Giáo án NLS Mĩ thuật 12 kết nối Bài 2: Thực hành tranh in độc bản

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 2: THỰC HÀNH TRANH IN ĐỘC BẢN (12 TIẾT)

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Biết được dụng cụ, vật liệu cơ bản trong thực hành, sáng tạo tranh in độc bản.
• Lựa chọn kĩ thuật, vật liệu và vận dụng được một số yếu tố và nguyên lí tạo hình trong thực hành, sáng tạo tranh in độc bản.
• Biểu đạt được cảm xúc thông qua kĩ thuật tạo bản in và in tranh độc bản.
• Biết trân trọng và đánh giá được vẻ đẹp của tranh in độc bản.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
• Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng: 

• Hiểu và vận dụng được kiến thức đã học để thực hành, sáng tạo tranh in độc bản.
• Biết lựa chọn dụng cụ, vật liệu và kĩ thuật phù hợp để thực hành tranh in độc bản.
• Thực hành được một số sản phẩm tranh in độc bản đơn giản.
• Biết nhận xét và trao đổi về ý tưởng thể hiện.

Năng lực số:

• 1.3.NC1a: Lựa chọn và phân loại được các dữ liệu hình ảnh, thông tin mĩ thuật từ môi trường số có cấu trúc để phục vụ lưu trữ học liệu thực hành.
• 2.1.NC1a: Sử dụng nhiều công nghệ số, phương tiện và ứng dụng kĩ thuật số kết nối internet để giao tiếp, tương tác, làm bài kiểm tra trắc nghiệm tương tác trực tuyến. 
• 2.4.NC1a: Lựa chọn các công cụ và công nghệ số cho các quá trình hợp tác, đồng sáng tạo tài nguyên tư liệu bài học tranh in độc bản. 
• 4.3.NC1b: Áp dụng được các cách thức khác nhau để bảo vệ sức khỏe thể chất và tinh thần, nhận diện các nguy cơ rủi ro liên quan đến việc sử dụng công nghệ số và tiếp xúc màn hình thiết bị quá mức trong học tập mĩ thuật.
• 6.2.NC1b: Điều chỉnh được các hệ thống AI để phù hợp với nhu cầu cụ thể. 

3. Phẩm chất

• Hiểu biết và yêu thích tranh in độc bản.
• Biết thưởng thức tác phẩm, sản phẩm in độc bản.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

• KHBD, SGK, SGV Mĩ thuật 12.
• Một số tranh, SPMT tranh in độc bản.
• Máy tính, máy chiếu. 
• Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
• Máy tính kết nối Internet, màn hình tương tác thông minh/máy chiếu, bài giảng điện tử (PowerPoint/Canva), nền tảng trắc nghiệm (Quizizz/ Kahoot), trang web học tập kenhhoctap.edu.vn, nền tảng học liệu tương tác số (Padlet/Google Drive), ứng dụng vẽ và thiết kế mĩ thuật đa dạng (Canva, Autodesk Sketchbook, ibis Paint X).

2. Đối với học sinh

• SGK Mĩ thuật 12.
• Bài thuyết trình.
• Một số tư liệu, hình ảnh sưu tầm về tranh in độc bản.
• Dụng cụ học tập để thực hành theo yêu cầu của GV.
• Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 

HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo hứng thú, gợi mở, kích thích HS mong muốn tìm hiểu về các nội dung mới, lí thú của bài học

b. Nội dung: GV tổ chức cho lớp xem video AI và trả lời câu hỏi.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS tập trung quan sát màn hình tương tác, phân tích kĩ mảng nét, màu sắc hiển thị và lời thoại kĩ thuật số của nhân vật AI để tìm câu trả lời.

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV mời đại diện các nhóm trả lời câu hỏi.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá câu trả lời của HS.

- GV dẫn dắt vào bài mới: “Trí tuệ nhân tạo vừa rồi đã giả lập cho chúng ta một lăng kính rất sinh động và hiện đại về sự chuyển sắc đầy bất ngờ của những vệt mực. Để giúp các em hiểu rõ bản chất hội họa kết hợp kỹ thuật chế bản, phân biệt được tính độc bản với các loại hình dập nổi thông thường cũng như tự tay tạo ra những bản in mang dấu ấn cá nhân, thầy và trò chúng ta cùng bước vào Bài 1: Khái quát về tranh in độc bản.” 

[1.2.NC1b: HS thực hiện phân tích, diễn giải dữ liệu hình ảnh và âm thanh từ nội dung số (video AI) để trả lời câu hỏi.

