Nhận biết được đặc điểm chất liệu và kĩ thuật sử dụng chất liệu màu bột (hoặc chất liệu tương đương) trong hội hoạ.
Thực hành được một số kĩ thuật sử dụng chất liệu màu bột (hoặc chất liệu tương đương) cơ bản.
Có khả năng phân tích, đánh giá được một bức tranh màu bột (hoặc chất liệu tương đương).
Thưởng thức và hình thành yêu thích đối với tranh chất liệu màu bột (hoặc chất liệu tương đương).

2. Năng lực

Năng lực chung:

Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng:

Thực hành được một số kĩ thuật sử dụng chất liệu màu bột (hoặc chất liệu tương đương) cơ bản.
Sử dụng kết hợp nhiều kĩ thuật thể hiện được một bức tranh màu bột (hoặc chất liệu tương đương.

Năng lực số:

1.2.NC1b: Thực hiện phân tích, diễn giải và đánh giá được dữ liệu, thông tin và nội dung số từ các tác phẩm mĩ thuật số hiển thị trực quan.
2.1.NC1a: Sử dụng nhiều công nghệ số và phương tiện giao tiếp số phù hợp để tương tác, thảo luận bài học mĩ thuật.
2.4.NC1a: Đề xuất và sử dụng các công cụ, nền tảng công nghệ số khác nhau cho các quá trình hợp tác, đồng sáng tạo kho học liệu tư liệu tranh màu bột.
5.2.NC1b: Đánh giá nhu cầu và lựa chọn ứng dụng công nghệ, phần mềm vẽ mĩ thuật số kỹ thuật số khả thi để tùy chỉnh giải pháp thực hành.
6.1.NC1a: Phân tích được cách AI hoạt động trong các ứng dụng cụ thể để nhận diện cấu trúc đường nét, hòa sắc giả lập và phối phổ màu mĩ thuật.

3. Phẩm chất

Thưởng thức và hình thành yêu thích đối với tranh chất liệu màu bột (hoặc chất liệu tương đương).

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

KHBD, SGK, SGV Mĩ thuật 12.
Một số hình ảnh về chất liệu, các tác phẩm màu bột.
Dụng cụ vẽ màu bột.
Máy tính, máy chiếu.
Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
Máy tính kết nối Internet, màn hình tương tác thông minh/máy chiếu, bài giảng điện tử (PowerPoint/Canva), nền tảng trắc nghiệm (Quizizz/ Kahoot), trang web học tập kenhhoctap.edu.vn, nền tảng học liệu tương tác số (Padlet/Google Drive), ứng dụng vẽ kĩ thuật số (như Canva, Sketchbook hoặc phần mềm phối màu chuyên dụng), công cụ trợ lý nghệ thuật AI (như ứng dụng giả lập màu sắc hoặc Gen AI hình ảnh mĩ thuật).

2. Đối với học sinh

SGK Mĩ thuật 12.
Bài thuyết trình.
Dụng cụ vẽ màu bột.
Ảnh tư liệu về tác phẩm.
Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG

…………………………………………..

HOẠT ĐỘNG 2: KHÁM PHÁ

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nhận biết được chất liệu màu bột (hoặc chất liệu tương đương), các loại dụng cụ vẽ màu bột và một số lưu ý khi sử dụng màu bột.

b. Nội dung: GV tổ chức cho HS tìm hiểu về các nội dung liên quan đến chất liệu màu bột.

c. Sản phẩm: Nhận biết ban đầu của HS về chất liệu màu bột.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia lớp thành 4 nhóm, yêu cầu các nhóm truy cập vào Google Drive/ OneDrive nhấn vào thư mục chia sẻ dữ liệu chung để nhận nhiệm vụ thảo luận:

+ Nhóm 1: So sánh chất liệu màu bột với các chất liệu khác: màu nước, sơn dầu, acrylic, màu chì,... (dụng cụ đựng, thành phần,...)

+ Nhóm 2: Cảm nhận về bề mặt tranh màu bột với các tranh chất liệu khác.

+ Nhóm 3: Tác giả, tác phẩm tranh màu bột.

