Nhận biết được những yêu cầu của kiểu bài văn thuyết minh về một tác phẩm văn học (có lồng ghép một hay nhiểu yếu tố như miêu tả, tự sự, biểu cảm, nghị luận).
Thực hành viết văn bản thuyết minh về một tác phẩm văn học theo các bước đã hướng dẫn.

2. Năng lực

Năng lực đặc thù

Nhận biết được những yêu cầu của kiểu bài văn thuyết minh về một tác phẩm văn học (có lồng ghép một hay nhiểu yếu tố như miêu tả, tự sự, biểu cảm, nghị luận).
Viết được văn bản thuyết minh về một tác phẩm văn học theo các bước đã hướng dẫn.

Năng lực chung

Năng lực tự chủ và tự học; năng lực giao tiếp và hợp tác biểu hiện:

Lựa chọn được các nguồn tài liệu học tập phù hợp; biết chọn lọc và lưu trữ các thông tin, tài liệu.
Biết thu thập và làm rõ các thông tin có liên quan đến vấn đề
Có năng lực tự học, yêu thích, chủ động và tích cực trong giao tiếp
Biết lắng nghe và có phản hồi tích cực trong giao tiếp
Biết chủ động nêu ý kiến, đề xuất khi được giao nhiệm vụ

Năng lực số

1.1.NC1a: Sử dụng các công cụ tìm kiếm nâng cao để khai thác và thẩm định nguồn tư liệu học thuật về tác phẩm văn học trên không gian số.
6.2.NC1a: Sử dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) để gợi ý ý tưởng, cấu trúc bài viết và cung cấp các góc nhìn phê bình văn học đa dạng.
3.1.NC1a: Tạo lập văn bản thuyết minh trên các nền tảng số, biết cách trình bày văn bản đa phương tiện (chèn hình ảnh, link tư liệu).
6.3.NC1a: Tuân thủ đạo đức học thuật khi sử dụng nội dung do AI tạo ra (biết cách trích dẫn và kiểm chứng lại thông tin).

3. Phẩm chất

Có ý thức trong việc tạo lập văn bản thuyết minh về một tác phẩm văn học.
Có trách nhiệm trong việc làm việc nhóm.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

KHBD;
Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;
Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà;
Máy tính, máy chiếu.
Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot…

2. Đối với học sinh

SGK, SBT Ngữ văn 11.
Soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.
Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, huy động tri thức nền, tạo tâm thế tích cực cho HS khi bước vào bài học Viết văn bản thuyết minh về một tác phẩm văn học.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS hoàn thành Phiếu khảo sát.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh.

d. Tổ chức dạy học

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS hoàn thành Phiếu khảo sát sau:

kenhhoctap

- GV tiếp tục yêu cầu HS xem video AI được thiết kế riêng cho bài học và yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong đó.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- Huy động tri thức nền, trải nghiệm cá nhân thực hiện yêu cầu được giao.

- HS xem video và trả lời câu hỏi.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời 1 – 2 HS chia sẻ trước lớp.

- GV quan sát, hỗ trợ HS (nếu cần thiết)

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét đánh giá

- GV chốt kiến thức và dẫn dắt vào bài học: Trong bài học hôm nay, chúng ta cùng đi tìm hiểu bài viết văn bản thuyết minh về một tác phẩm văn học.

[2.1.NC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số)].

2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Giới thiệu kiểu bài

a. Mục tiêu: Nhận biết được đặc điểm và yêu cầu của văn bản thuyết minh giới thiệu một tác phẩm văn học.

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến bài học.

c. Sản phẩm học tập: HS nhận biết được các đặc điểm và yêu cầu của văn bản thuyết minh giới thiệu một tác phẩm văn học.

d. Tổ chức thực hiện

…………………………………………..

Hoạt động 2: Đọc và phân tích bài viết tham khảo

a. Mục tiêu: HS phân tích được bài viết và nắm được những điều cần lưu ý khi làm bài văn thuyết minh về một tác phẩm văn học.

