Giáo án NLS Quốc phòng an ninh 11 Bài 3: Phòng chống tệ nạn xã hội ở Việt Nam trong thời kì hội nhập quốc tế

Nhiệm vụ 1: Khái niệm tội phạm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS đọc nội dung trong SGK tr.18 và tóm tắt nội dung.

- GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi và trả lời câu hỏi: Tội phạm là gì?

- GV hướng dẫn HS rút ra kết luận về khái niệm tội phạm.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thảo luận nhóm đôi, đọc thông tin SGK tr.5, trả lời câu hỏi.

- HS nghe giảng và ghi chép tóm tắt nội dung.

- HS rút ra kết luận về khái niệm tội phạm theo hướng dẫn của GV.

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS khi cần.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời 1-2 HS trả lời câu hỏi.

- GV tóm tắt nội dung, phân tích, giảng giải và rút ra kết luận về mục tiêu bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới.

- HS ghi chép nội dung, chia sẻ và phát biểu ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, tổng kết.

- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.

Nhiệm vụ 2: Một số loại hình tội phạm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS đọc nội dung trong SGK tr.19 và tóm tắt nội dung.

- GV hướng dẫn HS rút ra kết luận, trả lời câu hỏi: Em hãy kể tên một số loại hình tội phạm ở nước ta hiện nay?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc thông tin SGK tr.19, trả lời câu hỏi, nghe giảng và ghi chép tóm tắt nội dung.

- HS rút ra kết luận về một số loại tội phạm theo hướng dẫn của GV.

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS khi cần.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV tóm tắt nội dung, phân tích, giảng giải và rút ra kết luận về một số loại hình tội phạm.

- HS ghi chép nội dung, chia sẻ và phát biểu ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, tổng kết.

- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.

Nhiệm vụ 3: Cách thức hoạt động phổ biến của các loại tội phạm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS đọc nội dung trong SGK tr.19 và tóm tắt nội dung.

- GV hướng dẫn HS rút ra kết luận, trả lời câu hỏi: Em hãy kể một số cách thức hoạt động của các loại tội phạm?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc thông tin SGK tr.19, nghe giảng và ghi chép tóm tắt nội dung.

- HS rút ra kết luận về cách thức hoạt động phổ biến của các loại tội phạm theo hướng dẫn của GV.

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS khi cần.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV tóm tắt nội dung, phân tích, giảng giải và rút ra kết luận về cách thức hoạt động phổ biến của các loại tội phạm.

- HS ghi chép nội dung, chia sẻ và phát biểu ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, tổng kết.

- GV chuyển sang nội dung tiếp theo.

1. Một số nội dung cơ bản về tội phạm

a. Khái niệm tội phạm

- Là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật Hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự hoặc pháp nhân thương mại thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hoá, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức xâm phạm quyền con người, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa mà theo quy định của Bộ luật này phải bị xử lí hình sự.

b. Một số loại hình tội phạm

- Giết người, cố ý gây thương tích

- Cướp tài sản, trộm cắp tài sản

- Mua bán trái phép chất ma túy

- Tổ chức đua xe trái phép, đánh bạc, tổ chức đánh bạc,...

c. Cách thức hoạt động phổ biến của các loại tội phạm

- Cấu kết thành các băng nhóm, tổ chức để hoạt động.

- Sử dụng vũ khí, công cụ, phương tiện trong hoạt động phạm tội.

- Hoạt động mang tính lưu động trên phạm vi nhiều tỉnh, thành phố, xuyên quốc gia và có tính chất quốc tế.

- Sử dụng công nghệ cao trong quá trình hoạt động phạm tội.

Nhiệm vụ 1: Khái niệm tệ nạn xã hội

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS đọc thông tin SGK tr.20 và tóm tắt nội dung.

- GV hướng dẫn HS rút ra kết luận, trả lời câu hỏi: Tệ nạn xã hội là gì?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc thông tin SGK tr.20, trả lời câu hỏi, sau đó ghi chép tóm tắt nội dung.

- HS rút ra kết luận về khái niệm tệ nạn xã hội theo hướng dẫn của GV.

- GV theo dõi, hỗ trợ HS trong quá trình học tập. 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời 1-2 nhóm trả lời câu hỏi.

- GV tóm tắt nội dung, phân tích, giảng giải và rút ra kết luận về khái niệm tệ nạn xã hội.

- HS ghi chép nội dung, chia sẻ và phát biểu ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét và kết luận.

- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.

