Đề thi giữa kì 1 Ngữ văn 7 - CV 7991 (Đề số 3)

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I

NGỮ VĂN 7

NĂM HỌC: 2026 – 2027

Thời gian làm bài: 90 phút (Không kể thời gian phát đề)

PHẦN I: ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)

Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi

CÂY TRÁI TUỔI THƠ

Chiều hôm qua, lúc chạy xe ngang một ngôi chợ nhỏ ven đường, tôi bỗng bắt gặp một cảm giác là lạ. Dường như ánh mắt tôi vừa trông thấy một cái gì đó. Cái gì đó là cái gì, ngay lúc đó tôi không nhận thức được, cũng không thể gọi tên ra, nhưng rõ ràng cái mà cái gì đó vừa gieo vào lòng tôi là một cảm giác rất đỗi thân thuộc, ấm áp và gần gũi.

Dù đang có công việc gấp, nhưng tôi biết tôi không thể chạy luôn: cái cảm giác đó đã níu chân tôi. Tôi quay xe lại, giảm ga và chạy chầm chậm dọc ngôi chợ nhỏ. Những thúng mủng ven đường đựng những món chúng ta vẫn bắt gặp ở một ngôi chợ nửa tỉnh nửa quê: dưa leo, những bó rau muống, các loại cà, những rổ trứng, những rổ cá hấp, cần tây, hành ngò, cà rốt và bắp cải… Tôi lướt mắt một vòng, vẫn chưa nhận ra cái cảm giác kia bắt nguồn từ đâu. Những thứ vừa kể, tôi vẫn trông thấy hằng ngày, chắc chắn không làm tôi xao xuyến đến vậy.

Chạy tiếp một quãng nữa, ngắn thôi, tôi chợt hiểu ra. Cái gì đó kia rồi! Nó đang nằm giữa một thúng thanh long và một thúng măng cụt.

Đó là một rổ thị chín. Lâu lắm, cơ hồ đã gần hai chục năm, tôi mới lại nhìn thấy một rổ thị chín giữa một ngôi chợ ở Sài Gòn. Thanh long màu đỏ, măng cụt màu tím, những quả thị màu vàng – chúng nằm cạnh nhau trông thật đẹp mắt. Chỉ đẹp mắt thôi, vì dù sao những quả thị vàng – thứ trái cây miền Trung quen thuộc với tuổi thơ tôi – nằm kế hai loại trái cây nổi tiếng của miền Nam trông giống như người đi lạc.

Ở các ngôi chợ làng Quảng Nam vào mùa thị chín vẫn có thị bày bán ngoài chợ. Nhưng những quả thị vàng ươm, tròn tròn, xinh xinh và thơm nức mũi chỉ hấp dẫn trẻ con và các cô gái trẻ. Bọn trẻ mua thị bỏ vào cặp sách, ngăn bàn hoặc túi áo cho thơm, hít hà chán (có khi đến ba, bốn ngày) đến khi quả thị mềm đi mới bóc ra ăn, rồi tách vỏ thị thành nhiều cánh xếp lên tường dán thành những bông hoa. Người lớn lẫn trẻ con làng tôi đều thích trò này. Mỗi năm, đến mùa thị chín, trên những bức vách và những cánh cửa của các ngôi nhà trong làng lại bỗng nhiên xuất hiện vô số những bông hoa vàng. Những bông hoa này hẳn nhiên do những tay nghịch ngợm nào đó lén dán lên vào tối hôm trước nhưng rồi người ta cứ để mãi, chẳng ai buồn gỡ xuống, kể cả chủ nhà, chỉ có thời gian và mưa gió mới làm chúng tróc đi. Trong thời gian đó, khách đến làng tôi có cảm giác như đi giữa một rừng hoa mênh mông và vàng rực. Ngay cả lũ bướm cũng bị lầm. Chúng cứ lượn quanh trước các ngôi nhà từ sáng đến chiều, mãi đến khi trời sụp tối, chợ Đo Đo đã lên đèn, bấy giờ đói meo và thất vọng, chúng mới buồn rầu đập cánh bay đi. 

(Nguyễn Nhật Ánh, tản văn Cây trái tuổi thơ, đăng trên Văn Học Sài Gòn)

Câu 1: Đoạn trích trên sử dụng ngôi kể thứ mấy?

Câu 2: Theo đoạn trích, sự vật nào ở ngôi chợ đã gieo vào lòng nhân vật "tôi" cảm giác thân thuộc, ấm áp, gần gũi và níu chân nhân vật "tôi" lại?

Câu 3: …………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Câu 6: Những kỉ niệm tuổi thơ gắn liền với quả thị (mua thị để hít hà, dán vỏ thị thành hoa lên tường) có ý nghĩa như thế nào đối với nhân vật "tôi"? (Trả lời ngắn gọn từ 2 - 3 câu).

Câu 7: Việc chủ nhà không buồn gỡ những bông hoa bằng vỏ thị mà "cứ để mãi, chẳng ai buồn gỡ xuống... chỉ có thời gian và mưa gió mới làm chúng tróc đi" gợi cho em suy nghĩ gì về vẻ đẹp tâm hồn của những con người quê hương?

PHẦN II: LÀM VĂN (4.0 điểm)

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Chú thích:

- Tác giả Nguyễn Nhật Ánh: là nhà văn Việt Nam nổi tiếng với các sáng tác về đề tài tuổi thơ và tuổi mới lớn. Ông bắt đầu sáng tác từ khi còn trẻ, từng đi thanh niên xung phong, dạy học rồi làm báo, và được xem là một trong những cây bút có sách bán chạy nhất, được nhiều thế hệ độc giả yêu mến nhờ giọng văn nhẹ nhàng, hồn nhiên, giàu cảm xúc và gần gũi với đời sống tuổi thơ.

- Đoạn trích thuộc tản văn Cây trái tuổi thơ của Nguyễn Nhật Ánh, đăng trên Văn Học Sài Gòn năm 2020 (cũng in trong tập Sương khói quê nhà). Tác phẩm kể về việc nhà văn tình cờ bắt gặp những quả thị chín giữa chợ Sài Gòn, từ đó gợi lại hương vị, ký ức tuổi thơ gắn với quê hương miền Trung. Qua đó, ông thể hiện nỗi nhớ quê sâu sắc, tình yêu với những điều giản dị của quá khứ và cách những vật nhỏ bé có thể khơi dậy cả một bầu trời kỷ niệm.

---------------------- HẾT ---------------------- 

- Thí sinh không được sử dụng tài liệu; 

- Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.

HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ ĐÁP ÁN

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I

Năm học: 2026 – 2027

Môn: Ngữ văn 7

BẢNG ĐẶC TẢ ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I

MÔN: NGỮ VĂN 7 - THỜI GIAN LÀM BÀI: 90 PHÚT