+ Nhóm 4: Lịch sử xuất hiện và lưu ý khi sử dụng chất liệu màu bột trong mĩ thuật và công nghiệp.

kenhhoctap

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- Các nhóm phân công nhiệm vụ, sử dụng thiết bị số cá nhân để truy cập, khai thác nguồn thông tin dữ liệu số đã được GV tổ chức rõ ràng.

- HS đồng lập lập biên tập, tích hợp thông tin mĩ thuật vào trang trắng cộng tác chung để xây dựng kho tư liệu mĩ thuật cho nhóm.

- GV quan sát việc tham gia hoạt động học tập trên lớp của HS:

+ Chuẩn bị bài thuyết trình của mỗi nhóm.

+ Sự tham gia của mỗi thành viên trong nhóm.

+ Sự tham gia của HS trong lớp.

+ Sự tích cực đặt câu hỏi, trả lời trong phần thảo luận.

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV mời đại diện HS trình bày kết quả thảo luận về nội dung:

+ So sánh chất liệu màu bột với các chất liệu khác: màu nước, sơn dầu, acrylic, màu chì,... (dụng cụ đựng, thành phần,...)

+ Cảm nhận về bề mặt tranh màu bột với các tranh chất liệu khác

+ Tác giả, tác phẩm tranh màu bột.

+ Lịch sử xuất hiện và lưu ý khi sử dụng chất liệu màu bột trong mĩ thuật và công nghiệp.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung hoặc đặt câu hỏi cho nhóm bạn (nếu có).

[2.4.NC1a: Lựa chọn và sử dụng công cụ lưu trữ đồng bộ (Google Drive/ OneDrive) để cộng tác làm việc nhóm mĩ thuật.

1.2.NC1b: Thực hiện phân tích, so sánh, đối chiếu độ tin cậy của các tài liệu mĩ thuật thu thập từ Internet.]

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức:

- So sánh chất liệu màu bột với các chất liệu khác:

Chất liệu	Dụng cụ đựng	Thành phần
Màu bột	Đựng trong lọ, hũ, hoặc tuýp.	Gồm bột màu pha trộn với chất kết dính (thường là gum arabic) và nước.
Màu nước	Đựng trong khay màu, ống hoặc bánh màu.	Bột màu kết hợp với chất kết dính tan trong nước (gum arabic).
Sơn dầu	Đựng trong tuýp hoặc lọ.	Bột màu trộn với dầu (thường là dầu lanh). Sơn dầu có độ đậm đặc và bóng, khô chậm và có thể tạo ra lớp sơn dày.
Acrylic	Đựng trong tuýp hoặc lọ.	Bột màu kết hợp với chất kết dính acrylic gốc nước. Màu acrylic khô nhanh, không thấm nước sau khi khô và có thể tạo ra các lớp màu từ trong suốt đến đục.
Màu chì	Không cần đựng, ở dạng bút chì màu.	Bột màu kết hợp với chất kết dính gốc sáp hoặc dầu, được bọc trong gỗ.

- Cảm nhận về bề mặt tranh màu bột với các tranh chất liệu khác:

Bề mặt tranh	Đặc điểm
Màu bột	- Bề mặt mờ và có thể mịn hoặc hơi thô tùy vào cách pha màu và áp dụng màu. - Độ đục cao, màu sắc rực rỡ, dễ chỉnh sửa. - Khi khô, bề mặt có thể có cảm giác phấn và dễ bị trầy xước.
Màu nước	- Bề mặt trong suốt, mềm mại và ánh sáng xuyên qua lớp màu, tạo nên hiệu ứng trong trẻo và tươi sáng. - Thường nhẹ nhàng, mềm mại và linh hoạt hơn màu bột.
Sơn dầu	- Bề mặt bóng, mịn hoặc có kết cấu tùy thuộc vào cách áp dụng sơn. - Có độ sâu và chiều kích nhờ các lớp sơn dày.
Acrylic	- Bề mặt có thể giống sơn dầu nếu áp dụng dày, nhưng cũng có thể mịn và trong suốt như màu nước. - Khô nhanh và không bị ảnh hưởng bởi nước sau khi khô.
Màu chì	- Bề mặt mịn và chi tiết, có độ trong và ánh sáng tốt. - Thường không tạo ra lớp dày như các loại sơn.

