán, ta sử dụng tính năng nào?

A. Khóa máy tính.

B. Ẩn cột dữ liệu.

C. Bảo vệ trang tính (Protect Sheet).

D. Xóa bỏ định dạng bảng.

Câu 3: …………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS trả lời câu hỏi trắc nghiệm.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV chiếu đáp án phần trắc nghiệm.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.

Đáp án bài tập trắc nghiệm:

[2.1.NC1a: HS sử dụng được công nghệ số để tương tác và phản hồi kiến thức nhanh chóng]

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: HS vận dụng kĩ năng truyền thông số và quản lý dự án để tổng kết Giai đoạn 2 của Dự án; chuẩn bị tệp bảng tính Báo giá và tệp Báo giá dạng PDF phục vụ trưng bày tại Hội chợ du lịch Ba miền.

b. Nội dung: GV giao nhiệm vụ Vận dụng: (1) Xuất bản bản Báo giá cuối cùng dưới dạng tệp .pdf chất lượng cao; (2) Lưu trữ tệp bảng tính CT.Baogia và tệp .pdf vào thư mục dự án chung của lớp trên Google Drive; (3) Viết đoạn văn ngắn giới thiệu về Chương trình Báo giá tự động của nhóm.

c. Sản phẩm học tập: Bộ hồ sơ sản phẩm Giai đoạn 2 hoàn chỉnh (Tệp bảng tính Excel đóng gói + Tệp Báo giá .pdf + Biên bản kiểm thử + Thư mục lưu trữ trên Google Drive).

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..