Giáo án NLS chuyên đề Toán 11 Bài 1: Phép biến hình

Giáo án chuyên đề NLS Toán 11 (bộ SGK thống nhất từ 2026 - 2027) Bài 1: Phép biến hình. Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh tăng cường khả năng ứng dụng công nghệ, tin học vào việc tìm hiểu các chuyên đề học tập. KHBD này là file word, tải về dễ dàng.

=> Giáo án tích hợp NLS chuyên đề Toán 11

Ngày soạn: .../.../...

Ngày dạy: .../.../...

   

CHUYÊN ĐỀ 1: PHÉP BIẾN HÌNH TRONG MẶT PHẲNG

BÀI 1: PHÉP BIẾN HÌNH (PHẦN 1) 

(2 tiết)

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức, kĩ năng

Học xong bài này, HS đạt các yêu cầu sau:

  • Nhận biết được khái niệm phép biến hình.
  • Nhận biết được khái niệm ảnh của một điểm, một hình qua một phép biến hình.

2. Năng lực 

Năng lực chung:

  • Năng lực tự chủ và tự học trong tìm tòi khám phá
  • Năng lực giao tiếp và hợp tác trong trình bày, thảo luận và làm việc nhóm
  • Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo trong thực hành, vận dụng.

Năng lực riêng: 

  • Tư duy và lập luận toán học: Phân tích, lập luận để giải thích được các định nghĩa về phép biến hình, ảnh của một hình qua một phép biến hình.
  • Mô hình hóa toán học: Mô tả các dữ kiện bài toán thực tế, giải quyết bài toán gắn với Phép biến hình.
  • Giải quyết vấn đề toán học: sử dụng các khái niệm, các phương pháp trong phép biến hình, tìm ảnh của một hình qua một phép biến hình để giải quyết các bài toán có tính chất thực tế.
  • Giao tiếp toán học: đọc, hiểu thông tin toán học.
  • Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: Thước kẻ, ê-ke, phần mềm vẽ hình.

Năng lực số:

  • 1.3.NC1b: Quản lí dữ liệu, thông tin và nội dung số (HS thiết lập bảng tọa độ, tổ chức và sắp xếp các điểm gốc và ảnh của chúng một cách ngăn nắp, có cấu trúc trật tự trên thanh đối tượng của GeoGebra).
  • 2.1.NC1a: Tương tác thông qua công nghệ số (HS xem video được tạo bởi công cụ AI và trả lời câu hỏi, sử dụng máy tính cá nhân hoặc thiết bị di động có kết nối Internet để làm bài tập trắc nghiệm củng cố trên môi trường số, sử dụng phần mềm học tập để vẽ hình).
  • 5.3.NC1a: Sử dụng sáng tạo công nghệ số (HS sử dụng công cụ phần mềm GeoGebra để tự thiết kế mô hình động biểu diễn phép co dãn để biến đổi một elip thành đường tròn và ngược lại, kiến tạo giải pháp nhận thức đổi mới trực quan).
  • 6.2.NC1a: Sử dụng trí tuệ nhân tạo (HS sử dụng công cụ AI hoặc sản phẩm số do GV cung cấp để tiếp nhận thông tin, trả lời câu hỏi đơn giản).
  • 1.1.NC1a: Duyệt, tìm kiếm và lọc dữ liệu, thông tin và nội dung số (HS tiếp cận, khai thác được thông tin từ nguồn học liệu số dưới sự hướng dẫn của GV).

Năng lực AI:

  • 11.A1.2: AI để nâng cao năng lực (HS phân tích trường hợp ứng dụng Computer Vision (thị giác máy tính): AI tự động hóa việc tính toán các phép biến hình affine để căn chỉnh ảnh chụp biển số xe bị nghiêng phẳng lại siêu nhanh, nhưng con người (cảnh sát) đóng vai trò kiểm soát để xác nhận độ chính xác).
  • 11.B2.1: Phòng tránh rủi ro khi sử dụng AI (HS thể hiện trung thực trong học tập: tự tư duy giải bài tập; không copy lời giải từ Chatbot AI để đối phó, tránh vi phạm nội quy nhà trường).