2.1.NC1a: HS vận dụng phương tiện công nghệ số thích hợp để thực hiện giao tiếp, tiếp nhận nhiệm vụ khởi động trực quan từ GV.]

HOẠT ĐỘNG 2: KHÁM PHÁ

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết và hiểu về tranh in độc bản.

b. Nội dung: GV cho HS tìm hiểu về dụng cụ trong thực hành tranh in độc bản.

c. Sản phẩm: Hiểu cách sử dụng chất liệu, vật liệu, màu in, thời gian màu in khô,... trong thực hành in tranh độc bản.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

HOẠT ĐỘNG 3: NHẬN BIẾT

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết các bước cơ bản thực hiện tranh in độc bản.

b. Nội dung: 

- GV hướng dẫn HS tìm hiểu nội dung SGK tr.20-27.

- HS thực hành làm tranh in độc bản theo chủ đề em yêu thích.

c. Sản phẩm: Sản phẩm tranh in độc bản với chủ đề em yêu thích do HS thực hiện.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS	DỰ KIẾN SẢN PHẨM	NLS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV tổ chức cho HS tìm hiểu các bước thực hiện tranh in độc bản. (đính kèm phía dưới hoạt động) - GV hướng dẫn HS sử dụng một hoặc nhiều kĩ thuật để tạo sự hấp dẫn ở bề mặt bản in. - GV yêu cầu HS thực hiện tranh in độc bản theo kĩ thuật yêu thích. - GV cần lưu ý HS khi thực hiện như sau: + Cách sử dụng ru-lô, bút,... cách dàn mực trên ván in, sao cho mực vừa độ không khô, không ướt. + Tư thế cầm giấy, đặt giấy lên in tranh. + Kĩ thuật dùng ru-lô, lăn đều và nhanh trên mặt giấy sao cho giấy bắt mực đều và rõ hình. - GV yêu cầu các nhóm sử dụng thiết bị số cá nhân truy cập phần mềm vẽ mĩ thuật kĩ thuật số kết hợp công cụ AI nghệ thuật. HS thực hiện viết câu lệnh (Prompt) mĩ thuật chi tiết để tạo lập nội dung ảnh phối màu giả lập phong cách độc bản, so sánh nhịp điệu mảng khối với các kĩ thuật bớt màu/thêm màu truyền thống. - GV hướng dẫn HS đọc nội dung mục Em có biết SGK tr.25-27 để biết thêm một số kĩ thuật khác. Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập - HS thảo luận cặp đôi, đọc thông tin, quan sát hình ảnh SGK và thực hiện nhiệm vụ. - HS làm việc nhóm, quan sát hình ảnh kết hợp thực hành thiết lập câu lệnh prompt cấu hình AI tùy chỉnh nhằm khám phá kiến thức mĩ thuật mới. - HS thực hiện tranh in độc bản theo kĩ thuật yêu thích. - GV quan sát, hướng dẫn (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - GV mời đại diện một số HS trình bày kết quả thảo luận. - GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).  Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, đánh giá và kết luận về các bước cơ bản thực hiện tranh in độc bản. - GV chuyển sang hoạt động mới.	NHẬN BIẾT Các bước cơ bản thực hiện tranh in độc bản - Bước 1: Tìm ý tưởng và vẽ phác thảo. + Tìm ý tưởng phù hợp với chủ đề và nội dung thực hiện. + Phác thảo bố cục: sử dụng kí hoạ hoặc hình ảnh gợi ý về động vật, chân dung sinh hoạt, phong cảnh,... để phác thảo. Tìm hình, mảng đậm – nhạt cho phác thảo. - Bước 2: Lựa chọn vật liệu trong thực hành. Việc chuẩn bị đầy đủ vật liệu in theo ý tưởng phác thảo giúp cho việc thực hành được thuận lợi. - Bước 3: Lựa chọn kĩ thuật và thực hiện quy trình in tranh. + Kĩ thuật bớt màu; + Kĩ thuật thêm màu; + Kĩ thuật in từ vật thể; + Kĩ thuật in phối hợp; + ...	6.2.NC1b: HS sử dụng hiệu quả công cụ AI nghệ thuật tạo sinh thông qua kĩ năng viết prompt chi tiết để khám phá kiến thức phối phổ màu, mảng hình khối phục vụ bài vẽ.
CÁC BƯỚC THỰC HIỆN TRANH IN ĐỘC BẢN - Bước 1: Tìm ý tưởng và vẽ phác thảo + Tìm ý tưởng: Để phác thảo bố cục cần có ý tưởng phù hợp với chủ đề và nội dung thực hiện, lựa chọn hoà sắc, chất liệu và kĩ thuật phù hợp để thực hiện tranh in độc bản. + Vẽ phác thảo: Thực hiện phác thảo bố cục cần dựa vào những yếu tố sau: Kí hoạ hoặc hình ảnh gợi ý về động vật, chân dung sinh hoạt, phong cảnh,... để phác thảo. Tìm bố cục phù hợp với ý tưởng thể hiện. Tìm hình, mảng đậm – nhạt cho phác thảo. - Bước 2: Lựa chọn vật liệu trong thực hành Khi thực hành in tranh độc bản cần khô nhanh, lưu ý sử dụng màu gốc nước như màu bột, màu goát và dụng cụ kèm theo phù hợp như ru-lô, bảng pha màu,... - Bước 3: Lựa chọn kĩ thuật và thực hiện quy trình in tranh + Kĩ thuật bớt màu + Kĩ thuật thêm màu + Kĩ thuật in từ vật thể + Kĩ thuật in phối hợp

