Giáo án NLS LSĐL 4 Bài 19: Cố đô Huế (Mới)

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế tích cực, hứng thú học tập cho HS và kết nối với bài học mới.  

b. Cách tiến hành

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Khám phá vẻ đẹp của Cố đô Huế.

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Xác định được vị trí địa lí của Cố đô Huế trên bản đồ hoặc lược đồ.

- Mô tả được vẻ đẹp của Cố đô Huế.

b. Cách tiến hành

- GV tổ chức cho HS làm việc nhóm để quan sát lược đồ hành chính tỉnh Thừa Thiên Huế, đọc thông tin, thảo luận nhóm để thực hiện yêu cầu: Xác định vị trí địa lí của Cố đô Huế.

- GV giới thiệu hình 2: Lược đồ thể hiện vị trí địa lí của Cố đô Huế: Lược đồ thể hiện tên và vị trí một số phường, xã của thành phố Huế sau khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp (7 – 2025). Khai thác lược đồ cũng giúp HS biết được vị trí của một số di tích tiêu biểu thuộc Quần thể di tích Cố đô Huế như: Kinh thành Huế, chùa Thiên Mụ, lăng tầm của một số vua Triều Nguyễn thuộc đơn vị hành chính (xã/phường) nào của thành phố Huế hiện nay.

- GV mở Google Earth trên màn hình lớn, mời đại diện nhóm lên tương tác: Nhập từ khóa “Kinh thành Huế” , chuyển sang chế độ 3D để xem vị trí thực tế bên bờ sông Hương.

- GV đặt câu hỏi gợi ý: Cố đô Huế thuộc tỉnh, thành phố/huyện nào,...

- GV mời đại diện một số nhóm lên trình bày. Các HS khác lắng nghe, nêu ý kiến.

- GV xác định lại trên bản đồ lược đồ vị trí của Cố đô Huế thuộc địa phận thành phố Huế và một số vùng phụ cận của tỉnh Thừa Thiên Huế.

- GV yêu cầu HS làm việc nhóm, quan sát các hình 3, 4, 5 kết hợp đọc thông tin trong mục và những tư liệu sưu tầm được để thực hiện yêu cầu: Hãy mô tả vẻ đẹp của Cố đô Huế.

- GV mời đại diện của một số nhóm trình bày trước lớp kết quả làm việc của nhóm, các nhóm khác theo dõi, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV giới thiệu ảnh 3, 4, 5:

+ Hình 3. Sông Hương, núi Ngự Bình: Đây là hai thắng cảnh nổi tiếng của vùng đất Cố đô Huế. Sông Hương (còn có các tên gọi khác như: Linh Giang, Hương Trà, Lô Dung....) bắt nguồn từ dãy Trường Sơn, chảy quanh co, uốn lượn qua các dãy núi trùng điệp, vắt ngang giữa thành phố Huế, kéo dài tới phá Tam Giang trước khi đổ ra biển Thuận An. Núi Ngự Bình nằm cạnh sông Hương (còn có tên là Bằng Sơn hay Bình Sơn), có dạng hình thang, đỉnh bằng phẳng, hai bên có hai ngọn núi nhỏ chầu vào gọi là Tả Bật Sơn và Hữu Bật Sơn. Triều Nguyễn khi xây dựng Kinh thành Huế đã chọn Bằng Sơn làm tiền án của hệ thống phòng thành đồ sộ, kiên cố và đổi tên cho ngọn núi này là Ngự Bình.

+ Hình 4. Toàn cảnh chùa Thiên Mụ: Chùa Thiên Mụ (Linh Mụ) được chúa Nguyễn Hoàng cho khởi công xây dựng năm 1601. Đây là ngôi chùa nổi tiếng nhất thành phố Huế với danh xưng “Đệ nhất cổ tự” mang nét cổ kính trong kiến trúc, sự linh thiêng và những truyền thuyết ẩn chứa nhiều câu chuyện lịch sử đẩy bí ẩn.

