Trích dẫn trực tiếp: Là việc ghi lại nguyên văn từ ngữ, câu đoạn của người khác và phải đặt trong dấu ngoặc kép.
- Ví dụ: Nhà nghiên cứu khẳng định: "sự tương phản bi thảm của bầu không khí chiến tranh hung hiểm với cuộc sống gia đình êm ấm..."
Trích dẫn gián tiếp: Là việc diễn đạt lại ý tưởng của người khác bằng ngôn từ của mình, không dùng dấu ngoặc kép nhưng phải ghi rõ nguồn.
- Ví dụ: Một số học giả cho rằng Hô-me-rơ có thể là một cái tên hư cấu hoặc là tên gọi chung cho một tập thể người hát rong kể chuyện thời cổ đại.
Lỗi thường gặp: Sử dụng trích dẫn nhưng không ghi rõ xuất xứ hoặc trích trực tiếp nhưng không đặt trong dấu ngoặc kép.

2. Cước chú trong văn bản

Định nghĩa: Là phần giải thích bổ sung về từ ngữ, địa danh, nhân vật hoặc nguồn trích dẫn, thường được đặt ở chân trang văn bản.
Hình thức: Đánh số thứ tự hoặc dấu hiệu đặc biệt (như dấu sao *) ở phía sau từ cần giải thích và phần chú thích tương ứng dưới chân trang.
- Ví dụ: (1) Xuống địa phủ của thần Ha-đét: Ha-đét là vị thần cai quản cõi âm. nhằm giải thích rõ nghĩa cho từ ngữ xuất hiện trong văn bản.

3. Cách đánh dấu phần bị tình lược

Quy tắc: Khi người viết lược bỏ một phần nội dung không cần thiết của văn bản gốc, phần bị tỉnh lược đó bắt buộc phải được đánh dấu bằng dấu ngoặc vuông chứa dấu ba chấm [...].
- Ví dụ:Nhà nghiên cứu văn hóa Hy Lạp cổ đại Mi-kha-in Ga-xpa-rốp khẳng định: "[...] sự tương phản bi thảm của bầu không khí chiến tranh hung hiểm với cuộc sống gia đình êm ấm..."

Yêu cầu tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ: Việc sử dụng trích dẫn và cước chú đúng quy chuẩn là bắt buộc để tránh vi phạm đạo văn và thể hiện sự tôn trọng tác giả khoa học.
Phân biệt hai loại trích dẫn: Nắm vững bản chất nguyên văn của trích dẫn trực tiếp (dùng ngoặc kép) và bản chất diễn đạt lại của trích dẫn gián tiếp.
Chức năng của cước chú: Làm rõ thông tin nền (địa danh hành chính, điển tích, nghĩa từ cổ) giúp người đọc không bị gián đoạn mạch tiếp nhận văn bản.
Kỹ thuật tỉnh lược văn bản: Sử dụng ký hiệu [...] giúp bài viết ngắn gọn, tập trung thẳng vào luận điểm chính mà không làm sai lệch ý nghĩa câu văn gốc.
Kỹ năng phát hiện lỗi sai: Nhận diện và sửa chữa kịp thời các lỗi thiếu nguồn trích hoặc dùng sai dấu định dạng trích dẫn trong văn bản nghị luận.

Slide 1: Tiêu đề
- Nội dung: Thực hành tiếng Việt: Sử dụng trích dẫn, cước chú và cách đánh dấu phần bị tình lược trong văn bản.
Slide 2: Cách sử dụng trích dẫn
- Nội dung: Khái niệm, phân loại (Trực tiếp vs Gián tiếp), yêu cầu đặt dấu ngoặc kép đối với trích dẫn nguyên văn.
Slide 3: Các lỗi thường gặp khi trích dẫn
- Nội dung: Lỗi không rõ xuất xứ, lỗi thiếu dấu ngoặc kép; tầm quan trọng của việc tôn trọng sở hữu trí tuệ.
Slide 4: Cước chú và cách trình bày
- Nội dung: Định nghĩa cước chú chân trang, vai trò giải thích từ ngữ/nguồn tư liệu và hình thức đánh dấu định dạng.
Slide 5: Kỹ thuật đánh dấu phần bị tình lược
- Nội dung: Quy tắc sử dụng ký hiệu [...] khi lược bớt từ ngữ, mục đích làm sạch dữ liệu văn bản nghị luận.
Slide 6: Luyện tập thực hành
- Nội dung: Phân tích ngữ liệu thực tế từ văn bản sử thi đã học để nhận diện trích dẫn, cước chú và phần tỉnh lược.