Giáo án NLS LSĐL 4 kết nối Bài 13: Văn Miếu - Quốc Tử Giám
Giáo án NLS Lịch sử và Địa lí 4 kết nối tri thức Bài 13: Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh làm quen và ứng dụng công nghệ, tin học. KHBD này là file word, tải về dễ dàng. Là mẫu giáo án mới nhất năm 2026 để giáo viên dạy tốt môn LSĐL 4.
=> Giáo án tích hợp NLS Lịch sử và Địa lí 4 kết nối tri thức
Các tài liệu bổ trợ
Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
BÀI 13: VĂN MIẾU – QUỐC TỬ GIÁM
(2 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Xác định được một số công trình tiêu biểu: Khuê Văn Các, nhà bia Tiến sĩ, Văn Miếu, Quốc Tử Giám trên sơ đồ khu di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám.
- Đọc tư liệu lịch sử, mô tả được kiến trúc và chức năng của một trong các công trình: Văn Miếu, Quốc Tử Giám, nhà bia Tiến sĩ.
- Bày tỏ được cảm nghĩ về truyền thống hiếu học của dân tộc Việt Nam
- Đề xuất ở mức độ đơn giản một số biến pháp để giữ gìn, bảo vệ các di tích lịch sử.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
- Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.
Năng lực riêng:
- Năng lực tìm hiểu lịch sử thông qua việc xác định được một số công trình tiêu biểu: Khuê Văn Các, nhà bia Tiến sĩ, Văn Miếu, Quốc Tử Giám trên sơ đồ khu di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám; mô tả được kiến trúc và chức năng của một trong các công trình đó.
Năng lực số:
- 1.1.CB2a: Sử dụng công cụ tìm kiếm trên Internet để thu thập thông tin, hình ảnh về các di tích cụ thể trong Văn Miếu – Quốc Tử Giám.
- 2.1.CB2b: Thực hiện giao tiếp, chia sẻ kết quả thảo luận nhóm thông qua các nền tảng số (như Padlet/Lớp học số).
- 5.2.CB2a: Sử dụng các ứng dụng mô phỏng hoặc công cụ tương tác (thực tế ảo 360) để khám phá không gian di tích.
- 6.2.CB2b: Làm quen và sử dụng công cụ AI đơn giản để tra cứu giải nghĩa các thuật ngữ lịch sử hoặc tạo câu hỏi ôn tập.
3. Phẩm chất
- Bồi dưỡng phẩm chất yêu nước thông qua việc trân trọng và phát huy truyền thống hiếu học của dân tộc.
II. PHƯƠNG PHÁP VÀ THIẾT BỊ DẠY HỌC
1. Phương pháp dạy học
- Vấn đáp, động não, trực quan, hoạt động nhóm, giải quyết vấn đề, lắng nghe tích cực.
2. Thiết bị dạy học
a. Đối với giáo viên
- KHBD, SGK, SGV, Vở bài tập Lịch sử 4.
- Sơ đồ khu di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám, tranh ảnh và tư liệu viết về các công trình kiến trúc: Khuê Văn Các, Văn Miếu, Quốc Tử Giám, nhà bia Tiến sĩ,…
- Máy tính, máy chiếu (nếu có).
- Công cụ Chatbot AI (ChatGPT, Copilot, hoặc Poe) cài đặt sẵn.
- Phần mềm tạo sơ đồ/trục thời gian (Padlet, Canva hoặc PowerPoint).
- Bộ câu hỏi trắc nghiệm trên phần mềm Quizizz/Kahoot/Azota/Google Forms hoặc trang web kenhhoctap.edu.vn
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
b. Đối với học sinh
- SHS Lịch sử và Địa lí 4 Kết nối tri thức với cuộc sống.
- Tranh ảnh, tư liệu viết về khu di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám và dụng cụ học tập.
