Giáo án tích hợp AI HĐTN 8 Tuần 11: Kĩ năng từ chối (tiếp)

TUẦN 4 – TIẾT 2: HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THEO CHỦ ĐỀ: KĨ NĂNG TỪ CHỐI (TIẾT 2)

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Phân loại các cách từ chối theo tình huống

Tùy thuộc vào tính chất của lời đề nghị, học sinh cần áp dụng linh hoạt 3 phương thức khước từ cốt lõi sau:

• Từ chối thẳng: Áp dụng cho tình huống nguy hiểm đe dọa an toàn hoặc ép buộc làm việc xấu. Thực hiện thẳng thắn, dứt khoát.
  • Ví dụ: Khi bị một bạn ép hút thử thuốc lá, Tuấn nói dứt khoát: "Không, mình không muốn/mình không thích."
• Từ chối trì hoãn: Áp dụng cho tình huống vượt quá khả năng tại thời điểm nói. Đưa ra lí do chính đáng để lùi thời gian.
  • Ví dụ: "Hôm nay mình bận rồi. Hẹn khi khác nhé!"
• Từ chối thương lượng: Áp dụng cho tình huống không phù hợp sở thích/nhu cầu. Từ chối và chủ động đề xuất phương án thay thế hợp lý hơn.
  • Ví dụ: "Theo mình, chúng ta nên làm theo phương án/cách này sẽ hợp lí hơn."

2. Nguyên tắc rèn luyện kĩ năng hằng ngày

• Quy tắc áp dụng: Tự quan sát tình huống thực tiễn $\rightarrow$ Lựa chọn đúng 1 trong 3 cách từ chối $\rightarrow$ Ghi lại kết quả và chia sẻ để rút kinh nghiệm.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Linh hoạt phương thức: Không có một cách từ chối duy nhất; phải tùy thuộc vào mức độ an toàn và sự phù hợp của tình huống để lựa chọn cách thẳng thắn, trì hoãn hay thương lượng.
2. Kiên quyết trước cái xấu: Đối với các tác nhân gây nguy hại (tệ nạn học đường, rủi ro an ninh), bắt buộc phải từ chối dứt khoát, không nể nang, dao động.
3. Giữ gìn mối quan hệ: Sử dụng cách trì hoãn và thương lượng giúp giảm bớt sự đột ngột, vừa bảo vệ được giới hạn bản thân vừa duy trì tình bạn tốt đẹp.
4. Tiêu chí đánh giá Chủ đề 3: Học sinh đạt yêu cầu khi xác định được 3 việc làm trách nhiệm, thực hiện 2 hoạt động cam kết, nhận diện 3 tình huống cần từ chối và biết áp dụng các cách từ chối phù hợp.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX (Khung tối giản)

• Slide 1: Tiêu đề | KĨ NĂNG TỪ CHỐI - TIẾT 2 (Chủ đề 3 - Tuần 4 - Tiết 2).
• Slide 2: Mục tiêu | Phân biệt và thực hành thành thạo 3 cách từ chối: Thẳng thắn, Trì hoãn, Thương lượng.
• Slide 3: Ba cách nói "Không" thời thượng | Công thức lựa chọn giải pháp khước từ tương ứng với từng nhóm tình huống cụ thể.
• Slide 4: Luyện tập tình huống nguy hiểm | Thực hành từ chối lời rủ đi chơi đêm nguy hiểm và lời lôi kéo hút thử thuốc lá (Tình huống Mai, Tuấn).
• Slide 5: Luyện tập tình huống mối quan hệ | Thực hành ứng xử khi bị lôi kéo vào mâu thuẫn bè phái, tẩy chay bạn bè (Tình huống Minh, Long, Huy).
• Slide 6: Tổng kết & Đánh giá Chủ đề 3 | Bảng tự rà soát tiêu chí đạt/chưa đạt về tinh thần trách nhiệm và kĩ năng từ chối.
• Slide 7: Thông điệp | "Biết cách từ chối là nghệ thuật sống giúp bạn làm chủ cuộc đời và bảo vệ giá trị của bản thân."