Giáo án NLS Mĩ thuật 5 kết nối Chủ đề 2: Hình tượng anh hùng dân tộc trong mĩ thuật tạo hình Việt Nam

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho HS, từng bước làm quen bài học.

b. Cách tiến hành

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV hướng dẫn HS liên hệ thực tế và trả lời câu hỏi: 

+ Em hãy kể tên một số anh hùng dân tộc ở quê hương em.

+ Em có cảm nhận gì về những anh hùng dân tộc đó. 

- GV sử dụng ứng dụng Vòng quay ngẫu nhiên Wheel of Names trên màn hình chiếu, các ô chứa tên các triều đại hoặc địa danh lịch sử. 

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trả lời. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có). 

- GV trình chiếu cho HS quan sát một số hình ảnh anh hùng dân tộc Việt Nam:

Hình ảnh: Hai Bà Trưng

Hình ảnh: Lý Bí (Lý Nam Đế)

Hình ảnh: Hưng Đạo đại vương

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận: Việt Nam ta luôn tự hào với những người anh hùng làm rạng danh quê hương đất nước. Để hiểu rõ hơn về hình tượng người anh hùng quê hương qua một số tác phẩm mĩ thuật và bước đầu biết thực hành vẽ, sáng tạo một bức tranh về đề tài anh hùng quê hương, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu trong chủ đề ngày hôm nay – Chủ đề 2: Hình tượng anh hùng dân tộc trong mĩ thuật tạo hình Việt Nam. 

- HS xem video, suy nghĩ trả lời câu hỏi. 

- HS trả lời sau khi xem xong video.

- HS lắng nghe GV nêu câu hỏi. 

- Khi vòng quay dừng lại ở từ khóa nào, HS sẽ kể tên anh hùng gắn với thời kì/địa danh đó.

- HS trả lời. 

- HS quan sát hình ảnh. 

- HS lắng nghe, tiếp thu, chuẩn bị vào bài. 

6.2.CB2b: HS tương tác với hệ thống, công cụ AI hoặc áp dụng được các công cụ AI để giải quyết vấn đề, trả lời câu hỏi đơn giản.

5.2.CB2b: GV và HS lựa chọn ứng dụng Vòng quay ngẫu nhiên để giải quyết vấn đề chọn từ khóa lịch sử một cách trực quan, tạo sự hứng thú và sinh động thay vì gọi tên thủ công.

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1. Quan sát

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS

- Mô tả đặc điểm tạo hình nhân vật được thể hiện trong tác phẩm mĩ thuật.

- Nhận biết hình thức thể hiện tác phẩm. 

- Nắm bắt được thông tin về anh hùng dân tộc được thể hiện trong tranh và những đóng góp của họ cho lịch sử dân tộc. 

b. Cách tiến hành

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu về hình tượng anh hùng dân tộc trong các tác phẩm mĩ thuật

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Hoạt động 2: Thể hiện

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Mô phỏng hình tượng anh hùng dân tộc Bà Triệu bằng màu sáp.

- Thể hiện một sản phẩm mĩ thuật thể hiện hình tượng anh hùng dân tộc theo chất liệu, hình thức yêu thích. 

b. Cách tiến hành

Nhiệm vụ 1: Gợi ý mô phỏng hình tượng anh hùng dân tộc Bà Triệu bằng chất liệu màu sáp.

- GV trình chiếu cho HS quan sát hình ảnh minh họa SGK tr.21:

- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi, quan sát và phân tích hình ảnh theo các câu hỏi gợi ý:

+ Nêu các bước tiến hành mô phỏng?

+ Chất liệu nào được sử dụng để mô phỏng?

- GV mời đại diện 1 – 2 nhóm HS trả lời. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có). 

- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án:

+ Các bước mô phỏng:

• Bước 1: Lựa chọn hình tượng nhân vật lịch sử qua tranh, ảnh, truyện, sách,...
• Bước 2: Phác thảo bố cục và vẽ nét theo ý tưởng thể hiện của mình.
• Bước 3: Vẽ màu cho bức tranh.
• Bước 4: Hoàn thiện sản phẩm. 

+ Chất liệu được sử dụng là giấy và bút màu sáp. Ngoài ra còn có thể sử dụng các chất liệu khác tùy thích. 

- GV mời đại diện 1 – 2 HS nhắc lại các bước mô phỏng một bức tranh đề tài Anh hùng dân tộc. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có). 

- GV nhận xét, đánh giá, và khen ngợi HS. 

Nhiệm vụ 2: Thực hiện một số sản phẩm mĩ thuật thể hiện hình tượng anh hùng dân tộc theo chất liệu và hình thức yêu thích. 

- GV tổ chức cho HS thực hiện bài thực hành mô phỏng bằng hình thức tự chọn (vẽ, xé dán,….).

- GV hướng dẫn HS thực hiện sản phẩm cá nhân:

+ Cách chọn nội dung: gợi lại những hình ảnh về người anh hùng dân tộc mà các em chọn. 

+ Chọn các chất liệu để mô phỏng. 

+ Thực hiện mô phỏng. 

- GV yêu cầu HS dùng thiết bị số chụp lại 1-2 bức ảnh ở công đoạn phác thảo và khi hoàn thành để lưu lại. Nhắc nhở HS phải cầm máy chắc chắn bằng hai tay, đặt các hộp màu, keo dán, nước rửa cọ ra xa khu vực thao tác thiết bị để đảm bảo an toàn.

- GV cho HS chuẩn bị đồ dùng để thực hiện SPMT của mình. 

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Nhiệm vụ 3: Gợi ý cách mô phỏng hình tượng anh hùng dân tộc Võ Thị Sáu kết hợp nhiều chất liệu

- GV cho HS xem tranh SGK tr.14 và nêu yêu cầu thảo luận nhóm:

+ Nêu các bước thực hiện mô phỏng anh hùng dân tộc Võ Thị Sáu.

+ Nêu các chất liệu được sử dụng.

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày, HS khác lắng nghe, nhận xét. 

- GV nhận xét, chốt đáp án:

+ Bước thực hiện mô phỏng anh hùng dân tộc Võ Thị Sáu:

• Bước 1: lựa chọn và thể hiện hình tượng nhân vật và vẽ phác thảo lên giấy bìa màu sáng màu,...phù hợp với ý tưởng sáng tạo.
• Bước 2: cắt rời các hình và tô màu phù hợp ý tưởng thực hành, sáng tạo. 
• Bước 3: dùng các miếng bìa cứng (bìa các –tông) dán và vẽ màu tạo bối cảnh dạng không gian 3D.
• Bước 4: sắp xếp chi tiết và dán cố định để hoàn thiện sản phẩm. Chú ý sắp xếp các chi tiết để đảm bảo hình ảnh chính – phụ; diễn tả cảnh vật và không gian xa – gần,... 

+ Các chất liệu sử dụng: bìa, giấy, màu sáp, màu nước,...

- GV lưu ý HS trước khi thực hiện SPMT về anh hùng dân tộc:

+ Có nhiều hình thức và nội dung lựa chọn để mô phỏng hình tượng anh hùng dân tộc như: vẽ, xé, dán, đắp nổi đất nặn, nặn tạo dáng.... hoặc kết hợp nhiều vật liệu và hình thức khác nhau.

+ Muốn tạo được SPMT đẹp, cần chú ý đến cách sắp xếp các hình ảnh chính - phụ sao cho cân đối, rõ nội dung đã chọn. Tạo thêm các chi tiết phụ cho SPMT thêm sinh động.

+ Nên sử dụng kết hợp màu sắc có độ đậm – nhạt khác nhau để thể hiện rõ nội dung và không khí muốn diễn tả trong SPMT.