3. Phẩm chất

  •  ý thức học tập, ý thức tìm tòi, khám phá và sáng tạo, có ý thức làm việc nhóm, tôn trọng ý kiến các thành viên khi hợp tác.
  • Chăm chỉ tích cực xây dựng bài, có trách nhiệm, chủ động chiếm lĩnh kiến thức theo sự hướng dẫn của GV.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 

1. Đối với GV

  • SGK, KHBD Chuyên đề học tập Toán 11.
  • Máy tính, máy chiếu.
  • Học liệu số & Công cụ AI:
  • Bộ câu hỏi trắc nghiệm trên phần mềm Quizizz/website kenhhoctap.edu.vn.
  • Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
  • Công cụ Chatbot AI (ChatGPT/Gemini).

2. Đối với học sinh

  • SGK Chuyên đề học tập Toán 11.
  • Vở ghi, đồ dùng học tập.
  • Thiết bị số có kết nối Internet.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

   

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

TIẾT 1: PHÉP BIẾN HÌNH

Hoạt động 1: Phép biến hình

a) Mục tiêu: 

- HS nhận biết khái niệm về phép biến hình, kí hiệu của phép biến hình.

- HS phát biểu được ảnh của một điểm qua phép biến hình.

- HS vận dụng khái niệm phép biến hình để hoàn thành các bài tập.

b) Nội dung:

 HS đọc SGK, nghe giảng, thực hiện các nhiệm vụ được giao, suy nghĩ trả lời câu hỏi, thực hiện các hoạt động 1; đọc và giải thích các Ví dụ 1. 

c) Sản phẩm: HS hình thành được kiến thức bài học, câu trả lời của HS cho các câu hỏi. HS nắm được khái niệm về phép biến hình và kí hiệu của phép biến hình.

d) Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HSDỰ KIẾN SẢN PHẨMNLS/AI

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

- GV triển khai HĐ1 và hướng dẫn cho HS thực hiện.

+ GV nhấn mạnh quy tắc đặt đồng xu của Hoa.

+ Nếu mỗi lần Hưng đặt đồng xu thì Hoa có có xác định được vị trí đặt theo đồng xu của Hưng hay không?

kenhhoctap Vì nếu đồng xu của Hưng đặt chưa chồng lên các đồng xu đã được đặt thì vị trí đối xứng với đồng xu đó cũng không chạm vào các đồng xu khác, do đó Hoa đặt được đồng xu mà không chồng lên các đồng xu đã được đặt.

   

   

   

   

- GV giới thiệu và giảng giải cho HS về phép biến hình theo khung kiến thức trọng tâm.

   

   

   

   

- GV trình bày phần Chú ý, giúp HS biết được cách ký hiệu và phép đồng nhất.

   

   

   

- GV cho HS quan sát Hình 1.1 và đọc yêu cầu.

kenhhoctap GV trình bày, giảng giải cho HS nhấn mạnh tới quy tắc cho phép xác định kenhhoctap một cách duy nhất khi biết kenhhoctap. Tuy vậy có thể có nhiều điểm kenhhoctap cùng cho tương ứng với một điểm kenhhoctap.

- GV đặt câu hỏi mở rộng: "Trong hệ thống camera AI chụp biển số xe phạt nguội, hình ảnh biển số bị nghiêng làm thế nào để nhận diện?"

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 

- HS theo dõi SGK, chú ý nghe, tiếp nhận kiến thức, hoàn thành các yêu cầu, thảo luận nhóm.

- GV quan sát hỗ trợ.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 

- HS giơ tay phát biểu, lên bảng trình bày

- Một số HS khác nhận xét, bổ sung cho bạn. 

Bước 4: Kết luận, nhận định: GV tổng quát lưu ý lại kiến thức trọng tâm và yêu cầu HS ghi chép đầy đủ vào vở.

1. Phép biến hình.

HĐ1

kenhhoctap

Với mỗi điểm kenhhoctap trong mặt phẳng thì có duy nhất một điểm kenhhoctap đối xứng với kenhhoctapqua điểm kenhhoctap cho trước. 

