Giáo án NLS Công nghệ 9 LĐMĐ kết nối Bài 3: Thiết kế mạng điện trong nhà

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 3: THIẾT KẾ MẠNG ĐIỆN TRONG NHÀ

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Thiết kế được sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt mạng điện trong nhà.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Năng lực tự chủ tự học: Biết chủ động học tập, tìm hiểu các kí hiệu dùng cho sơ đồ mạng điện trong nhà, sơ đồ nguyên lí, sơ đồ lắp đặt.
• Năng lực giao tiếp hợp tác: Khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hoặc theo nhóm, tích cực giao tiếp để giải quyết các nhiệm vụ trong quá trình tìm hiểu về  các kí hiệu dùng cho sơ đồ mạng điện trong nhà, sơ đồ nguyên lí, sơ đồ lắp đặt.
• Năng lực giải quyết vấn đề: Vẽ được sơ đồ thiết kế mạch điện trong nhà.

Năng lực công nghệ

• Năng lực nhận thức công nghệ: 

+ Đọc hiểu các bản vẽ sơ đồ nguyên lí, sơ đồ lắp đặt, thông số kĩ thuật của dây dẫn điện và các thiết bị tiêu thụ điện.

+ Mô tả được các bản vẽ sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt mạng điện trong nhà.

+ Thiết kế được sơ đồ và nguyên lí và sơ đồ lắp đặt mạng điện trong nhà.

Năng lực số (NLS):

• [1.1.TC2a]: Sử dụng công cụ tìm kiếm để tra cứu các kí hiệu điện tiêu chuẩn (IEC/TCVN) mở rộng.
• [3.1.TC2a]: Sử dụng phần mềm/ứng dụng mô phỏng (SimuRelay, EveryCircuit, Draw.io) để vẽ sơ đồ mạch điện thay vì vẽ tay.
• [5.2.TC2a]: Xác định nhu cầu sử dụng điện thực tế để lựa chọn thiết bị số phù hợp trong thiết kế.
• [6.2.TC2a]: Sử dụng AI để gợi ý phương án đi dây tối ưu.

3. Phẩm chất

• Chăm chỉ, cẩn thận, tỉ mỉ và có tính kỉ luật.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV Công nghệ 9 - Trải nghiệm nghề nghiệp Mô đun lắp đặt mạng điện trong nhà.
• Hình vẽ và tranh ảnh trong SGK.
• Máy chiếu, máy tính, màn hình hiển thị, hoặc ti vi.
• Phần mềm mô phỏng mạch điện (ví dụ: SimuRelay, EveryCircuit) cài sẵn trên máy tính/điện thoại để demo.
• Học liệu số: Thư viện kí hiệu điện (file ảnh/CAD). Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

2. Đối với học sinh

• SGK Công nghệ 9 - Trải nghiệm nghề nghiệp Mô đun lắp đặt mạng điện trong nhà.
• HS cả lớp: Tư liệu sưu tầm có liên quan đến nội dung bài học và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
• Điện thoại thông minh/máy tính bảng (để tra cứu và sử dụng ứng dụng vẽ sơ đồ).

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Hoạt động này giúp huy động được những kiến thức, kĩ năng, kinh nghiệm thực tế của bản thân HS về các 

b. Nội dung: GV sử dụng câu hỏi ở phần mở đầu (SGK – tr14) để đặt vấn đề, HS nêu được việc sử dụng dụng cụ đo điện trong hình. Từ câu trả lời của HS, GV dẫn dắt nhằm gây chú ý của HS vào nội dung bài học.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về việc sử dụng dụng cụ đo điện trên hình 3.1. GV sẽ gợi ý để HS bước đầu có những hình dung ban đầu về các dụng cụ đo điện cơ bản.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV chiếu hình ảnh bảng điện trong gia hình (hình 3.1) cho HS quan sát.

- GV dẫn dắt và đặt câu hỏi: Quan sát Hình 3.1 và cho biết: Mạng điện trong nhà gồm có những thiết bị nào? 

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng hiểu biết, kinh nghiệm của bản thân, suy nghĩ và trả lời câu hỏi.

- [6.1.TC2a]: HS nhận diện và so sánh các thiết bị điện truyền thống trong hình với các thiết bị IoT (camera wifi, ổ cắm thông minh) mà HS biết hoặc đang sử dụng tại nhà.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện HS trả lời câu hỏi.

- GV yêu cầu HS khác nhận xét, bổ sung (nếu có).

Gợi ý trả lời:

Các thiết bị điện: công tắc, ổ cắm điện, dây điện.

Đồ dùng điện: đèn điện, quạt điện, điều hoà nhiệt độ, ti vi,…

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.

