Giáo án điện tử KHTN 7 chân trời – Phần sinh học bài 34: Sinh trưởng và phát triển ở sinh vật (3 tiết)

CHỦ ĐỀ 9. SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT

BÀI 34. SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT (3 TIẾT)

1. KHỞI ĐỘNG

Hoạt động quan sát: Quá trình sống của loài bước trong hình bên trải qua nhiều giai đoạn: giai đoạn trứng, giai đoạn sâu, giai đoạn kén, giai đoạn bước trưởng thành. Đó là những giai đoạn sinh trưởng và phát triển của bướm.

Hình ảnh (1.Khởi động)

Hoạt động cá nhân: Sinh trưởng và phát triển là gì? Mối quan hệ giữa sinh trưởng và phát triển như thế nào?

1. NỘI DUNG BÀI HỌC
2. Sinh trưởng và phát triển ở sinh vật
3. Sinh trưởng và phát triển ở thực vật
4. Sinh trưởng và phát triển ở động vật

III. PHẦN TRIỂN KHAI KIẾN THỨC

1. Sinh trưởng và phát triển ở sinh vật

• Tìm hiểu khái niệm sinh trưởng và phát triển ở sinh vật

Hoạt động nhóm:

C1. Quan sát Hình 34.1, em hãy nhận xét sự thay đổi về kích thước, hình thái và các cơ quan của cây hoa hướng dương.

Hình ảnh (2.Hình 34.1)

Trả lời

C1.

• Nhận biết mối quan hệ giữa sinh trưởng và phát triển

Hoạt động nhóm: Quan sát hình 34.2 và trả lời câu hỏi:

Hình ảnh (3.Hình 34.2)

C2. Quan sát Hình 34.2 và cho biết dấu hiệu sự sinh trưởng, sự phát triển của gà.

C3. Hãy cho biết mối quan hệ giữa sinh trưởng và phát triển ở sinh vật.

Trả lời

C2.

- (1) Trứng: Phôi bao bọc bởi vỏ trứng.

- (2) Gà mới nở (gà chíp): đầy đủ cơ quan chính, nhỏ, lông tơ mịn, màu vàng óng.

- (3) Gà choai: đầy đủ cơ quan chính, lớn hơn gà con, lông nhiều màu, ngắn.

- (5) Gà trưởng thành: Kích thước lớn, lông dài mướt, ....

C3.

Sinh trưởng tạo tiền đề cho phát triển. Phát triển sẽ thúc đẩy sinh trưởng.

Hoạt động luyện tập: Nhận biết sự sinh trưởng và phát triển ở sinh vật bằng cách hoàn thành bảng sau đây:

Trả lời

à Kết luận:

• Sinh trưởng là tăng kích thước, khối lượng cơ thể do tăng số lượng, kích thước tế bào.
• Phát triển là biến đổi của cơ thể sinh vật bao gồm sinh trưởng, phần hoá tế bào và phát sinh hình thái cơ quan của cơ thể.
• Sinh trưởng tạo tiền để cho phát triển. Phát triển sẽ thúc đẩy sinh trưởng.

2. Sinh trưởng và phát triển ở thực vật

• Xác định vị trí và chức năng của mô phân sinh

Hoạt động trò chơi “ Mảnh ghép hoàn hảo”: Ghép đúng tên và vị trí của mô phân sinh vào hình có sẵn. (chốt đỉnh, lát cắt ngang chồi, mô phân sinh đỉnh, lát cắt ngang thân, mô phân sinh bên, đỉnh rễ)

Hình ảnh (4.Hình 34.3(1))

Trả lời

Hình ảnh (4.Hình 34.3(2))

Hoạt động nhóm: Quan sát hình 34.3 và trả lời câu hỏi:

Hình ảnh (5.Hình 34.3)

C4. Quan sát Hình 34.3 và cho biết mô phân sinh đỉnh và mô phân sinh bên có ở đâu trên cơ thể thực vật?

C5. Mô phân sinh đỉnh và mô phân sinh bên có vai trò gì đối với sự sinh trưởng của cây?

Trả lời

C4 và C5.

Hoạt động luyện tập: Hãy kể tên một số loại cây có mô phân sinh bên.

Trả lời: Một số loại cây có mô phân sinh bên: cây xoài, cây mít, cây bưởi, cây phượng,,..

à Kết luận

- Mô phân sinh là nhóm tế bào phân chia, giúp thực vật tăng về kích thước.

- Mô phân sinh đỉnh nằm ở đỉnh thân, rễ, gia tăng chiều dài thân và rễ.

• Tìm hiểu về các giai đoạn sinh trưởng và phát triển ở thực vật

Hoạt động nhóm: Quan sát hình 34.4 và trả lời câu hỏi:

C6. Quan sát Hình 34.4, hãy kể tên các giai đoạn trong vòng đời của cây cam và xác định các giải đoạn sinh trưởng và phát triển của cây cam.

Hình ảnh (6.Hình 34.4)

Trả lời: Vòng đời của cây cam: 2 giai đoạn

• Giai đoạn sinh trưởng: hạt nảy mầm à cây mầm à cây con à câu trưởng thành
• Giai đoạn sinh sản: cây ra hoa à tạo quả à hình thành hạt.

Hoạt động luyện tập: Hãy vẽ vòng đời của một cây có hoa mà em biết.

Trả lời

Hình ảnh (7.Vòng đời cây táo)

3. Sinh trưởng và phát triển ở động vật

• Tìm hiểu về các giai đoạn sinh trưởng và phát triển ở động vật

Hoạt động nhóm: Quan sát hình 34.5 và trả lời câu hỏi:

Hình ảnh (8.Hình 34.5)

C7. Quan sát Hình 34.5 và cho biết hình thái của ếch qua các giai đoạn có điểm gì đặc biệt? Hãy xác định giai đoạn sinh trưởng và phát triển trong vòng đời của ếch.

Trả lời

- Hình thái của ếch thay đổi liên tục và khác nhau qua từng giai đoạn.

- Vòng đời của ếch: trứng → phôi → nòng nọc → nòng nọc 2 chân → nòng nọc 4 chân → ếch con → ếch trưởng thành.

+ Giai đoạn từ trứng à … à ếch con: giai đoạn phát triển

+ Giai đoạn từ ếch con à ếch trưởng thành: dấu hiệu trưởng thành rõ rệt và một số dấu hiệu phát triển (đứt đuôi, hoàn thiện cơ quan chức năng)

=> Mỗi giai đoạn của ếch đều xen kẽ sinh trưởng và phát triển.

Hoạt động luyện tập: Em hãy vẽ sơ đồ quá trình sinh trưởng và phát triển của người qua các giai đoạn.

Trả lời

Hình ảnh (9.Sinh trưởng và phát triển của người)

(Bào thai → Sơ sinh → Thiếu nhi → Dậy thì → Thanh niên → Trưởng thành → Già)

à Kết luận

Mỗi sinh vật đều trải qua giai đoạn sinh trưởng và phát triển khác nhau gọi là vòng đời. Vòng đời của sinh vật khác nhau tùy thuộc vào mỗi loài.