- Thiết bị di động/máy tính bảng (nếu lớp học có điều kiện) để tham gia hoạt động số.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV | HOẠT ĐỘNG CỦA HS | NLS | ||||||||||||||||
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG a. Mục tiêu: Tạo tâm thế tích cực, hứng thú học tập cho HS và kết nối với bài học mới. b. Cách tiến hành ………………………………………….. ………………………………………….. …………………………………………..
|
………………………………………….. ………………………………………….. …………………………………………..
| |||||||||||||||||
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC Hoạt động 1: Tìm hiểu về khu di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS: - Xác định được một số công trình tiêu biểu: Khuê Văn Các, nhà bia Tiến sĩ, Văn Miếu, Quốc Tử Giám trên sơ đồ khu di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám. - Mô tả được kiến trúc và chức năng của một trong các công trình: Khuê Văn Các, nhà bia Tiến sĩ, Văn Miếu, Quốc Tử Giám trên sơ đồ khu di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám. b. Cách tiến hành - GV yêu cầu HS truy cập đường link thực tế ảo 360 độ Văn Miếu và hướng dẫn HS thao tác xoay, phóng to để nhìn rõ nhà bia Tiến sĩ.
- GV giới thiệu cho HS về kênh hình 2, hình 3, hình 4, hình 5. + Hình 2. Sơ đồ khu di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám: Sơ đồ mô tả vị trí một số công trình kiến trúc chính trong khu di tích gồm: Khuê Văn Các, khu Đại Thành (Văn Miếu trước đây), khu Thái Học (Quốc Tử Giám trước đây), nhà bia Tiến sĩ,... 
 + Hình 4. Nhà Tiền Đường trong khu Thái Học: Nhà Tiền Đường là nơi trưng bày các hiện vật liên quan đến truyền thống hiếu học của dân tộc Việt Nam. 
- GV hướng dẫn HS dùng công cụ AI tra cứu ý nghĩa các biểu tượng trên văn bia.
- GV yêu cầu HS đọc nội dung đoạn 1, mục 1 (SGK tr.60) kết hợp quan sát sơ đồ hình 2 và thực hiện nhiệm vụ: Xác định vị trí của một số công trình kiến trúc tiêu biểu trong khu di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám. - GV mời 2 – 3 HS xung phong trình bày trước lớp. Các HS khác nhận xét, bổ sung.
Lưu ý: GV hướng dẫn HS vị trí đứng trên bảng và các thao tác chỉ sơ đồ phù hợp. - GV nhận xét và chuẩn kiến thức cho HS. - GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm/cặp đôi và cho HS thực hiện các yêu cầu + Mô tả kiến trúc, chức năng của một trong những công trình: Văn Miếu, Quốc Tử Giám, nhà bia Tiến sĩ. + Nêu ý nghĩa của việc ghi danh những người đỗ tiến sĩ ở Văn Miếu – Quốc Tử Giám. + GV yêu cầu HS khai thác thông tin và hình ảnh trong mục 1. + GV mời 2 – 3 nhóm trình bày kết quả. Các HS khác lắng nghe, nhận xét ý kiến. + GV hướng dẫn HS khai thác đoạn thông tin và tư liệu đầu trang trong SGK tr.61. Thông tin: Ở Văn Miếu còn có 82 tấm bia đá khắc tên những người đỗ tiến sĩ thời Hậu Lê và thời Mạc. Việc dựng bia ghi danh những người đỗ đạt nhằm khuyến khích tinh thần hiếu học trong nhân dân. Tư liệu: “Hiền tài là nguyên khí quốc gia, nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh, rồi lên cao, nguyên khí suy thì thế nước yếu, rồi xuống thấp”. - GV mời đại diện các nhóm/cặp đôi HS lên trình bày trước lớp. Các nhóm khác lắng nghe, nhận xét ý kiến. - GV tổng hợp các ý kiến của HS và chốt lại ý chính. + Kiến trúc của Văn Miếu là một khối kiến trúc cổ và độc đáo. Lối kiến trúc phương Đông với sự ảnh hưởng đậm đặc của Nho – Phật giáo thể hiện rõ nét trong từng chi tiết của không gian. Không gian Văn Miếu được chia thành 5 lớp được gắn kết bởi các bức tường gạch có cửa thông. Chức năng duy nhất của Văn Miếu là nơi thờ tự “thành hiền”. + Ý nghĩa của việc ghi danh những người đỗ Tiến sĩ ở Văn Miếu – Quốc Tử Giám: Lưu danh hiền tài muôn đời, thể hiện sự coi trọng, đề cao hiền tài của “thánh minh”. Việc lưu danh bia đá không những để nêu gương mà còn để nhắc nhở và kêu gọi kẻ sĩ tự rèn đức luyện tài, cống hiến cho đất nước và ngăn ngừa điều ác, kẻ ác. - GV cho HS xem video về Văn Miếu – Quốc Tử Giám |
- HS sử dụng thiết bị công nghệ (điện thoại, máy tính bảng,…) để di chuyển trong không gian ảo. HS thực hiện thao tác điều hướng trên môi trường mô phỏng để quan sát các công trình từ xa đến gần - HS quan sát kênh hình.