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến bài học.

c. Sản phẩm học tập: HS phân tích bài viết tham khảo.

d. Tổ chức thực hiện

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Nhiệm vụ 2: Phân tích bài viết tham khảo

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi, dựa vào văn bản Truyện Kiều – kiệt tác của đại thi hào dân tộc Nguyễn Du và thực hiện những yêu cầu sau:

Bài thuyết minh Truyện Kiều – kiệt tác của đại thi hào Nguyễn Du gồm những nội dung gì? Nội dung nào được tác giả xác định là trọng tâm?
Chỉ ra sự kết hợp của một số yếu tố tự dự, miêu tả, biểu cảm hoặc nghị luận được sử dụng trong bài thuyết minh.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV quan sát và hỗ trợ (nếu cần thiết)

Bước 3: Báo cáo kết quả học tập và thảo luận

- GV mời 2 - 3 học sinh trình trước lớp.

- GV quan sát, hỗ trợ HS (nếu cần thiết)

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét đánh giá và chuẩn kiến thức GV

II. Phân tích bài viết tham khảo

1. Nội dung của bài thuyết minh Truyện Kiều – kiệt tác của đại thi hào Nguyễn Du

Bài thuyết minh Truyện Kiều - kiệt tác của đại thi hào dân tộc Nguyễn Du gồm những nội dung:

Giới thiệu tác phẩm
Giới thiệu khái quát về tác giả
Hoàn cảnh sáng tác, đặc điểm thể loại, tóm tắt tác phẩm
Giá trị nội dung của tác phẩm
Giá trị nghệ thuật của tác phẩm
Vị trí, đóng góp của tác phẩm đối với đời sống văn học

=> Trọng tâm là giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm.

2. Sự kết hợp của một số yếu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm hoặc nghị luận được sử dụng trong bài thuyết minh

- Yếu tố tự sự: kể về cuộc đời của Nguyễn Du và thuật lại cốt truyện của Truyện Kiều.

- Yếu tố nghị luận: phân tích giá trị tư tưởng và nghệ thuật của Truyện Kiều, khẳng định vị trí của Truyện Kiều trong nền văn học dân tộc.

- Yếu tố miêu tả: miêu tả các nhân vật trong Truyện Kiều (Kim Trọng – Nho sinh hòa hoa, phong nhã, Thúy Kiều – người con gái tài sắc, đức hạnh vẹn toàn,…).

Hoạt động 3: Thực hành viết theo quy trình

a. Mục tiêu: Viết được bài văn thuyết minh tác phẩm văn học.

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để thực hiện yêu cầu được giao.

c. Sản phẩm học tập: Bài làm của HS và chuẩn kiến thức GV

…………………………………………..

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: HS thực hành viết bài và chỉnh sửa, hoàn thiện bài văn.

b. Nội dung: GV giao bài tập, HS suy nghĩ, trả lời.

c. Sản phẩm học tập: HS chỉnh sửa, hoàn thiện bài viết

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- Sau khi HS đã hoàn thành, GV yêu cầu HS trình bày ngắn gọn trình tự của bài văn đã viết.

- GV hướng dẫn HS:

+ Đọc lại bài và chỉnh sửa theo hai cấp độ: Hình thức và nội dung. Rà soát lại xem các ý trong bài viết đã đáp ứng yêu cầu của một bài văn thuyết minh chưa; nếu chưa cần điều chỉnh.

+ Chỉnh sửa các lỗi chính tả và ngữ pháp tồn tại trong bài viết. Chú ý cách sử dụng các yếu tố miêu tả, biểu cảm, nghị luận trong văn thuyết minh.

- GV yêu cầu HS sử dụng tính năng "Suggesting" trên Google Docs để sửa bài cho nhau, trao đổi về cách dùng từ và sự hợp lý của các yếu tố miêu tả, nghị luận.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc và hoàn thành phần chỉnh sửa.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- HS hoàn thiện bài viết của mình

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, chuẩn kiến thức.

[2.2.NC1a: HS sử dụng các công cụ số để thực hiện tương tác trực tuyến và hoàn thành nhiệm vụ được giao.]

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học làm bài văn thuyết minh tác phẩm văn học.

b. Nội dung: Sử dụng kiến thức đã học viết bài văn thuyết minh.

c. Sản phẩm học tập: Bài văn thuyết minh của HS.

d. Tổ chức thực hiện