- Tác giả, tác phẩm tranh màu bột:

- Lịch sử xuất hiện và lưu ý khi sử dụng chất liệu màu bột trong mĩ thuật và công nghiệp:

+ Lịch sử xuất hiện:

Màu bột đã xuất hiện từ thời cổ đại, được sử dụng rộng rãi trong các bức tranh tường và bản thảo minh họa.
Vào thời kỳ Phục Hưng, màu bột được dùng nhiều trong các bản thảo và tranh thánh.
Trong nghệ thuật hiện đại, màu bột được ưa chuộng nhờ tính linh hoạt và khả năng tạo ra màu sắc rực rỡ.

+ Lưu ý khi sử dụng:

Phải biết cách pha màu đúng cách để đạt được độ mờ hoặc trong suốt mong muốn.
Bảo quản trong môi trường khô ráo, tránh ánh nắng trực tiếp để tránh màu bị phai.
Sử dụng chất kết dính phù hợp để màu không bị bong tróc khi khô.
Màu bột sau khi khô dễ bị trầy xước, nên cần bảo quản cẩn thận.
Có thể cần sử dụng lớp phủ bảo vệ như keo hoặc varnish để bảo vệ bề mặt tranh.

HOẠT ĐỘNG 3: NHẬN BIẾT

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động,

- HS nhận biết được đặc điểm và một số dụng cụ cần khi sử dụng vẽ tranh màu bột (hoặc chất liệu tương đương).

- HS nhận biết được cách sử dụng và một số kĩ thuật cơ bản trong - quá trình sử dụng chất liệu màu bột (hoặc chất liệu tương đương).

- HS tìm hiểu các bước cơ bản thể hiện một bài vẽ bằng chất liệu màu bột (hoặc chất liệu tương đương).

b. Nội dung: GV tổ chức cho HS tìm hiểu:

- Đặc điểm của màu bột (hoặc tương đương).

- Các dụng cụ và cách sử dụng trong thực hành với màu bột (hoặc - chất liệu tương đương).

- Kĩ thuật bồi giấy.

- Kĩ thuật cơ bản trong thực hành vẽ chất liệu màu bột (hoặc tương đương).

- Các bước thực hiện một bức tranh màu bột (hoặc tương đương).

c. Sản phẩm: Bài thực hành chất liệu màu bột (hoặc tương đương) thể hiện một số kĩ thuật cơ bản.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

HOẠT ĐỘNG 4: THẢO LUẬN

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức về đặc điểm của chất liệu màu bột và tranh màu bột.

b. Nội dung: GV tổ chức cho HS tìm hiểu về:

- Diễn tả sắc độ trong tranh màu bột.

- Sự khác biệt trong kĩ thuật vẽ màu bột với các chất liệu khác.

- Cảm nhận về bảng màu và hiệu ứng trên bề mặt tranh màu bột khi thưởng thức tác phẩm, SPMT.

c. Sản phẩm: HS củng cố nhận thức của HS về chất liệu màu bột.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức cho HS trao đổi đặc điểm, kĩ thuật thể hiện tranh chất liệu màu bột theo các câu hỏi trong SGK tr.17:

+ Khi thực hành chất liệu màu bột, bạn gặp những khó khăn gì trong diễn tả sắc độ?

+ Khi thực hành vẽ tranh, kĩ thuật sử dụng chất liệu màu bột khác gì với những chất liệu màu mà bạn đã biết?

+ Khi xem một bức tranh chất liệu màu bột, bạn có cảm nhận như thế nào?

- GV hướng dẫn thêm giải pháp số: Học sinh có thể sử dụng ứng dụng mĩ thuật vẽ điện tử (như phần mềm Sketchbook/Canva) để thử nghiệm thiết kế trước các phương án phối màu, phân chia mảng hòa sắc đục mờ giả lập trước khi đặt bút vẽ màu bột thực tế lên giấy.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thảo luận theo nhóm, vận dụng kiến thức đã học để trả lời câu hỏi.

