Định nghĩa: Các thông tin thu thập được như: số, chữ, hình ảnh,... được gọi là dữ liệu. Dữ liệu dưới dạng số được gọi là số liệu.
Ví dụ: Danh sách các món ăn sáng của tổ 1: Xôi, Bánh mì, Phở, Xôi, Bánh mì. (Dữ liệu là chữ).

2. Tính hợp lí của dữ liệu

Quy tắc: Dữ liệu thu thập được phải đảm bảo tính hợp lí dựa trên các tiêu chí toán học hoặc thực tế (ví dụ: tỉ lệ phần trăm không quá 100%, số người phải là số tự nhiên, dữ liệu phải đúng định dạng).
Ví dụ: Khảo sát tuổi của học sinh lớp 6 thu được số liệu: . Số liệu 115 là không hợp lí (vì không thực tế với tuổi học sinh).

3. Thu thập dữ liệu

Các cách thu thập: Có thể thu thập dữ liệu bằng nhiều cách như quan sát, làm thí nghiệm, lập bảng hỏi (phỏng vấn), hoặc thu thập từ các nguồn có sẵn (sách báo, internet).
Ví dụ: Để biết nhiệt độ trong tuần, ta có thể theo dõi và ghi chép từ dự báo thời tiết trên tivi (thu thập từ nguồn có sẵn).

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Khái niệm dữ liệu: Mọi thông tin (chữ, số, hình ảnh, ký hiệu) thu thập được đều là dữ liệu.
Khái niệm số liệu: Là loại dữ liệu đặc biệt được thể hiện bằng các con số.
Yêu cầu về dữ liệu: Dữ liệu thu thập phải có tính chính xác và hợp lí; cần biết cách phát hiện dữ liệu không hợp lí (ví dụ: sai định dạng, sai thực tế).
Phương pháp thu thập: Tùy vào mục đích, lựa chọn phương pháp phù hợp (quan sát, phỏng vấn, lập bảng câu hỏi, tra cứu internet).
Ứng dụng: Thu thập dữ liệu là bước đầu tiên và bắt buộc để tiến hành phân tích, thống kê và lập biểu đồ ở các bài học sau.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX (Khung tối giản)

Slide 1: Tiêu đề
- Tiêu đề: Bài 38: Dữ liệu và thu thập dữ liệu.
- Nội dung: Tên giáo viên/Lớp học - Năm học 2026 - 2027.
Slide 2: Khái niệm Dữ liệu & Số liệu
- Tiêu đề: 1. Dữ liệu là gì?
- Nội dung: Định nghĩa dữ liệu (chữ, số, ảnh...) và số liệu (dữ liệu bằng số). Ví dụ minh họa trực quan.
Slide 3: Tính hợp lí của dữ liệu
- Tiêu đề: 2. Thế nào là dữ liệu hợp lí?
- Nội dung: Quy tắc kiểm tra tính hợp lí (Ví dụ: Số học sinh không thể là số âm; Tuổi người không thể là 200).
Slide 4: Các phương pháp thu thập dữ liệu
- Tiêu đề: 3. Làm thế nào để thu thập dữ liệu?
- Nội dung: 4 phương pháp chính: Quan sát | Làm thí nghiệm | Lập bảng hỏi | Tra cứu nguồn có sẵn.
Slide 5: Luyện tập nhanh (Mini-game/Câu hỏi)
- Tiêu đề: 4. Luyện tập.
- Nội dung: Đưa ra 1 bảng dữ liệu lỗi Yêu cầu học sinh tìm ra điểm không hợp lí.
Slide 6: Tổng kết & Dặn dò
- Tiêu đề: Hướng dẫn về nhà.
- Nội dung: Ghi nhớ định nghĩa; Hoàn thành bài tập SGK; Chuẩn bị bài tiếp theo (Bảng thống kê).