Giáo án tích hợp AI Ngữ văn 8 Bài 4: Lễ xướng danh khoa Đinh Dậu

BÀI 4: TIẾNG CƯỜI TRÀO PHÚNG TRONG THƠ

VĂN BẢN 1: LỄ XƯỚNG DANH KHOA ĐINH DẬU (TRẦN TẾ XƯƠNG)

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Thể loại: Thơ thất ngôn bát cú Đường luật.

2. Bối cảnh: Khoa thi Hương năm Đinh Dậu (1897) tại Nam Định, thời điểm xã hội nửa phong kiến, nửa thực dân.

3. Nội dung chính:

• Phản ánh bức tranh hiện thực nhốn nháo, ô hợp của một kỳ thi cử thời suy tàn.

• Thể hiện thái độ trào phúng, mỉa mai của tác giả đối với cảnh tượng "ngoại lai" chướng tai gai mắt.

• Ví dụ: "Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ / Ầm ĩ quan trường miệng thét loa" (Khắc họa hình ảnh đối lập giữa vẻ lôi thôi của sĩ tử và sự ồn ào của quan trường).

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Tác giả: Trần Tế Xương là nhà thơ có tài, thơ ông đậm chất trữ tình và trào phúng, phản ánh thực tế xã hội cuối thế kỷ XIX.

2. Hình ảnh đối lập: Sử dụng phép đối để làm nổi bật sự nhốn nháo, mất đi vẻ tôn nghiêm của khoa cử.

3. Thái độ trào phúng: Tiếng cười mỉa mai khi chứng kiến cảnh tượng "quan sứ" và "mụ đầm" xuất hiện trong kỳ thi truyền thống.

4. Giá trị hiện thực: Tác phẩm là bức tranh bi hài về một thời kỳ lịch sử nhiều biến động.

5. Nghệ thuật: Sử dụng ngôn từ bình dân, giàu sức gợi và biện pháp trào phúng sắc sảo.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

Slide 1:

• Tiêu đề: Giới thiệu tác giả và tác phẩm

• Nội dung: Vài nét về Trần Tế Xương và bối cảnh kỳ thi khoa Đinh Dậu.

Slide 2:

• Tiêu đề: Khung cảnh lễ xướng danh

• Nội dung: Sự nhốn nháo, mất tôn nghiêm của kỳ thi Hương.

Slide 3:

• Tiêu đề: Hình ảnh sĩ tử và quan trường

• Nội dung: Phân tích phép đối trong hình ảnh sĩ tử "lôi thôi" và quan trường "ầm ĩ".

Slide 4:

• Tiêu đề: Sự xuất hiện của người nước ngoài

• Nội dung: Thái độ trào phúng trước sự xuất hiện của quan sứ và mụ đầm.

Slide 5:

• Tiêu đề: Giá trị trào phúng

• Nội dung: Ý nghĩa của tiếng cười phê phán trong thơ Tú Xương.

Slide 6:

• Tiêu đề: Tổng kết

• Nội dung: Giá trị hiện thực và nghệ thuật của tác phẩm.