- HS tự đánh giá nhu cầu cá nhân, chọn giải pháp mĩ thuật truyền thống phối hợp công nghệ vẽ kĩ thuật số để tùy chỉnh bố cục tranh.

- HS tiến hành thực hành sáng tạo mĩ thuật một cách độc lập hoặc trao đổi kĩ thuật, chia sẻ tiến độ tiến trình sáng tác lên không gian lớp học số.

- GV quan sát việc tham gia hoạt động học tập trên lớp của HS.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời một số nhóm lần lượt trình bày kết quả thảo luận trước lớp.

- HS chụp ảnh lại tiến độ thực hành mĩ thuật từng giai đoạn của mình hoặc lưu tệp tin đồ họa, tải lên bảng học liệu số chung của lớp.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.

[5.2.NC1b: Đánh giá nhu cầu biểu đạt sắc độ mĩ thuật để tùy chỉnh chọn lựa công cụ, ứng dụng vẽ kĩ thuật số hỗ trợ giả lập hòa sắc phối màu.

2.4.NC1a: Sử dụng không gian số chung để chia sẻ bài thực hành nhằm mục đích nhận phản hồi đồng đẳng.]

- GV chuyển sang hoạt động mới.

HOẠT ĐỘNG 5: LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức đã học về chất liệu màu bột.

b. Nội dung: GV tổ chức cho HS trao đổi về các sản phẩm đã thực hiện trong bài.

c. Sản phẩm: Nhận thức ban đầu về bộ môn hội họa.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

HOẠT ĐỘNG 6: VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS sử dụng chất liệu màu bột (hoặc chất liệu tương đương) để trang trí một vật liệu yêu thích.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS trang trí một vật dụng yêu thích bằng kĩ thuật và chất liệu màu bột (hoặc chất liệu tương đương).

c. Sản phẩm: Vật dụng được trang trí bằng màu bột (hoặc chất liệu tương đương).

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV giao nhiệm vụ cho HS: Sử dụng màu bột (hoặc chất liệu tương đương) trang trí một vật dụng mà em yêu thích.

(1) Hoạt động trên lớp

- GV gợi ý và hướng dẫn HS chọn một vật dụng yêu thích để trang trí.

- GV gợi ý HS lựa chọn hòa sắc, hình để trang trí phù hợp.

- GV hướng dẫn HS sử dụng một công cụ AI tạo hình nghệ thuật (như Bing Creator/Midjourney) với câu lệnh (Prompt) mĩ thuật cụ thể: "Trang trí hộp quà bằng chất liệu màu bột, hòa sắc lạnh, kĩ thuật chồng lớp". HS chụp ảnh sản phẩm thật của mình đặt cạnh hình ảnh do AI khởi tạo để phân tích nguyên lý hoạt động mĩ thuật.

(2) Hoạt động tại nhà

- GV yêu cầu HS tiếp tục thực hiện trang trí vật dụng yêu thích.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS hoàn thiện bài thực hành ở nhà.

- HS tiến hành nhập câu lệnh số vào ứng dụng AI, phân tích cơ chế AI xử lý dữ liệu phối màu mĩ thuật.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- HS báo cáo sản phẩm vào tiết học sau.

- Tiết học sau, HS nộp sản phẩm mĩ thuật vật lí, đồng thời đăng tệp tin hình ảnh so sánh đối chiếu giữa sản phẩm thật và tranh AI lên học liệu điện tử của lớp.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá.

[6.1.NC1a: Phân tích được cách thức trí tuệ nhân tạo (AI nghệ thuật) hoạt động và xử lý dữ liệu phối màu mĩ thuật trong ứng dụng cụ thể.

2.4.NC1a: Sử dụng nền tảng số hóa dữ liệu chung để tích hợp kho học liệu vận dụng mĩ thuật của tập thể lớp.]

- GV kết thúc tiết học.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Ôn lại kiến thức đã học: Bài 1 – Khái quát về chất liệu màu bột.

- Hoàn thành bài thực hành trang trí vật dụng yêu thích.

- Đọc và tìm hiểu trước nội dung: Hội họa, Bài 2 – Tranh màu bột.