=> Nếu Hưng đặt đồng xu ở vị trí kenhhoctap Hoa đặt đồng xu ở ví trí kenhhoctap đối xứng với kenhhoctap qua kenhhoctap (vị trí chính giữa tờ giấy mà Hoa đặt trước), thì mỗi lần Hưng đặt đồng xu tiếp sau, Hoa đều xác định được duy nhất một vị trí để đặt đồng xu của mình tương ứng, cứ như vậy, Hoa sẽ đặt được đồng xu lên vị trí cuối cùng còn trống của mảnh giấy, do đó Hưng sẽ là người đầu tiên không còn chỗ để đặt xu. 

Vậy Hưng là người thua cuộc và Hoa là người thắng cuộc. 

Khái niệm

Phép biến hình trong mặt phẳng là một quy tắc để ứng với mỗi điểm kenhhoctap thuộc mặt phẳng, xác định được duy nhất điểm kenhhoctap thuộc mặt phẳng đó.

Điểm kenhhoctap được gọi là ảnh của điểm kenhhoctap qua phép biến hình đó.

Chú ý

+ Nếu kí hiệu một phép biến hình là kenhhoctapkenhhoctap là ảnh của điểm kenhhoctap qua kenhhoctap, thì ta nói kenhhoctap biến điểm kenhhoctap thành điểm kenhhoctap. Ảnh kenhhoctap của kenhhoctap qua kenhhoctap được kí hiệu là kenhhoctap.

+ Phép biến hình biến mỗi điểm kenhhoctap thành chính kenhhoctap được gọi là phép đồng nhất.

Ví dụ 1

kenhhoctap

a) Mỗi điểm kenhhoctap đều có duy nhất hình chiếu vuông góc kenhhoctap trên kenhhoctap (H.1.1). Do đó, quy tắc cho tương ứng điểm kenhhoctap với điểm kenhhoctap như trên là một phép biến hình.

b) Gọi kenhhoctap là giao điểm của kenhhoctapkenhhoctap. Khi đó, tất cả các điểm trên kenhhoctap đều có hình chiếu vuông góc trên  kenhhoctapkenhhoctap. Do đó, các điểm này có cùng ảnh là kenhhoctap qua phép biến hình nói trên.

   

Câu hỏi mở rộng: AI sử dụng phép biến hình affine để tự động chiếu xoay phẳng biển số bị nghiêng về hướng thẳng trực diện trước khi nhận dạng chữ số.

- 5.3.NC1a: HS sử dụng công cụ GeoGebra mô phỏng chuyển động đặt đồng xu đối xứng qua tâm O, kiểm chứng trực quan tính duy nhất của điểm ảnh M' khi điểm gốc M di chuyển động.

- 1.3.NC1b: HS sắp xếp, tổ chức các điểm M và ảnh M' tương ứng có cấu trúc trên thanh đối tượng của GeoGebra.

- 11.A1.2:

+ HS liên hệ cơ chế: một đầu vào (M) chỉ cho duy nhất một đầu ra (M') tương đương cơ chế ánh xạ duy nhất của thuật toán AI nhận diện khuôn mặt sinh trắc học.

+ HS nhận biết: thuật toán AI có thể tự động biến đổi hình chiếu ảnh của vật thể cực nhanh, nhưng con người đóng vai trò ra quyết định kiểm soát và thẩm định cuối cùng.

GV mở rộng: Quy tắc cho phép xác định kenhhoctap một cách duy nhất khi biết kenhhoctap chính là là nguyên lý hoạt động của cơ chế trích xuất đặc trưng định danh (Deterministic Feature Extraction) trong AI nhận diện khuôn mặt sinh trắc học.

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

   

   

Thông tin tải tài liệu:

Phía trên chỉ là 1 phần, tài liệu khi tải sẽ có đầy đủ. Xem và tải: Giáo án tích hợp NLS chuyên đề Toán 11 (cả năm) - Tại đây

Tài liệu khác

Chat hỗ trợ
Chat ngay