+ Hình 5. Ngọ Môn trong Đại nội Huế: Ảnh chụp Ngọ Môn – cổng lớn nhất trong 4 cổng chính của Kinh thành Huế, cổng này chỉ dành riêng cho vua đi hoặc dùng khi đón tiếp các sứ thần. Ngọ Môn gồm hai phần chính: dài – cổng hình chữ U và phía trên là lầu Ngũ Phụng. Kiến trúc của Ngọ Môn thể hiện rõ phong cách kiến trúc dân tộc và được xem là một đỉnh cao của nghệ thuật kiến trúc cung đình Huế. Ngọ Môn cũng là nơi chứng kiến nhiều sự kiện lịch sử quan trọng. Xưa kia, đây là nơi thường diễn ra các lễ quan trọng nhất của Triều Nguyễn như: lễ Ban Sóc (ban lịch mới), Truyền Lô (tuyên đọc tên Tiến sĩ tân khoa)... Ngày 30 – 8 – 1945, tại Ngọ Môn diễn ra lễ thoái vị của vua Bảo Đại – vị vua cuối cùng của chế độ quân chủ Việt Nam,... Với những giá trị kiến trúc, lịch sử đặc biệt, Ngọ Môn cùng với hàng trăm di tích thuộc quần thể kiến trúc Triều Nguyễn đã được UNESCO ghi danh Di sản văn hoá thế giới (1993).

- GV lưu ý HS có thể mô tả những cảnh quan thiên nhiên hoặc công trình kiến trúc khác của Huế mà các em sưu tầm được, không nhất thiết phải mô tả những cảnh quan công trình được giới thiệu trong SGK.

- GV trình chiếu hoặc gắn trên bảng một số hình ảnh về cảnh quan thiên nhiên Huế và công trình kiến trúc, tổng hợp ý kiến của HS và bổ sung để hoàn thiện những ý cơ bản về vẻ đẹp của Cố đô Huế.

Hình ảnh: Dòng sông Hương (Hương Giang).

Hình ảnh: Núi Ngự Bình bên dòng Hương Giang.

Hình ảnh: Cổng Ngọ Môn Huế

Hình ảnh: Chùa Thiên Mụ

Hoạt động 2: Kể chuyện lịch sử Cố đô Huế

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Xác định được thời gian xây dựng Kinh thành Huế.

- Kể được những nét chính về cuộc phản công ở Kinh thành Huế năm 1885 và nêu được ý nghĩa của cuộc phản công đó.

- Kể lại các sự kiện chính trong Cách mạng tháng Tám năm 1945 ở Huế. 

b. Cách tiến hành

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Hoạt động 3: Tìm hiểu và đề xuất biện pháp bảo tồn và giữ gìn giá trị Cố đô Huế. 

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Nhận thức được các hoạt động thể hiện ý thức giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa Cố đô Huế.

- Đề xuất được ở mức độ đơn giản một số biện pháp nhằm giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa của Cố đô Huế.

b. Cách tiến hành

- GV hướng dẫn HS đọc thông tin trong mục, quan sát hình 7, thảo luận nhóm theo câu hỏi: 

+ Hình ảnh mô tả hoạt động gì?

+ Nêu ý nghĩa của hoạt động đó.

+ Cần làm gì để bảo tồn và giữ gìn giá trị của Cố đô Huế?

- GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả thảo luận trước lớp, các nhóm khác lắng nghe và bổ sung.

- GV nhận xét, chốt đáp án: Lễ khai mạc Phe-xti-van (Festival) Huế năm 2018: Phe-xti-van Huế được tổ chức 2 năm một lần vào các năm chẵn nhằm tái hiện những giá trị truyền thống của vùng đất Cố đô. Đây là lễ hội lớn gồm những chương trình nghệ thuật đặc sắc, mang dấu ấn của những vùng văn hoá tiêu biểu của Việt Nam và nhiều quốc gia trên thế giới, đồng thời cũng là dịp để giới thiệu với công chúng trong nước và bạn bè quốc tế tinh hoa văn hoá nghệ thuật truyền thống và cung đình Huế. Trong lễ hội có nhiều hoạt động như: lễ khai mạc, những màn biểu diễn nghệ thuật đường phố, ngâm thơ, các buổi trưng bày đầy màu sắc, hoà nhạc, chơi trống và xem các bộ phim lịch sử,...

