Giáo án tích hợp AI Hoá học 11 Bài 21: Phenol

BÀI 21: PHENOL

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Khái niệm

• Khái niệm: Hợp chất hữu cơ trong phân tử có nhóm -OH liên kết trực tiếp với nguyên tử carbon thuộc vòng benzene.

• Ví dụ: (Phenol).

2. Đặc điểm cấu tạo

• Sự cộng hưởng electron từ cặp electron tự do của O vào vòng benzene làm tăng mật độ electron trong vòng, đồng thời làm liên kết O-H phân cực mạnh hơn so với alcohol.

3. Tính chất vật lí

• Chất rắn, tinh thể không màu, để lâu trong không khí bị oxi hóa thành màu hồng nhạt.

• Ít tan trong nước lạnh, tan nhiều trong nước nóng và dung môi hữu cơ.

• Độc và gây bỏng khi tiếp xúc với da.

4. Tính chất hóa học

• Tính acid yếu: Phản ứng với dung dịch base (NaOH). Phenol không làm đổi màu quỳ tím.

  • Ví dụ:

• Phản ứng thế vào vòng benzene: Nhóm -OH định hướng thế vào vị trí ortho và para. Phản ứng với tạo kết tủa trắng.

  • Ví dụ:

5. Điều chế

• Từ cumene (isopropylbenzene) qua hai giai đoạn: oxi hóa tạo hydroperoxide, sau đó thủy phân tạo Phenol và Acetone.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Nhận diện chính xác phenol: Nhóm -OH phải liên kết trực tiếp với vòng benzene.

2. Bản chất tính acid: Liên kết O-H ở phenol phân cực mạnh hơn alcohol nên có tính acid, phản ứng được với dung dịch kiềm.

3. Phản ứng đặc trưng của vòng benzene: Nhóm -OH hoạt hóa vòng, giúp phenol dễ thế electrophile hơn benzene (phản ứng với nước bromine tạo kết tủa trắng, dùng để nhận biết phenol).

4. Định hướng thế: Nhóm -OH ưu tiên hướng các nhóm thế vào vị trí ortho và para trên vòng benzene.

5. Quy tắc an toàn: Phenol là chất độc, có khả năng gây bỏng hóa chất nặng, cần tuân thủ nghiêm ngặt quy tắc phòng thí nghiệm.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

• Slide 1: Tiêu đề * Bài 21: Phenol (Tên bài, Hình ảnh tinh thể phenol).

• Slide 2: Khái niệm & Cấu tạo

  • Định nghĩa (vòng benzene + -OH).

  • Đặc điểm cấu tạo ảnh hưởng đến tính chất hóa học.

• Slide 3: Tính chất vật lí

  • Trạng thái, màu sắc và độ tan.

  • Lưu ý về an toàn khi sử dụng.

• Slide 4: Tính chất hóa học (Tính acid)

  • Phản ứng với dung dịch NaOH.

  • So sánh tính acid của phenol với alcohol.

• Slide 5: Phản ứng thế vòng benzene

  • Phản ứng với (kết tủa trắng).

  • Định hướng thế ortho, para.

• Slide 6: Điều chế & Ứng dụng

  • Sơ đồ điều chế từ cumene.

  • Ứng dụng chính (sản xuất nhựa, chất dẻo, phẩm nhuộm).