+ Việc lựa chọn hình ảnh, vật liệu, hình thức thể hiện nên theo sự liên tưởng và khả năng thực hiện của mỗi cá nhân hoặc dựa trên sự thống nhất bàn bạc của các thành viên khi tham gia hoạt động nhóm.

- GV hướng dẫn HS cách thực hiện SPMT mô phỏng hình tượng anh hùng dân tộc:

+ Cách chọn nội dung: 

• Tìm hiểu về anh hùng dân tộc đã được các hoạ sĩ thể hiện trong các TPMT hoặc các anh hùng dân tộc mà em biết. 
• Định hướng và gợi ý cho HS nhận biết, khai thác đặc điểm riêng và bối cảnh lịch sử gắn với mỗi anh hùng dân tộc, từ đó làm cơ sở xây dựng ý tưởng thực hành, sáng tạo.

+ Tạo hình và sắp xếp các hình ảnh chính - phụ, trước - sau cho cân đối hợp lí, rõ trọng tâm nội dung muốn diễn đạt.

+ Chọn và thể hiện kết hợp màu sắc có đậm nhạt, tươi vui để thực hiện SPMT.

- GV tổ chức cho HS làm việc nhóm (4 HS) thực hành tạo một SPMT mô phỏng hình tượng anh hùng dân tộc bằng hình thức tự chọn (2D, 3D).

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

- HS đọc SGK. 

- HS đọc trước lớp. 

- HS quan sát và thảo luận. 

- HS làm việc nhóm đôi. 

- HS trình bày. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS nhắc lại.  

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS thực hiện theo gợi ý của GV. 

- HS lắng nghe, thực hiện. 

- HS thực hiện nhiệm vụ. 

- HS chuẩn bị đồ dùng. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS quan sát hình ảnh, đọc thông tin SGK. 

- HS trả lời. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS lắng nghe, ghi nhớ. 

- HS lắng nghe, ghi nhớ. 

- HS thực hành theo nhóm. 

4.1.CB2a: HS nhận biết được các rủi ro vật lý với thiết bị điện tử trong giờ học Mĩ thuật và thực hiện cách bảo vệ thiết bị đơn giản (để xa hóa chất, cầm nắm cẩn thận) cũng như bảo vệ an toàn cho dữ liệu hình ảnh vừa chụp.

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Hoạt động 3. Thảo luận

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết cách trưng bày sản phẩm đã thực hiện và trao đổi một số nội dung.

b. Cách tiến hành

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Thiết kế một món đồ lưu niệm từ các vật liệu sẵn có khác nhau và trang trí bằng hình tượng anh hùng dân tộc yêu thích.

- Củng cố, phát triển khả năng kết nối các kiến thức đã học để tạo SPMT gắn với cuộc sống sinh hoạt hằng ngày. 

b. Cách tiến hành

Nhiệm vụ 1: Thiết kế cuốn lịch để bàn và sử dụng hình tượng anh hùng dân tộc để trang trí. 

- GV hướng dẫn HS quan sát các bước thực hiện thiết kế một cuốn lịch để bàn và sử dụng vẻ đẹp hình tượng người anh hùng dân tộc để trang trí SGK tr.16-17. 

- GV chú ý cho HS các bước: 

+ Lựa chọn vật liệu: bìa cứng (bìa các-tông, bìa cứng từ các hộp đựng đồ,...), giấy trắng, bút chì, bút màu, vải màu, kéo, băng dính 2 mặt hoặc keo sữa,...

+ Lựa chọn hình để trang trí: hình tượng anh hùng dân tộc.

- GV phân tích kĩ thuật thực hiện:

+ Kích thước phù hợp với cuốn lịch để bàn;

+ Cách gắn vải lên bìa, gấp bìa để tạo cân bằng cho chân đế cuốn lịch,....

- GV hướng dẫn HS cách tạo hình cuốn lịch:

+ Bước 1: vẽ thiết kế hình dáng và kích thước cuốn lịch.

