Giáo án tích hợp AI HĐTN 8 Tuần 10: Kĩ năng từ chối

TUẦN 3 – TIẾT 2: HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THEO CHỦ ĐỀ: KĨ NĂNG TỪ CHỐI (TIẾT 1)

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Nhận diện các tình huống cần từ chối

Kĩ năng từ chối là khả năng đưa ra lời khước từ một cách khéo léo, kiên quyết trước những lời đề nghị không phù hợp để bảo vệ bản thân. Có 3 nhóm tình huống cốt lõi bắt buộc phải nói KHÔNG:

• Tình huống nguy hiểm: Đe dọa trực tiếp đến an toàn tính mạng, sức khỏe của bản thân và người khác.
  • Ví dụ: Từ chối lời rủ rê xuống sông tắm khi bản thân không biết bơi, hoặc từ chối đi xe đạp dàn hàng ngang trên đường giao thông.
• Tình huống vượt quá khả năng: Lời đề nghị nằm ngoài giới hạn sức lực, quyền hạn hoặc năng lực thực tế của cá nhân.
• Tình huống không phù hợp: Mâu thuẫn với nhu cầu, mục đích lành mạnh hoặc sở thích chính đáng của cá nhân.
  • Ví dụ: Từ chối lời mời đi đá bóng sau giờ học để chủ động đề xuất chuyển sang chơi cầu lông theo đúng sở thích cá nhân.

2. Nguyên tắc đưa ra lời từ chối

• Quy tắc cốt lõi: Việc từ chối cần dựa trên cấu trúc: Đưa ra lời khước từ rõ ràng + Nêu lí do chính đáng kèm thái độ lịch sự, tôn trọng.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Bảo vệ an toàn: Biết nói "Không" trước các hành vi nguy cơ (tắm sông, vi phạm luật giao thông) là biểu hiện cao nhất của tinh thần trách nhiệm với tính mạng bản thân.
2. Biết rõ giới hạn: Nhận biết và từ chối những việc quá sức giúp cá nhân tránh được áp lực quá tải và các thất bại không đáng có.
3. Tôn trọng bản sắc: Từ chối các hoạt động không phù hợp với sở thích giúp bảo vệ không gian phát triển cá nhân độc lập.
4. Từ chối có văn hóa: Khước từ không đồng nghĩa với gây gổ; cần thể hiện bằng sự thẳng thắn, thái độ lịch sự và nêu lý do ngắn gọn.
5. Đề xuất giải pháp thay thế: Linh hoạt đưa ra phương án trung hòa (như đổi môn thể thao, đổi thời gian) để vừa từ chối việc không thích vừa duy trì mối quan hệ bạn bè tốt đẹp.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX (Khung tối giản)

• Slide 1: Tiêu đề | KĨ NĂNG TỪ CHỐI - TIẾT 1 (Chủ đề 3 - Tuần 3 - Tiết 2).
• Slide 2: Mục tiêu | Nhận diện các tình huống cần từ chối và hiểu được lý do vì sao phải từ chối.
• Slide 3: Tình huống nguy hiểm | Phân tích bài học từ chối tắm sông khi không biết bơi và từ chối đi hàng ngang nguy hiểm khi đạp xe.
• Slide 4: Tình huống không phù hợp sở thích | Phân tích tình huống chủ động chuyển hướng từ đá bóng sang chơi cầu lông.
• Slide 5: Ba nhóm tình huống phải nói "KHÔNG" | Tình huống nguy hiểm; Tình huống vượt quá khả năng; Tình huống không phù hợp nhu cầu/sở thích.
• Slide 6: Công thức từ chối văn minh | Thái độ kiên quyết + Lí do chính đáng, lịch sự + Gợi ý giải pháp thay thế (nếu có).
• Slide 7: Thông điệp | "Biết từ chối đúng lúc, đúng cách là tự chịu trách nhiệm và bảo vệ an toàn cho chính mình."