Giáo án NLS Công dân 8 kết nối Bài 9: Phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 9: PHÒNG NGỪA TAI NẠN VŨ KHÍ, CHÁY, NỔ VÀ CÁC CHẤT ĐỘC HẠI

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Kể được tên một số tai nạn vũ khí, cháy, nổ và chất độc hại; nhận diện được một số nguy cơ dẫn đến tai nạn vũ khí, cháy, nổ và chất độc hại.
• Trình bày được hậu quả của tai nạn vũ khí, cháy, nổ và chất độc hại.
• Nêu được quy định cơ bản của pháp luật về phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại.
• Thực hiện được việc phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại.
• Nhắc nhở, tuyên truyền người thân, bạn bè chủ động phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
• Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng: 

• Năng lực điều chỉnh hành vi: Nhận diện được một số nguy cơ dẫn đến tai nạn vũ khí, cháy, nổ và chất độc hại. Thực hiện được việc phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại đồng thời nhắc nhở, tuyên truyền người thân, bạn bè chủ động phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại.
• Năng lực tìm hiểu và tham gia các hoạt động kinh tế - xã hội: Tìm hiểu, phân tích được một số tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại trong thực tiễn cuộc sống; Vận dụng được các kiến thức đã học để phân tích, đánh giá, xử lí tình huống, tham gia các hoạt động phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại trong đời sống thực tiễn.

Năng lực số (NLS):

• [1.1.TC2b]: Tìm kiếm và truy cập được các nguồn thông tin chính thống về phòng cháy chữa cháy và an toàn hóa chất trên Cổng thông tin điện tử của cơ quan nhà nước.
• [3.1.TC2a]: Thiết kế được các sản phẩm truyền thông (poster điện tử, video ngắn) tuyên truyền về phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy nổ.
• [5.2.TC2b]: Xác định được các tình huống nguy hiểm và lựa chọn giải pháp an toàn thông qua mô phỏng hoặc trò chơi giáo dục.
• [6.2.TC2a]: Sử dụng được công cụ AI (Chatbot) để hỗ trợ tìm kiếm ý tưởng kịch bản cho tiểu phẩm hoặc slogan tuyên truyền.

3. Phẩm chất

• Có trách nhiệm trong phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC 

1. Đối với giáo viên

• Giáo án, SHS, SGV, SBT Giáo dục công dân 8.
• Một số câu chuyện, bài báo, hình ảnh về tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại.
• Máy tính, máy chiếu, bài giảng powerpoint,... (nếu có).
• Ứng dụng/Web: Canva (thiết kế), Padlet/Google Drive/Classroom (nộp sản phẩm), Quizizz (trắc nghiệm), Chatbot AI (Gemini/ChatGPT).
• Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

2. Đối với học sinh

• SHS Giáo dục công dân 8.
• Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm có liên quan đến nội dung bài học và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
• Điện thoại thông minh/Máy tính bảng có kết nối Internet (nếu điều kiện cho phép)

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Khai thác vốn sống, trải nghiệm của HS về tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại.

b. Nội dung: 

- GV yêu cầu HS kể về một vụ tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại mà em biết và nêu những việc nên làm để phòng, tránh tai nạn đó.

- GV dẫn dắt HS vào bài học.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về một vụ tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại mà em biết và nêu những việc nên làm để phòng, tránh tai nạn đó.

d.Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV yêu cầu HS kể về một vụ tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại mà em biết và nêu những việc nên làm để phòng, tránh tai nạn đó.

- [1.1.TC2b] GV yêu cầu HS sử dụng điện thoại truy cập nhanh vào các trang báo điện tử uy tín (VnExpress, Dân trí...) để tìm 01 tiêu đề bài báo về vụ cháy/nổ gần đây nhất làm minh chứng cho câu trả lời.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS lắng nghe nội dung trò chơi, vận dụng hiểu biết thực tế, suy nghĩ và lập kế hoạch chi tiêu hợp lí.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV mời đại diện 1 – 2 kể về một vụ tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại mà em biết và nêu những việc nên làm để phòng, tránh tai nạn đó.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và lấy ví dụ về một vụ tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại:

Vụ cháy khu nhà kho hóa chất ở thành phố Thiên Tân (Trung Quốc)

     Cháy kho than củi 200 tấn tại Quảng Ngãi (Việt Nam)

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại luôn là nỗi ám ảnh đối với con người vì nó gây ra những tổn thất to lớn cho cá nhân, gia đình và toàn xã hội. Do đó, mỗi chúng ta cần chủ động tìm hiểu, nâng cao nhận thức cho bản thân về tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại, đồng thời có thái độ, hành vi tích cực trong cuộc sống góp phần phòng ngừa các loại tai nạn nguy hiểm này.

Để tìm hiểu rõ hơn về đề này, chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 9: Phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1. Tìm hiểu các loại, nguy cơ và hậu quả của tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS kể được tên một số tai nạn vũ khí, cháy, nổ và chất độc hại; nhận diện được một số nguy cơ dẫn đến tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại; nêu được hậu quả của tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại.

b. Nội dung: 

- GV yêu cầu HS làm việc nhóm, đọc thông tin, trường hợp và quan sát tranh trong SHS tr.52, 53 và trả lời câu hỏi.

- GV cùng HS rút ra kết luận về các loại, nguy cơ và hậu quả của tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về các loại, nguy cơ và hậu quả của tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại và chuẩn kiến thức của GV. 

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 2. Tìm hiểu một số quy định cơ bản của pháp luật về phòng ngừa tai nạn vụ khí, cháy, nổ và các chất độc hại

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu được một số quy định cơ bản của pháp luật về phòng ngừa tai nạn vụ khí, cháy, nổ và các chất độc hại.

b. Nội dung: 

- GV chia nhóm, hướng dẫn HS đọc 5 thông tin SHS tr.54, 55 và trả lời câu hỏi.

