Giáo án tích hợp AI Ngữ văn 11 Bài 8: Tranh biện về một vấn đề trong đời sống

BÀI 8: CẤU TRÚC CỦA VĂN BẢN THÔNG TIN

NÓI VÀ NGHE: TRANH BIỆN VỀ MỘT VẤN ĐỀ TRONG ĐỜI SỐNG

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Yêu cầu và nguyên tắc cốt lõi của tranh biện

• Định nghĩa: Tranh biện là quá trình đối thoại có tính tương tác cao giữa hai bên (tán thành và phản đối) nhằm làm sáng tỏ một vấn đề đời sống thông qua lí lẽ và bằng chứng thuyết phục.
• Nguyên tắc ứng xử: Tranh biện phải dựa trên tinh thần bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau; bám sát vấn đề tranh luận và tuân thủ tuyệt đối quy định về thời gian.
• Ví dụ tiêu biểu: Tranh luận về đề tài "Mạng xã hội là kênh giao tiếp tự do cho tất cả mọi người" với các lí lẽ và bằng chứng cụ thể chứng minh hai mặt lợi - hại.

2. Quy trình và tiến trình tranh biện

• Chuẩn bị: Lựa chọn đề tài mang tính thời sự, có nhiều chiều tiếp cận; thành lập đội tranh biện (2 - 3 thành viên/đội) và nghiên cứu sâu vấn đề để chuẩn bị hệ thống luận điểm.
• Tiến trình thực hiện (3 phiên):
  • Phiên 1: Hai bên khẳng định quan điểm, giải thích khái niệm cốt lõi và trình bày các luận điểm chính.
  • Phiên 2: Hai bên phản bác luận điểm của đối phương và trả lời các câu hỏi chất vấn.
  • Phiên 3: Hai bên tổng kết vấn đề, tái khẳng định lại sức mạnh quan điểm của đội mình.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Tư duy phản biện sắc bén: Khả năng nhận diện, phân tích các khía cạnh trái chiều của một vấn đề để xây dựng lập trường vững chắc.
2. Kỹ năng tương tác nhóm: Sự phối hợp nhịp nhàng giữa các thành viên trong đội để duy trì tính liên mạch và phát triển ý tưởng của hệ thống luận điểm.
3. Lắng nghe và phản hồi lịch sự: Thể hiện thái độ tôn trọng đối thủ, lắng nghe chủ động để tìm ra kẽ hở trong lập luận của đối phương thay vì công kích cá nhân.
4. Sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ: Kết hợp nhuần nhuyễn ngôn ngữ nói với cử chỉ, điệu bộ, ánh mắt để tăng sức hấp dẫn và thuyết phục cho bài nói.
5. Kỹ năng ứng phó linh hoạt: Khả năng xử lý nhanh nhạy các tình huống phát sinh và những câu hỏi chất vấn bất ngờ từ phía đối lập.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

• Slide 1: Tiêu đề bài học
  • Tiêu đề: Tranh biện về một vấn đề trong đời sống
  • Nội dung: Tên bài học, yêu cầu cần đạt về năng lực tranh biện và tư duy phản biện của học sinh.
• Slide 2: Bản chất và Yêu cầu của tranh biện
  • Tiêu đề: Tranh biện là gì?
  • Nội dung: Khái niệm tranh biện; Yêu cầu về lập luận (lí lẽ, bằng chứng); Sự tương tác giữa hai đội tán thành và phản đối.
• Slide 3: Công tác chuẩn bị tranh biện
  • Tiêu đề: Thiết lập nền tảng tranh biện
  • Nội dung: Lựa chọn đề tài trái chiều; Thành lập đội; Nghiên cứu sâu vấn đề và xây dựng bộ lập luận chống phản bác.
• Slide 4: Tiến trình tranh biện tiêu chuẩn
  • Tiêu đề: Diễn biến một cuộc tranh biện
  • Nội dung: Khung tiến trình 3 phiên cụ thể: Phiên 1 (Trình bày quan điểm) à Phiên 2 (Phản bác và chất vấn) à Phiên 3 (Tổng kết).
• Slide 5: Quy tắc ứng xử trong tranh biện
  • Tiêu đề: Tranh biện văn minh và lịch sự
  • Nội dung: Tôn trọng ý kiến khác biệt; Tránh công kích cá nhân; Sử dụng ngôn ngữ cơ thể phù hợp; Tuân thủ thời gian phát biểu.
• Slide 6: Đánh giá và Rút kinh nghiệm
  • Tiêu đề: Tiêu chí đánh giá cuộc tranh biện
  • Nội dung: Bảng tự đánh giá dựa trên: Tính rõ ràng của quan điểm; Chất lượng lí lẽ; Khả năng phản ứng tình huống; Thái độ lắng nghe tôn trọng.