- GV nhận xét và chuẩn kiến thức cho HS: Cố đô Huế được UNESCO ghi danh là Di sản văn hoá thế giới, là điểm tham quan của du khách trong nước và quốc tế. Di sản này không chỉ có giá trị về văn hoá mà còn đem lại những giá trị về kinh tế. Để giữ gìn và bảo tồn quần thể di tích Cố đô Huế, hằng năm cần có nhiều hoạt động tu bổ, phục dựng và tôn tạo di sản. Mỗi chúng ta, bằng những hành động cụ thể của mình, cần chung tay góp phần giữ gìn và phát huy giá trị của di sản này.

- HS đọc nội dung và quan sát.

- HS lắng nghe. 

- HS lên thao tác trực tiếp trên bản đồ số để xác định vị trí.

- HS trả lời câu hỏi.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS lắng nghe, thực hiện. 

- HS trình bày trước lớp.

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS lưu ý. 

- HS quan sát, lắng nghe. 

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS quan sát tranh, ảnh. 

- HS đọc thông tin. 

- HS trình bày ý kiến. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS lắng nghe, thực hiện. 

5.2.CB2b: HS nhận ra và sử dụng công cụ bản đồ số (Google Earth) để giải quyết nhu cầu xác định vị trí địa lí thực tế và trực quan của Cố đô Huế.

6.2.CB2a: HS quan sát và áp dụng hiểu biết về công cụ Trí tuệ nhân tạo tạo sinh (GenAI) để tìm kiếm, tóm tắt và xử lí thông tin lịch sử một cách đơn giản, nhanh chóng.

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Giúp HS củng cố kiến thức đã học về Cố đô Huế.

b. Cách tiến hành

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: HS 

- Thiết kế một tấm áp phích nhằm tuyên truyền bảo vệ Quần thể di tích Cố đô Huế và chia sẻ với bạn.

- Đóng vai hướng dẫn viên du lịch, giới thiệu về một cảnh quan thiên nhiên hoặc một di tích trong Quần thể di tích Cố đô Huế. 

b. Cách tiến hành

- GV hướng dẫn HS lựa chọn và thực hiện một trong hai nhiệm vụ:

+ Thiết kế một tấm áp phích nhằm tuyên truyền bảo vệ Quần thể di tích Cố đô Huế và chia sẻ với bạn.

+ Đóng vai hướng dẫn viên du lịch, giới thiệu về một cảnh quan thiên nhiên hoặc một di tích trong Quần thể di tích Cố đô Huế. 

- GV khuyến khích HS sử dụng công cụ số (Canva, MS Word) để thiết kế áp phích hoặc tìm kiếm hình ảnh minh họa cho bài thuyết minh.

- GV hướng dẫn HS dựa vào kiến thức đã học và tư liệu sưu tầm được để lựa chọn một cảnh quan thiên nhiên hoặc di tích trong Quần thể di tích Cố đô Huế và viết một bài giới thiệu ngắn gọn về đối tượng đó.

* CỦNG CỐ

- GV nhận xét, tóm tắt lại những nội dung chính của bài học. 

- GV nhận xét, đánh giá sự tham gia của HS trong giờ học, khen ngợi những HS tích cực; nhắc nhở, động viên những HS còn chưa tích cực, nhút nhát.

* DẶN DÒ

- GV nhắc nhở HS:

+ Đọc lại bài học Cố đô Huế. 

+ Có ý thức tìm hiểu về  vị trí địa lí, vẻ đẹp, lịch sử của Cố đô Huế và các biện pháp nhằm giữ gìn và phát huy giá trị của Cố đô Huế.

+ Đọc trước Bài 20 – Phố Hội An (SGK tr.92).

- HS lựa chọn và thực hiện một trong hai nhiệm vụ.

- HS chủ động chọn phương tiện số (vẽ tay hoặc dùng Canva/Word) để thể hiện sản phẩm cá nhân ở nhà.

- HS lắng nghe, thực hiện. 

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

3.1.CB2b: HS chọn được cách thể hiện bản thân thông qua việc tạo ra các phương tiện số đơn giản (thiết kế áp phích điện tử hoặc soạn bài thuyết minh có kèm ảnh số).