Định nghĩa: Kim loại ở trạng thái rắn có cấu trúc tinh thể. Các nguyên tử kim loại (hoặc ion kim loại) được sắp xếp theo một trật tự xác định trong không gian.
Các kiểu mạng tinh thể phổ biến:
- Lập phương tâm diện: Nguyên tử nằm ở các đỉnh và tâm các mặt. (Ví dụ: ).
- Lập phương tâm khối: Nguyên tử nằm ở các đỉnh và tâm khối. (Ví dụ: ở nhiệt độ thường).
- Lục phương: Cấu trúc chặt khít dạng lục giác. (Ví dụ: ).

2. Liên kết kim loại

Bản chất: Là lực hút tĩnh điện giữa các ion dương kim loại (ở các nút mạng) và các electron tự do (di chuyển tự do trong toàn bộ mạng tinh thể).
Đặc điểm: Các electron không thuộc riêng về nguyên tử nào mà tạo thành "biển electron" chung cho toàn khối kim loại.

3. Giải thích tính chất vật lí của kim loại

Tính dẻo: Do các lớp ion dương có thể trượt lên nhau mà không phá vỡ liên kết nhờ sự linh động của biển electron.
Tính dẫn điện, dẫn nhiệt: Do các electron tự do chuyển động định hướng dưới tác dụng của điện trường hoặc truyền năng lượng nhiệt rất nhanh.
Ánh kim: Do các electron tự do hấp thụ và phản xạ hầu hết các tia sáng nhìn thấy.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Khái niệm then chốt: Liên kết kim loại được hình thành bởi lực hút tĩnh điện giữa các cation kim loại và biển electron tự do.
Cấu trúc mạng: Có 3 kiểu mạng tinh thể kim loại chính: Lập phương tâm diện, Lập phương tâm khối và Lục phương.
Mối liên hệ cấu tạo - tính chất: Tính chất vật lí chung của kim loại (dẻo, dẫn điện, dẫn nhiệt, ánh kim) đều được giải thích dựa trên sự hiện diện của electron tự do.
Tính dẻo: Khác với tinh thể ion (giòn, dễ vỡ), kim loại có tính dẻo vì các lớp nguyên tử có thể trượt lên nhau mà cấu trúc liên kết không bị phá vỡ.
Độ bền: Độ bền của kim loại phụ thuộc vào cường độ của liên kết kim loại (số electron hóa trị tham gia vào biển electron và bán kính nguyên tử).

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

Slide 1: Tiêu đề bài học
- Tiêu đề: BÀI 18: CẤU TẠO VÀ LIÊN KẾT TRONG TINH THỂ KIM LOẠI
- Nội dung: Giới thiệu tổng quan về đặc điểm cấu tạo chung của kim loại.
Slide 2: Mạng tinh thể kim loại
- Tiêu đề: Các kiểu mạng tinh thể
- Nội dung: Hình ảnh minh họa 3 kiểu: Lập phương tâm diện, Lập phương tâm khối, Lục phương.
Slide 3: Bản chất liên kết kim loại
- Tiêu đề: Mô hình "Biển electron"
- Nội dung: Sơ đồ ion dương (+) và các electron tự do (-); Giải thích tại sao electron không thuộc về riêng nguyên tử nào.
Slide 4: Giải thích tính chất vật lí (Phần 1)
- Tiêu đề: Tại sao kim loại dẻo và dẫn điện?
- Nội dung: Giải thích sự trượt của các lớp ion và sự chuyển động của electron tự do.
Slide 5: Giải thích tính chất vật lí (Phần 2)
- Tiêu đề: Tính dẫn nhiệt và ánh kim
- Nội dung: Giải thích việc truyền năng lượng qua va chạm electron và sự phản xạ ánh sáng.
Slide 6: Tổng kết
- Tiêu đề: Sơ đồ tư duy (Mindmap)
- Nội dung: Tóm tắt mối quan hệ: Cấu tạo mạng Liên kết kim loại Tính chất vật lí.