Định nghĩa: Cụm danh từ là loại tổ hợp từ do danh từ với một số từ ngữ phụ thuộc nó tạo thành. Ở dạng đầy đủ, cụm danh từ gồm ba phần: phần phụ trước, phần trung tâm ở giữa (là danh từ) và phần phụ sau.
Quy tắc ngữ pháp: Phần phụ trước thường chỉ số lượng. Phần phụ sau nêu đặc điểm hoặc xác định vị trí của sự vật trong không gian, thời gian.
Ví dụ tiêu biểu: Cụm danh từ tất cả những học sinh chăm chỉ có học sinh là danh từ trung tâm; tất cả, những là phần phụ trước chỉ số lượng; chăm chỉ là phần phụ sau nêu đặc điểm.

2. Tác dụng của việc mở rộng thành phần chính bằng cụm từ

Quy tắc mở rộng câu: Biến đổi một thành phần chính (chủ ngữ hoặc vị ngữ) từ một từ đơn lẻ thành một cụm từ nhằm cung cấp thông tin chi tiết, cụ thể hơn về đối tượng.
Ví dụ tiêu biểu: So sánh hai câu:

(1) Tuyết rơi.

(2) Tuyết trắng rơi đầy trên đường.

$\rightarrow$ Ở câu (2), chủ ngữ được mở rộng thành cụm danh từ tuyết trắng giúp cụ thể hóa đặc điểm màu sắc; vị ngữ được mở rộng thành cụm động từ rơi đầy trên đường giúp cung cấp rõ mức độ và địa điểm.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Nhận diện mô hình cụm danh từ đầy đủ: Cụm danh từ có cấu trúc chặt chẽ chia làm ba phần (phần phụ trước - danh từ trung tâm - phần phụ sau), trong đó danh từ trung tâm giữ vai trò quyết định ý nghĩa ngữ pháp của cả cụm.
Vai trò chỉ lượng của phần phụ trước: Các từ đứng trước danh từ trung tâm có nhiệm vụ xác định số lượng chính xác hoặc khái quát cho sự vật được nhắc đến trong câu.
Chức năng định tính của phần phụ sau: Các từ đứng sau danh từ trung tâm thực hiện việc bổ sung thuộc tính đặc điểm, tính chất hoặc định vị không gian, thời gian giúp đối tượng hiện lên rõ nét.
Giá trị biểu đạt khi mở rộng chủ ngữ: Việc sử dụng cụm danh từ làm chủ ngữ (thay vì một danh từ đơn) giúp câu văn miêu tả sinh động, chi tiết và tăng tính biểu cảm, rất quan trọng trong văn bản nghệ thuật.
Hiệu quả truyền tải thông tin toàn diện: Mở rộng thành phần chính bằng cụm từ giúp câu văn cung cấp nhiều thông tin hơn về sự vật, hành động, bao gồm cả mức độ, địa điểm và tính chất của sự việc.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

Slide 1: Tiêu đề
- Tiêu đề chính: CỤM DANH TỪ VÀ MỞ RỘNG THÀNH PHẦN CÂU
- Nội dung: Thực hành tiếng Việt | Ngữ văn 6 Kết nối tri thức.
Slide 2: Khái niệm cụm danh từ
- Tiêu đề: CỤM DANH TỪ LÀ GÌ?
- Nội dung: Định nghĩa cụm danh từ; Vai trò của tổ hợp từ có danh từ làm trung tâm trong câu.
Slide 3: Cấu trúc ba phần của cụm danh từ
- Tiêu đề: MÔ HÌNH CẤU TRÚC ĐẦY ĐỦ
- Nội dung: Sơ đồ cụm danh từ: Phần phụ trước (số lượng) $\rightarrow$ Danh từ trung tâm $\rightarrow$ Phần phụ sau (đặc điểm, vị trí).
Slide 4: Phân tích ví dụ mẫu
- Tiêu đề: BIỂU DIỄN MÔ HÌNH CỤM DANH TỪ
- Nội dung: Phân tích cụm từ "tất cả những học sinh chăm chỉ"; Chỉ ra chức năng của từng thành phần phụ.
Slide 5: Biện pháp mở rộng thành phần chính của câu
- Tiêu đề: PHƯƠNG PHÁP MỞ RỘNG CÂU
- Nội dung: Cách biến đổi từ từ đơn thành cụm từ; Đối chiếu hiệu quả truyền tải thông tin giữa câu đơn và câu mở rộng.
Slide 6: Tác dụng của cụm từ trong văn bản nghệ thuật
- Tiêu đề: GIÁ TRỊ BIỂU ĐẠT CỦA CỤM TỪ
- Nội dung: Tăng độ chi tiết, sống động cho câu văn; Ứng dụng cụm danh từ làm chủ ngữ trong viết đoạn văn miêu tả.