Giáo án NLS Ngữ văn 9 kết nối Bài 1: Viết bài văn nghị luận về một vấn đề cần giải quyết (con người trong mối quan hệ với tự nhiên)

Nhiệm vụ: Tìm hiểu yêu cầu của kiểu bài

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, đọc khung thông tin trong SGK và thực hiện nhiệm vụ: Nêu yêu cầu của bài văn nghị luận nghị luận về một vấn đề cần giải quyết (con người trong mối quan hệ với tự nhiên).

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ

- HS vận dụng kiến thức đã học và trả lời câu hỏi. 

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động 

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày kết quả.

- Các HS khác lắng nghe, đặt câu hỏi (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức.

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

I. Tri thức về kiểu bài

- Yêu cầu của bài văn nghị luận về một vấn đề cần giải quyết (con người trong mối quan hệ với tự nhiên): 

+ Nêu được vấn đề thể hiện mối quan hệ giữa con người với tự nhiên để bàn luận.

+ Trình bày được mối quan hệ hai chiều giữa con người với tự nhiên (trong phạm vi vấn đề nghị luận), triển khai hệ thống luận điểm chặt chẽ, sử dụng lí lẽ sắc bén, bằng chứng xác thực và tiêu biểu.

+ Nêu được quan điểm trái chiều về vấn đề hoặc khía cạnh nào đó của vấn đề và phản bác một cách có cơ sở.

+ Đề xuất được giải pháp khả thi để giải quyết những bất ổn trong ứng xử của con người với tự nhiên.

Nhiệm vụ 1: Chuẩn bị trước khi viết

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS sử dụng thiết bị cá nhân tra cứu nhanh 01 số liệu thời sự trong năm qua về vấn đề biến đổi khí hậu tại Việt Nam.

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, thực hiện nhiệm vụ: 

+ Xác định mục đích và người đọc của bài viết.

+ Huy động vốn kiến thức của mình, tham khảo sách báo, theo dõi thông tin trên các phương tiện truyền thông và quan sát thế giới xung quanh để chọn đề tài đáp ứng được yêu cầu.

- GV yêu cầu các nhóm HS cùng truy cập vào một tệp Google Docs để xây dựng dàn ý chung, phân công các thành viên tìm bằng chứng cho từng luận điểm.

 Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ

- HS đọc bài và thực hiện yêu cầu.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động 

- GV mời đại diện 2 – 3 HS trình bày trước lớp.

- Các HS khác lắng nghe, nhận xét, đặt câu hỏi (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức.

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

Nhiệm vụ 2: Tìm ý, lập dàn ý

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân thực hiện những yêu cầu sau:

+ Hoàn thiện Phiếu tìm ý (đính kèm phía dưới).

+ Sắp xếp các ý vừa tìm được theo sơ đồ dàn ý (đính kèm phía dưới).

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ

- HS đọc bài và thực hiện yêu cầu.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày kết quả.

- Các HS khác lắng nghe, đặt câu hỏi (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức.

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

III. Thực hành viết đoạn văn

1. Chuẩn bị trước khi viết

- Mục đích viết: thuyết phục người đọc đồng tình với quan điểm của người viết về mối quan hệ giữa con người với tự nhiên, góp phần giúp cộng đồng thấy được trách nhiệm trong việc bảo vệ tự nhiên.

- Người đọc: những người quan tâm đến mối quan hệ giữa con người với tự nhiên và vấn đề bảo vệ môi trường.

- Một số đề tài tham khảo:

+ Vấn đề khai thác và sử dụng tài nguyên thiên nhiên phục vụ sản xuất ở địa phương em.

+ Khai thác và bảo vệ nguồn lợi hải sản trong phát triển kinh tế biển của nước ta.

+ Quan điểm “sống xanh” và ý nghĩa của nó.

+ Tình trạng thiếu nguồn nước sạch trong cuộc sống của con người hiện nay.

+ Tác động của biến đổi khí hậu đối với cuộc sống của con người.

2. Tìm ý, lập dàn ý

a. Tìm ý.

- Phiếu tìm ý.

b. Lập dàn ý

- Sơ đồ dàn ý.

1.1.TC2a: HS sử dụng các công cụ tìm kiếm để thu thập và thẩm định dữ liệu, bằng chứng thực tế về thực trạng môi trường.

2.4.TC2a: HS sử dụng các công cụ soạn thảo trực tuyến (Google Docs/Office 365) để cùng thảo luận và chỉnh sửa dàn ý nhóm.

Sơ đồ dàn ý

Nhiệm vụ 3: Viết bài

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân thực hiện những yêu cầu sau: Dựa vào dàn ý để triển khai viết bài văn nghị luận về một vấn đề cần giải quyết (con người trong mối quan hệ với tự nhiên).

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ

- HS đọc bài và thực hiện yêu cầu.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động 

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày kết quả.

- Các HS khác lắng nghe, đặt câu hỏi (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức.

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

Nhiệm vụ 4: Chỉnh sửa bài viết

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân thực hiện những yêu cầu sau:

+ Sau khi viết xong, đọc và kiểm tra lại bài viết của mình dựa vào Bảng kiểm kĩ năng viết bài văn nghị luận về một vấn đề cần giải quyết (con người trong mối quan hệ với tự nhiên).

- GV hướng dẫn HS nhập một đoạn văn vừa viết vào AI kèm lệnh: "Hãy đóng vai người phản biện để chỉ ra điểm chưa thuyết phục trong lí lẽ về giải pháp môi trường của tôi".

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ

- HS đọc bài và thực hiện yêu cầu.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động 

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày kết quả.

- Các HS khác lắng nghe, đặt câu hỏi (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức.

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

3. Viết bài

- Lưu ý: 

+ Cần đọc kĩ bài viết tham khảo để biết cách mở bài, kết bài trong một đoạn văn sao cho gây được ấn tượng. 

+ Mỗi luận điểm của phần Thân bài cũng cần được triển khai trong một đoạn văn, tổ chức theo các hình thức linh hoạt (diễn dịch, quy nạp, song song, phối hợp). 

+ Điều quan trọng nhất khi viết bài là sử dụng lí lẽ và bằng chứng ở từng luận điểm (khẳng định sự đúng đắn của ý kiến mình nêu hoặc phản bác ý kiến trái chiều) để bài viết giàu sức thuyết phục.

4. Chỉnh sửa bài viết

Bảng kiểm kĩ năng viết bài văn nghị luận về một vấn đề cần giải quyết (con người trong mối quan hệ với tự nhiên).