- GV cùng HS rút ra kết luận về một số quy định cơ bản của pháp luật về phòng ngừa tai nạn vụ khí, cháy, nổ và các chất độc hại.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về một số quy định cơ bản của pháp luật về phòng ngừa tai nạn vụ khí, cháy, nổ và các chất độc hại và chuẩn kiến thức của GV. 

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 3. Tìm hiểu trách nhiệm của công dân trong việc phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nhận biết được trách nhiệm của công dân trong việc phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại.

b. Nội dung: 

- GV chia nhóm, quan sát các bức tranh SHS tr.56 và trả lời câu hỏi.

- GV cùng HS rút ra kết luận về trách nhiệm của công dân trong việc phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về trách nhiệm của công dân trong việc phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại và chuẩn kiến thức của GV. 

d. Tổ chức thực hiện:

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức, rèn luyện kĩ năng xử lí tình huống cụ thể về phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại.

b. Nội dung: 

- GV yêu cầu HS trả lời nhanh các câu hỏi trắc nghiệm. 

- GV hướng dẫn HS làm việc cá nhân, thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi bài tập phần Luyện tập. 

c. Sản phẩm: HS chọn được đáp án đúng cho các câu hỏi trắc nghiệm, hoàn thành câu hỏi bài tập phần Luyện tập và chuẩn kiến thức của GV. 

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 1: Trả lời câu hỏi trắc nghiệm

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 2: Trả lời câu hỏi bài tập phần Luyện tập (SHS tr.57)

Nhiệm vụ 1: Em tán thành hay không tán thành với ý kiến/ việc làm nào dưới đây? Vì sao?

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV hướng dẫn HS trả lời câu hỏi bài tập 1 dưới dạng Phiếu học tập: 

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS làm việc cá nhân, vận dụng kiến thức đã học về phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại để trả lời câu hỏi. 

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời HS trả lời câu hỏi và thu Phiếu học tập:

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức. 

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

Nhiệm vụ 2: Theo em, các trường hợp sau tiềm ẩn nguy cơ dẫn đến tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại như thế nào?

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân và trả lời câu hỏi bài tập 2:

a) Mọi người đều được phép tàng trữ, sử dụng vũ khí.

b) Tàng trữ thuốc pháo, thuốc nổ trong nhà.

c) Sử dụng mọi hóa chất trong sản xuất, chế biến, bảo quản thực phẩm.

d) Không tắt quạt điện, ti vi khi ra khỏi nhà.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc tình huống, vận dụng kiến thức đã học và hiểu biết thực tế về phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại để trả lời câu hỏi. 

- GV quan sát, hướng dẫn (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động thảo luận

- GV mời đại diện 2-3 HS trả lời câu hỏi:

+ Trường hợp a: Nếu tất cả mọi người đều được phép tàng trữ, sử dụng vũ khí thì các vụ bắn người, khủng bố, trả thù, phá hoại bằng bom, mình sẽ xảy ra thường xuyên gây nên nhiều thiệt hại về sức khỏe, tính mạng và gây rối loạn an ninh, chính trị, xã hội.

+ Trường hợp b: Nếu cất giữ nhiều thuốc pháo, thuốc nổ trong nhà thì sẽ có nguy cơ xảy ra cháy, nổ gây thiệt hại về người và tài sản.

+ Trường hợp c: Nếu sử dụng mọi hóa chất để sản xuất, chế biến, bảo quản thực phẩm thì các vụ ngộ độc thực phẩm sẽ gia tăng, đồng thời gây nên tình trạng ô nhiễm môi trường.

+ Trường hợp d: Nếu không tắt quạt điện, ti vi khi ra khỏi nhà thì các thiết bị điện này có thể bị chập điện gây ra cháy nhà, nổ bình ga,...

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có) cho các bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức. 

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

Nhiệm vụ 3: Theo em, những hành vi dưới đây có thể dẫn đến những hậu quả gì?

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

GV hướng dẫn HS làm việc theo nhóm đôi và hoàn thành bài tập 3 SHS tr.58: Theo em, những hành vi dưới đây có thể dẫn đến những hậu quả gì?

a) Chị C gọi điện vào số điện thoại cứu hỏa để trêu đùa.

b) Bà Q hái nấm lạ trong rừng về nấu ăn.

c) Nhặt được vật thể lạ giấy quả lựu đạn, anh D mang đi bán đồng nát.

d) Anh K mở bật lửa kiểm tra bình xăng xe máy.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc các trường hợp SHS, vận dụng kiến thức đã học và hiểu biết thực tế về phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại và trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động thảo luận

- GV mời đại diện 2-3 trình bày ý kiến của mình đối với từng trường hợp:

+Trường hợp a: Hành vi của chị C có thể gây ảnh hưởng xấu đến hoạt động của lực lượng cứu hỏa và có thể khiến các cuộc gọi báo cháy thực sự bị chậm trễ dẫn đến việc chữa cháy không kịp thời. Chị C có thể bị xử lí theo quy định của pháp luật.

+ Trường hợp b: Hành vi của bà Q có thể khiến bà và người thân bị ngộ độc nếu ăn phải nấm độc, gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và tính mạng.

+ Trường hợp c: Hành vi của anh D có thể gây nguy hiểm cho bản thân anh và những người khác nếu vật thể lạ đó là lựu đạn và phát nổ.

+ Trường hợp d: Hành vi của anh K có thể khiến xăng trong bình bắt lửa gây cháy xe dẫn đến thiệt hại về sức khỏe cho anh K và thiệt hại về tài sản.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức. 

- GV chuyển sang nội dung mới.

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..