+ Bước 2: cắt, đục lỗ tạo hình cuốn lịch theo hình vẽ thiết kế.

+ Bước 3: gấp bia tạo hình chân đế cuốn lịch để bàn.

+ Bước 4: dùng vải bọc và kẹp gắn cố định miếng vải bọc chân đế cuốn lịch.

+ Bước 5: hoàn thiện phần chân đế.

- GV hướng dẫn cách trang trí bìa lịch bằng hình tượng nhân vật anh hùng dân tộc yêu thích:

+ Bước 1: lựa chọn hình tượng nhân vật anh hùng và xây dựng bố cục, kẻ chữ trang trí trang bìa.

+ Bước 2: vẽ màu vào hình.

+ Bước 3: vẽ màu vào chữ (năm, tên của năm Âm lịch, chữ chúc mừng năm mới,...).

+ Bước 4: hoàn thiện các tờ lịch theo ý tưởng (tuần, tháng,...).

+ Bước 5: sắp xếp các tờ lịch đã vẽ và hoàn thiện SPMT. 

- GV khuyến khích HS phát hiện các vật liệu thay thế để phát huy tính sáng tạo của HS. 

- GV tổ chức cho HS làm việc cá nhân hoàn thành thiết kế muốn lịch trang trí bằng hình tượng anh hùng dân tộc. 

- GV quan sát, hỗ trợ để HS hoàn thiện SPMT của mình. 

Nhiệm vụ 2: Chơi trò chơi “Khám phá lịch sử nước mình”

- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi Khám phá lịch sử nước mình, tổ chức trò chơi trắc nghiệm trực tuyến trên hệ thống Quizizz để tổng kết toàn bộ nội dung bài học, trả lời câu hỏi trắc nghiệm về các kiến thức đã được học trong bài.

- GV cung cấp mã QR hoặc Link và yêu cầu HS cá nhân hoàn thành bài tập.

- GV yêu cầu HS thực hiện bài tập trên thiết bị.

Câu 1: Vị anh hùng dân tộc nào có công dẹp loạn 12 sứ quân? 

A. Đinh Bộ Lĩnh.

B. Lý Công Uẩn.  

C. Lê Lợi. 

D. Ngô Quyền. 

Câu 2: Hưng Đạo Đại Vương đã có công lao gì đối với đất nước? 

A. Đánh tan quân xâm lược nhà Minh. 

B. 3 lần đánh thắng quân Nguyên – Mông. 

C. Phát triển kinh tế, cải thiện đời sống nhân dân.

D. Đưa nền văn hóa nước nhà phát triển đến đỉnh cao. 

Câu 3: Vị vua nào được gọi là mặt sắt đen sì?

A. Mai Thúc Loan. 

B. Ngô Quyền. 

C. Lý Nam Đế. 

D. Phùng Hưng. 

Câu 4: Hình ảnh sau đây đề cập đến người anh hùng nào?

A. Nguyễn Bá Ngọc. 

B. Nguyễn Văn Trỗi. 

C. Lý Tự Trọng. 

D. Kim Đồng. 

Câu 5: …………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

- HS quan sát. 

- HS lắng nghe, chú ý. 

- HS lắng nghe, ghi nhớ. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS thực hành theo hướng dẫn. 

- HS làm việc cá nhân. 

- HS thực hành. 

- HS mở thiết bị, nhập mã PIN phòng thi trên Quizizz.

- HS tương tác chọn đáp án trực tuyến trên màn hình cá nhân.

- HS theo dõi thứ hạng trực tuyến.

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

2.1.CB2a: HS chủ động sử dụng máy tính bảng cá nhân truy cập Quizizz, nhập định danh và tương tác trực tiếp với màn hình cảm ứng để chọn đáp án A, B, C, D thời gian thực, qua đó rèn luyện kỹ năng phản xạ và giao tiếp trong môi trường số một cách hiệu quả.