- GV dẫn dắt vào bài học mới: Để có thể lắp đặt, kiểm tra hoặc sửa chữa mạch điện, thiết bị điện, đồ dùng điện trong gia đình, người ta thường sử dụng các dụng cụ đo điện cơ bản. Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về một số dụng cụ đo điện cơ bản – Bài 3: Thiết kế mạng điện trong nhà.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu về sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt

a. Mục tiêu: Biết được vai trò của sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt mạng điện trong nhà

b. Nội dung: HS tìm hiểu sơ đồ nguyên lí, sơ đồ lắp đặt thông qua Hình 3.2 và Hình 3.3 (trang 15sgk), qua đó biết được vai trò của sơ đồ trong mạng điện; HS phân biệt được nguyên lí và sơ đồ lắp đặt.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời và ghi chép của HS về sơ đồ nguyên lí, sơ đồ lắp đặt.

d. Tổ chức hoạt động:

Thiết bị	Kí hiệu	Thiết bị	Kí hiệu
Nguồn điện		Ampe kế
Aptomat một cực, hai cực, ba cực.		Công tắc hai cực, ba cực
Cầu dao hai cực; ba cực		Bóng đèn
Cầu chì		Quạt trần
Vôn kế		Ổ lấy điện
Oát kế		Hai dây chéo nhau
Ôm kế		Hai dây nối nhau
Công tơ điện

Hoạt động 2: Tìm hiểu về thiết kế sơ đồ mạng điện trong nhà

a. Mục tiêu: Thiết kế được sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp mạng điện đúng quy trình.

b. Nội dung: HS tìm hiểu các bước thiết kế sơ đồ và sản phẩm của từng bước thiết kế; Vận dụng được quy trình để thiết kế sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt

c. Sản phẩm học tập: Ghi chép của HS về quy tình thiết kế sơ đồ và sản phẩm của từng bước trong quy trình; HS thiết kế được sơ đồ trong phần ví dụ (trang 16,17 SGK)

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức đã học về thiết kế sơ đồ nguyên lí và sơ đồ mạng điện trong nhà.

b. Nội dung: GV nêu nhiệm vụ; HS trả lời để luyện tập các kiến thức đã học.

c. Sản phẩm học tập: HS chọn được đáp án đúng cho câu hỏi trắc nghiệm và câu tự luận.

d. Tổ chức hoạt động:

Nhiệm vụ 1: Chơi trò chơi trắc nghiệm

Câu 1: Mạng điện trong nhà thường có điện áp

A. 220 V.

B. 200 V.

C. 250 V.

D. 210 V. 

Câu 2: Có mấy loại sơ đồ mạng điện? 

A. 1 loại.

B. 2 loại.

C. 3 loại.

D. 4 loại. 

Câu 3: Thiết bị nào có kí hiệu như hình bên? 

A. Ổ lấy điện.

B. Hai dây dẫn chéo nhau.

C. Hai dây dẫn nối nhau.

D. Quạt trần. 

Câu 4: Mạng điện trong nhà nhận điện năng từ đâu để cung cấp điện cho các đồ dùng điện trong gia đình? 

A. Hệ thống dây pha.

B. Hệ thống dây trung tính.

C. Công tơ điện.

D. Mạng phân phối. 

Câu 5: Chọn phát biểu sai về sơ đồ nguyên lí. 

A. Thể hiện mối liên hệ điện giữa các thiết bị trong mạng điện.

B. Là cơ sở để thiết kế sơ đồ lắp đặt.

C. Biểu thị rõ vị trí, cách lắp đặt của các thiết bị điện trong nhà.

D. Được dùng để nghiên cứu nguyên lí làm việc. 

Câu 6: Chọn phát biểu sai về sơ đồ lắp đặt mạng điện trong nhà.

A. Là cơ sở để thiết kế sơ đồ lắp đặt.

B. Biểu thị rõ vị trí, cách lắp đặt của các thiết bị và đồ dùng điện của mạng điện.

C. Được sử dụng để dự trù vật liệu, lắp đặt sửa chữa các thiết bị điện có trong mạng điện.

D. Được sử dụng để dự trù vật liệu và số lượng các thiết bị điện có trong mạng điện. 

Câu 7: Mục đích của việc thiết kế sơ đồ nguyên lí mạng điện là gì?

A. Đảm bảo tiện lợi và thẩm mĩ trong lắp đặt.

B. Xác định số lượng và loại ổ cắm cần thiết.

C. Xác định vị trí lắp đặt của bảng điện chính.

D. Mô tả về cách thức kết nối các thiết bị và đồ dùng điện với nguồn cấp điện. 

Câu 8: …………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Đáp án:

Nhiệm vụ 2: Thực hiện phần Luyện tập SGK tr.17

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS thực hiện câu hỏi luyện tập : Hãy thiết kế sơ đồ nguyên lí, sơ đồ mạng điện gồm: nguồn điện, aptomat, công tắc hai cực và bóng đèn, trong đó có công tắc bật tắt bóng đèn và aptomat bảo vệ mạng điện.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học và trả lời câu hỏi. 

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện HS trả lời:

Sơ đồ nguyên lí

Sơ đồ mạng điện

- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung. 

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.

- GV chuyển sang nội dung mới.

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: HS vận dụng được kiến thức vào thực tế để thiết kế sơ đồ nguyên lí và sơ đồ mạng điện.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS vận dụng kiến thức đã học sau bài học.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..