3. Phòng, chống tệ nạn xã hội

a. Khái niệm tệ nạn xã hội

Tệ nạn xã hội là hiện tượng xã hội tiêu cực, biểu hiện bằng những hành vi sai lệch chuẩn mực xã hội, vi phạm đạo đức, pháp luật và gây nguy hiểm cho xã hội.

Nhiệm vụ 2: Một số loại tệ nạn xã hội

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS đọc thông tin SHS tr.20-21, tóm tắt nội dung.

- GV chia lớp thành 2 nhóm và thực hiện yêu cầu:

+ Nhóm 1: Thảo luận và trả lời câu hỏi: Em hãy cho biết tệ nạn ma túy, tệ nạn mại dâm là gì?

+ Nhóm 2: Thảo luận và trả lời câu hỏi: Em hãy cho biết tệ nạn cờ bạc, tệ nạn mê tín dị đoan là gì?

- GV mở rộng: Tệ nạn xã hội có thể lan truyền qua mạng xã hội không? Cần làm gì để bảo vệ thông tin, dữ liệu cá nhân không bị đối tượng tệ nạn thu thập, lôi kéo?

- GV mở rộng kiến thức, nêu câu hỏi: Khi nào hành vi tham gia tệ nạn xã hội bị xử lí vi phạm pháp luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự?

- GV hướng dẫn HS rút ra kết luận về một số loại tệ nạn xã hội.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc thông tin SHS tr.20-21, thảo luận và thực hiện nhiệm vụ, sau đó ghi chép tóm tắt nội dung.

- HS thảo luận, xác định nguyên nhân lan truyền qua mạng (tài khoản ẩn danh, tiếp cận nhanh) và nêu cách tự bảo vệ dữ liệu cá nhân (không cung cấp CCCD, số điện thoại, mật khẩu trên các link cờ bạc/app lạ).

- HS vận dụng hiểu biết của bản thân để trả lời câu hỏi vận dụng và mở rộng.

- HS rút ra kết luận về một số loại tệ nạn xã hội theo hướng dẫn của GV.

- GV theo dõi, hỗ trợ HS trong quá trình học tập. 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện các nhóm trình bày câu trả lời.

- GV mời 1-2 HS trả lời câu hỏi vận dụng: 

+ Tệ nạn xã hội có thể được thực hiện và lan truyền trên mạng xã hội.

+ Vì các trang mạng xã hội có tính tương tác cao giữa những người sử dụng. Khi tham gia vào mạng xã hội, người sử dụng có thể lập các tài khoản ảo với những thông tin cá nhân không đúng sự thật, không minh bạch. Lực lượng chống tội phạm công nghệ cao chưa đủ năng lực để kiểm soát toàn bộ hệ thống mạng xã hội.

- GV mời 2-3 HS chia sẻ hiểu biết về câu hỏi mở rộng:

+ Một số hành vi tham gia tệ nạn xã hội bị xử lí vi phạm pháp luật khi vi phạm các văn bản quy phạm pháp luật về tệ nạn xã hội.

+ Một hành vi vi phạm pháp luật có đủ yếu tố cấu thành tội phạm về tội danh được quy định trong Bộ luật Hình sự năm 2015 sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

- GV tóm tắt nội dung, phân tích, giảng giải và rút ra kết luận về một số loại tệ nạn xã hội.

- HS ghi chép nội dung, chia sẻ và phát biểu ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét và kết luận.

- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.

b. Một số loại tệ nạn xã hội

- Tệ nạn ma tuý: tình trạng một (hoặc nhiều) người sử dụng trái phép chất ma tuý, nghiện ma tuý và các hành vi vi phạm pháp luật về ma tuý mà chưa đến mức hoặc không bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Hình thức sử dụng ma tuý chủ yếu là hút, hít, tiêm chích thuốc phiện, heroin và các loại ma tuý khác.

- Tệ nạn mại dâm: những hành vi nhằm thực hiện các dịch vụ quan hệ tình dục có tính chất mua bán trên cơ sở một giá trị vật chất nhất định ngoài phạm vi hôn nhân. Một số hành vi liên quan đến tệ nạn mại dâm như bán dâm, mua dâm, chứa mại dâm, tổ chức hoạt động mại dâm, cưỡng bức bán dâm, môi giới mại dâm, bảo kê mại dâm,...

- Tệ nạn cờ bạc: các hành vi lợi dụng các hình thức vui chơi, giải trí để cá cược, sát phạt nhau bằng tiền hoặc hiện vật mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép. Tệ nạn cờ bạc thể hiện dưới nhiều hình thức khác nhau như mua bản số lô, số đề, cá độ bóng đá,....