HOẠT ĐỘNG 4: THẢO LUẬN

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức đã học về tranh in độc bản.

b. Nội dung: GV tổ chức cho HS trao đổi về các sản phẩm tranh in độc bản.

c. Sản phẩm: Nhận xét về sản phẩm đã thực hiện.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

HOẠT ĐỘNG 5: LUYỆN TẬP 

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức đã học.

b. Nội dung: GV tổ chức cho HS trao đổi về các sản phẩm đã thực hiện trong bài.

c. Sản phẩm: Nhận thức ban đầu về bộ môn đồ họa tranh in.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức game trắc nghiệm trên Quizizz/Kahoot.

- GV cung cấp mã phòng thi.

- Bộ câu hỏi trắc nghiệm:

Câu 1: Đâu là ván in đặc trưng bắt buộc phải sử dụng để màu vẽ không bị thấm hút, phục vụ tạo chế bản in tranh độc bản?

A. Khung ván gỗ lim hoặc thạch cao nhám mịn.

B. Các bề mặt không thấm nước như tấm kính, tấm mi-ca, nhựa hoặc kim loại.

C. Giấy vẽ sợi bông xốp dày dặn.

D. Tấm linoleum mềm đã khắc axit rãnh sâu.

Câu 2: Khi dàn mực màu gốc nước trên ván in độc bản truyền thống, lưu ý kỹ thuật quan trọng nhất là gì?

A. Dàn màu đồng đều bằng rulo sao cho mực vừa độ, không bị quá khô cũng không bị quá ướt chảy vệt.

B. Quét mực thật dày thành khối lớn gồ ghề để màu tự chảy.

C. Pha loãng hoàn toàn màu mực vẽ với dung môi cồn sát khuẩn.

D. Phải sấy khô màu ngay lập tức trước khi ép giấy lên ván.

Câu 3: Thao tác kĩ thuật nào quyết định độ bắt mực đồng đều và làm rõ mảng hình sắc độ đậm - nhạt trên giấy in độc bản?

A. Dùng cọ đầu dẹt vẽ đè mảng màu loãng lên mặt sau của tờ giấy.

B. Gấp mép ván kính mi-ca lại làm hai nửa cân bằng.

C. Nhúng toàn bộ tờ giấy vẽ ngập sâu vào trong xô đựng nước sạch.

D. Dùng ru-lô lăn đều, nhanh và tạo áp lực vừa phải trên mặt sau của tờ giấy khi đặt trên ván in.

Câu 4: …………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS sử dụng thiết bị di động truy cập, hoàn thành bài tập trong thời gian 5 phút.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và đánh giá

- Hệ thống tự động chấm điểm và xếp hạng.

- GV chiếu bảng xếp hạng và chữa nhanh câu sai nhiều nhất.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.

- GV sử dụng ứng dụng kenhhoctap.edu.vn để tham khảo và cho sinh làm trắc nghiệm online.

Link: https://kenhhoctap.edu.vn/bai-tap/trac-nghiem-mi-thuat-12-do-hoa-tranh-ket-noi-bai-2-thuc-hanh-tranh-doc-ban-277

[2.1.TC1a: Sử dụng được nhiều công nghệ số để tương tác (làm bài kiểm tra trực tuyến)]

- GV chuyển sang nội dung mới. 

HOẠT ĐỘNG 6: VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS sử dụng kĩ thuật in độc bản đã thực hành, lựa chọn một chủ đề và tạo hình sản phẩm chao đèn trang trí.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ ở nhà.

c. Sản phẩm: Sản phẩm chao đèn trang trí thực hiện bằng kĩ thuật in độc bản.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..