Giáo án tích hợp AI Âm nhạc 9 Tiết 15 Thường thức Nhã nhạc Cung đình Huế, Ôn bài hát Lí ngựa ô (Dân ca Nam Bộ)

CHỦ ĐỀ 4: GIAI ĐIỆU QUÊ HƯƠNG

TIẾT 15: THƯỜNG THỨC ÂM NHẠC: NHÃ NHẠC CUNG ĐÌNH HUẾ - ÔN BÀI HÁT: LÍ NGỰA Ô (DÂN CA NAM BỘ)

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Thường thức âm nhạc: Nhã nhạc Cung đình Huế

• Khái niệm: Nhã nhạc có nghĩa là “âm nhạc tao nhã”, ra đời từ thế kỉ XV. Dưới thời Nguyễn, nhã nhạc được coi là Quốc nhạc – âm nhạc chính thống sử dụng trong các cuộc tế lễ và nghi thức trang trọng của triều đình.
• Vinh danh: Năm 2003, được UNESCO ghi danh là Kiệt tác Di sản truyền khẩu và phi vật thể của nhân loại.
• Cấu trúc dàn nhạc: Tổ chức thành 2 dàn nhạc chính:
  • Dàn đại nhạc: Âm lượng lớn, vang xa; chủ yếu dùng các loại trống, kèn cùng các nhạc cụ gỗ, hơi thổi,... dùng trong lễ tế đàn Nam Giao, tế Miếu, Đại triều,...
  • Dàn tiểu nhạc: Âm lượng không quá to, sắc thái trang nhã, vui tươi; gồm trống, não bạt, phách, sênh tiền, sáo, đàn tì bà, đàn nguyệt,... dùng trong yến tiệc triều đình, lễ hội, tết Nguyên đán,...
• Tác phẩm tiêu biểu: Lưu thuỷ – Kim tiền, Phẩm tiết, Nguyên tiêu,...

2. Ôn tập bài hát: Lí ngựa ô (Dân ca Nam Bộ)

• Yêu cầu: Sửa đúng cao độ các luyến láy đặc trưng, giữ nhịp rộn ràng.
• Hình thức: Ôn tập hát phối hợp giữa hát nối tiếp (nam/nữ) và hòa giọng kết hợp gõ đệm theo âm hình tiết tấu nhịp 2/4.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Phát biểu được ý nghĩa khái niệm và nguồn gốc lịch sử của Nhã nhạc Cung đình Huế.
2. Phân biệt được tính chất âm nhạc, vai trò và các loại nhạc cụ cấu thành của dàn đại nhạc và dàn tiểu nhạc.
3. Nhận biết và cảm nhận được giai điệu đặc trưng của làn điệu cung đình qua tác phẩm trích đoạn “Lưu thuỷ – Kim tiền”.
4. Thuộc lời ca và thể hiện chính xác sắc thái vui tươi, dí dỏm của bài hát “Lí ngựa ô” (Dân ca Nam Bộ).
5. Thực hiện nhuần nhuyễn kỹ năng vừa hát vừa gõ đệm nhạc cụ theo đúng âm hình tiết tấu chủ đạo.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

• Slide 1: Tiêu đề
  • Nội dung: Thường thức âm nhạc: Nhã nhạc Cung đình Huế & Ôn bài hát: Lí ngựa ô (Dân ca Nam Bộ).
• Slide 2: Nhã nhạc - Âm nhạc tao nhã
  • Nội dung: Khái niệm Nhã nhạc (Quốc nhạc thời Nguyễn). Cột mốc lịch sử năm 2003 được UNESCO ghi danh thế giới.
• Slide 3: Khám phá Dàn Đại nhạc
  • Nội dung: Hình ảnh dàn đại nhạc tại Hiển Lâm Các. Giới thiệu các loại nhạc cụ âm lượng lớn (kèn, trống lớn) và không gian biểu diễn tế lễ trang nghiêm.
• Slide 4: Khám phá Dàn Tiểu nhạc
  • Nội dung: Hình ảnh dàn tiểu nhạc biểu diễn tại Duyệt Thị Đường. Sắc thái trang nhã, vui tươi với các nhạc cụ dây, hơi (tì bà, sáo, đàn nguyệt...).
• Slide 5: Thưởng thức tác phẩm “Lưu thuỷ – Kim tiền”
  • Nội dung: Hiển thị trích đoạn bản nhạc cung đình. Bật file nghe, hướng dẫn học sinh lắng nghe, nhận biết âm sắc nhạc cụ dân tộc và nêu cảm nhận.
• Slide 6: Ôn tập và Biểu diễn “Lí ngựa ô”
  • Nội dung: Trình chiếu lời ca bài hát. Học sinh thực hành sửa sai cao độ, chia nhóm nam nữ hát nối tiếp kết hợp gõ đệm nhạc cụ gõ.
• Slide 7: Củng cố & Hướng dẫn học tập
  • Nội dung: Câu hỏi tổng kết bài. Dặn dò học sinh sưu tầm thêm tư liệu về Nhã nhạc Huế và chuẩn bị nhạc cụ (Recorder/Kèn phím) học nốt Si giáng cho Tiết 15.