- Tệ nạn mê tín dị đoan: các hành vi biểu hiện thái quá lòng tin mù quáng vào những điều huyền bí, không có thật, từ đó có những suy đoán khác thường, dẫn đến cách ứng xử mang tính chất cuồng tin, hành động trái với những chuẩn mực của xã hội, không phù hợp với quy luật tự nhiên. Một số hành vi mê tín, dị đoan như bói toán, đồng bóng, yểm bùa, cúng giải hạn, cúng trừ tà ma,...

Lan truyền trên mạng: Rất phổ biến do tính ẩn danh cao, tiếp cận diện rộng nhanh. Cần chủ động bảo mật dữ liệu định danh, không truy cập trang web đen/cờ bạc trực tuyến.

4.2.NC1b: HS giải thích và áp dụng được cách bảo vệ dữ liệu cá nhân, không cung cấp thông tin định danh trên không gian mạng để phòng ngừa bị tội phạm tệ nạn theo dõi, lôi kéo.

Nhiệm vụ 3: Quy định của pháp luật về phòng chống tệ nạn xã hội

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS đọc thông tin SHS tr.21, tóm tắt nội dung.

- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm 4-5 HS và thực hiện yêu cầu:  Hãy kể tên các hành vi vi phạm pháp luật về phòng chống tệ nạn xã hội mà em biết.

- GV tiếp tục chia lớp thành 3 nhóm lớn và yêu cầu thực hiện nhiệm vụ:

+ Nhóm 1: Em hãy cho biết quy định của pháp luật về phòng, chống tệ nạn mại dâm như thế nào?

+ Nhóm 2: Em hãy cho biết quy định của pháp luật về phòng, chống tệ nạn cờ bạc như thế nào?

+ Nhóm 3: Em hãy cho biết quy định của pháp luật về phòng, chống tệ nạn mê tín dị đoan như thế nào?

- GV nêu thêm câu hỏi mở rộng: Một người đăng tải các thông tin lên mạng xã hội có nội dung làm nhục, vu khống, nội dung sai sự thật, gây hoang mang cho người khác,... có vi phạm pháp luật?

- GV hướng dẫn HS rút ra kết luận về quy định của pháp luật về phòng, chống tệ nạn xã hội.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc thông tin SHS tr.20-21, thảo luận và thực hiện nhiệm vụ, sau đó ghi chép tóm tắt nội dung.

- HS rút ra kết luận về quy định của pháp luật về phòng, chống tệ nạn xã hội theo hướng dẫn của GV.

- GV theo dõi, hỗ trợ HS trong quá trình học tập. 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện các nhóm trình bày câu trả lời.

- GV mời 1-2 HS trả lời câu hỏi mở rộng: Theo Nghị định của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, công nghệ thông tin và giao dịch điện tử hoặc có thể truy cứu trách nhiệm hình sự đối với tội làm nhục người khác theo Bộ luật Hình sự năm 2015.

- GV tóm tắt nội dung, phân tích, giảng giải và rút ra kết luận về quy định của pháp luật về phòng, chống tệ nạn xã hội.

- HS ghi chép nội dung, chia sẻ và phát biểu ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét và kết luận.

- GV chuyển sang nội dung tiếp theo.

c. Quy định của pháp luật về phòng chống tệ nạn xã hội

- Đối với tệ nạn mại dâm: Nghiêm cấm thực hiện một số hành vi:

+ Bán dâm, mua dâm, chứa mại dâm, tổ chức hoạt động mại dâm, cưỡng bức bán dâm, môi giới mại dâm, bảo kê mại dâm...

+ Các hành vi vi phạm pháp luật khác liên quan đến hoạt động mại dâm.

Đối với tệ nạn cờ bạc:  Nghiêm cấm thực hiện một số hành vi:

+ Đánh bạc trái phép (mua bán số lô, số đề, cả độ bóng đá,...), tổ chức đánh bạc, gá bạc,....

+ Các hành vi vi phạm pháp luật khác liên quan đến tệ nạn cờ bạc.

- Đối với tệ nạn mê tín dị đoan: Pháp luật nghiêm cấm thực hiện một số hành vi: 

+ Hoạt động mê tín dị đoan (người thực hiện các hành vi như bói toán, đồng bóng, yểm bùa, cúng giải hạn, cúng trừ tà ma,...).

+ Hành nghề mê tín dị đoan (người thực hiện các hành vi bói toán, đồng bóng, yểm bùa, cúng giải hạn, cũng trừ tà ma... để kiếm tiền).