- HS nhập câu hỏi vào công cụ AI hỗ trợ (đã được GV kiểm soát) để tìm hiểu ý nghĩa của hình tượng rùa đội bia. - HS đọc nội dung và quan sát sơ đồ.
- HS trả lời.
- HS lắng nghe, tiếp thu. - HS thảo luận theo nhóm/cặp đôi.
- HS trình bày kết quả trước lớp.
- HS trình bày kết quả trước lớp.
- HS lắng nghe, tiếp thu.
|
5.2.CB2a: HS biết điều hướng trong không gian mô phỏng thực tế ảo để khám phá kiến trúc di tích.
6.2.CB2b: HS biết sử dụng công cụ AI đơn giản để tra cứu và tìm hiểu kiến thức lịch sử.
| ||||||||||||||||
Hoạt động 2. Tìm hiểu việc bảo tồn và phát huy giá trị của khu Văn Miếu – Quốc Tử Giám a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS sẽ - Bày tỏ được suy nghĩ về truyền thống hiếu học của dân tộc Việt Nam. - Đề xuất ở mức độ đơn giản một số biện pháp để giữ gìn, bảo vệ các di tích lịch sử. b. Cách tiến hành ………………………………………….. ………………………………………….. …………………………………………..
| ||||||||||||||||||
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP a. Mục tiêu: Giúp HS củng cố kiến thức đã học về các công trình tiêu biểu của khu di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám. b. Cách tiến hành - GV đưa ra các tên công trình trên bảng tương tác Padlet. GV yêu cầu HS đăng tải phần chức năng của công trình tiêu biểu bằng hình ảnh/văn bản số. - GV cung cấp mã QR hoặc đường links để học sinh thực hiện truy cập. - GV hướng dẫn HS hoàn thiện vào vở bảng thống kê về chức năng các công trình tiêu biểu của khu di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám.
- GV chia HS thành các nhóm và hướng dẫn thảo luận. - GV mời 2 – 3 nhóm trình bày kết quả. Các nhóm khác nhận xét, bổ sung ý kiến. - GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án
- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm và nêu nhiệm vụ: Đề xuất một số việc nên làm và không nên làm để góp phần giữ gìn và phát huy giá trị của khu di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám. - GV mời 2 – 3 nhóm trình bày kết quả. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến. - GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án: + Việc nên làm: Tu dưỡng, sửa chữa, bảo tồn khu di tích, tuyên truyền, quảng bá khu di tích,… + Không nên làm: Vứt rác bừa bãi, phá hoại di sản,… |
- HS thực hiện thao tác tạo bài đăng, tải hình ảnh minh họa về chức năng của các công trình di tích lên Padlet. - HS hoàn thiện bảng vào vở.
- HS trình bày kết quả.
- HS lắng nghe, tiếp thu.
- HS lắng nghe GV nêu câu hỏi.
- HS trả lời câu hỏi.
- HS lắng nghe, tiếp thu.
|
2.1.CB2b: HS sử dụng nền tảng số để chia sẻ và giải quyết bài tập thực hành trên môi trường số. | ||||||||||||||||
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG a. Mục tiêu: HS ứng dụng được những điều đã học vào thực tiễn qua những việc làm thể hiện việc gìn giữu và phát huy giá trị của khu di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám. b. Cách tiến hành ………………………………………….. ………………………………………….. …………………………………………..
|
