Cấu trúc tuần tự: Được thực hiện bằng cách lắp ghép các khối lệnh theo đúng trình tự của các hoạt động, từ trên xuống dưới.
- Ví dụ: Thiết lập trò chơi gán giá trị ngẫu nhiên cho biến số bí mật, sau đó hiển thị câu hỏi nhập dữ liệu vào biến trả lời.
Cấu trúc rẽ nhánh: Điều hướng đến khối lệnh tiếp theo dựa trên việc kiểm tra điều kiện nhận giá trị đúng hay sai (thực hiện qua biểu thức lôgic). Gồm hai dạng:
- Dạng khuyết: Khối lệnh nếu ... thì (chỉ thực hiện hành động khi điều kiện đúng).
- Dạng đầy đủ: Khối lệnh nếu ... thì ... nếu không thì (thực hiện hành động 1 nếu điều kiện đúng, ngược lại thực hiện hành động 2).
- Ví dụ: Nếu trả lời bằng số bí mật thì thông báo "HOAN HÔ!", nếu không thì tiếp tục kiểm tra để báo "Quá thấp" hoặc "Quá cao".
Cấu trúc lặp: Điều khiển máy tính thực hiện lặp lại một khối lệnh nào đó dựa trên điều kiện kết thúc vòng lặp. Gồm ba dạng cơ bản:
- Lặp với số lần định trước: Sử dụng khối lệnh lặp lại [số lần].
- Lặp vô hạn: Sử dụng khối lệnh liên tục.
- Lặp có điều kiện kết thúc: Sử dụng khối lệnh lặp lại cho đến khi [điều kiện].
- Ví dụ: Cài đặt vòng lặp lặp lại cho đến khi (trả lời = số bí mật) để người chơi có thể đoán liên tục nhiều lần cho tới khi trúng.

2. Thực hành: Xây dựng trò chơi đoán số

Quy trình lắp ghép: Sử dụng kết hợp cấu trúc tuần tự để khởi tạo thông số ban đầu à cấu trúc lặp lặp lại cho đến khi tạo vòng lặp chơi à cấu trúc rẽ nhánh lồng nhau bên trong vòng lặp để so sánh kết quả và đưa ra chỉ dẫn tương ứng cho người dùng.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Một chương trình máy tính hoàn chỉnh được xây dựng dựa trên sự phối hợp của ba cấu trúc điều khiển cơ bản: tuần tự, rẽ nhánh và lặp.
Cấu trúc tuần tự đảm bảo các mã lệnh luôn được máy tính xử lý tuần tự, nghiêm ngặt theo luồng từ trên xuống dưới.
Cấu trúc rẽ nhánh sử dụng biểu thức lôgic làm điều kiện căn cứ để chuyển hướng, bỏ qua hoặc thực thi một phân nhánh lệnh cụ thể.
Cấu trúc lặp là giải pháp tối ưu giảm thiểu dung lượng mã nguồn khi cần lặp lại các thao tác, hỗ trợ cơ chế lặp hữu hạn, vô hạn hoặc lặp theo điều kiện.
Phân biệt rõ cấu trúc rẽ nhánh dạng khuyết (bỏ qua nếu sai) và dạng đầy đủ (luôn có phương án xử lý thay thế khi điều kiện sai).

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX (Khung tối giản)

Slide 1: BÀI 14: CẤU TRÚC ĐIỀU KHIỂN | Mục tiêu bài học (Lập trình thành thạo cấu trúc tuần tự, rẽ nhánh và lặp trong Scratch).
Slide 2: 1. Cấu trúc tuần tự | Khái niệm, nguyên tắc ghép lệnh từ trên xuống và ví dụ kịch bản đọc/hiển thị dữ liệu.
Slide 3: 2. Cấu trúc rẽ nhánh | Định nghĩa biểu thức lôgic điều kiện và phân biệt hai dạng: rẽ nhánh khuyết vs rẽ nhánh đầy đủ.
Slide 4: 3. Cấu trúc lặp | Khái niệm vòng lặp và ba dạng cấu trúc lặp (định trước số lần, vô hạn, lặp có điều kiện kết thúc).
Slide 5: 4. Dự án thực hành: Trò chơi đoán số | Phân tích bài toán, thiết lập các biến số số bí mật, trả lời và sơ đồ khối thuật toán lồng nhau.
Slide 6: Các bước lắp ghép khối lệnh hoàn chỉnh | Hướng dẫn kết nối khối lệnh điều khiển (Control) với khối lệnh phép toán so sánh và cảm biến trong Scratch.
Slide 7: Tổng kết & Vận dụng | Khắc sâu kiến thức core; Bài tập mở rộng thuật toán giải phương trình bậc nhất hoặc tìm ước chung lớn nhất.