Giáo án NLS Công dân 8 kết nối Bài 8: Lập kế hoạch chi tiêu

Ngày soạn: …/…/…

Ngày dạy: …/…/…

BÀI 8: LẬP KẾ HOẠCH CHI TIÊU

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Nhận biết được sự cần thiết phải thiết lập kế hoạch chi tiêu.
• Nêu được cách lập kế hoạch chi tiêu.
• Lập được kế hoạch chi tiêu và tạo thói quen chi tiêu hợp lí.
• Giúp đỡ bạn bè, người thân lập kế hoạch chi tiêu hợp lí.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
• Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng: 

• Năng lực điều chỉnh hành vi: Lập được kế hoạch chi tiêu cá nhân phù hợp theo hướng dẫn; Thực hiện được kế hoạch chi tiêu đã đề ra.
• Năng lực tìm hiểu và tham gia các hoạt động kinh tế - xã hội: Nhận biết được một số hiện tượng, vấn đề của đời sống xã hội về lập kế hoạch chi tiêu; Bước đầu biết cách thu tập, xử lí thông tin, tìm hiểu một số hiện tượng, sự kiện, tình huống về lập kế hoạch chi tiêu; Vận dụng các kiến thức đã học để phân tích, đánh giá, xử lí tình huống trong thực tiễn cuộc sống về lập kế hoạch chi tiêu.

Năng lực số (NLS):

• [1.1.TC2b]: Tìm kiếm và chọn lọc được các ứng dụng (App) quản lý chi tiêu phù hợp trên kho ứng dụng (App Store/Google Play).
• [5.2.TC2b]: Sử dụng được phần mềm bảng tính (Excel/Google Sheets) hoặc ứng dụng quản lý chi tiêu để lập bảng kế hoạch và theo dõi thu chi.
• [5.2.TC2a]: Xác định được nhu cầu tài chính cá nhân và lựa chọn giải pháp công nghệ phù hợp để tối ưu hóa việc tiết kiệm.

3. Phẩm chất

• Có trách nhiệm khi lập và thực hiện kế hoạch chi tiêu.
• Giúp đỡ bạn bè, người thân lập kế hoạch chi tiêu hợp lí.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC 

1. Đối với giáo viên

• Giáo án, SHS, SGV, SBT Giáo dục công dân 8.
• Giấy A4, Phiếu học tập.
• Tranh ảnh, clip, mẩu chuyện, tục ngữ, ca dao về lập kế hoạch chi tiêu.
• Đồ dùng đơn giản để sắm vai.
• Máy tính, máy chiếu, bài giảng powerpoint,... (nếu có).
• Ứng dụng quản lý chi tiêu (ví dụ: MISA MoneyKeeper, Money Lover - bản miễn phí).
• Mẫu bảng tính (Excel/Google Sheets) lập sẵn công thức cơ bản.
• Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

2. Đối với học sinh

• SHS Giáo dục công dân 8.
• Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm có liên quan đến nội dung bài học và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
• Điện thoại thông minh/Máy tính bảng/Laptop kết nối Internet (nếu điều kiện cho phép).

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Khai thác vốn sống, trải nghiệm của HS, tạo hứng thú và những hiểu biết ban đầu của HS về chủ đề lập kế hoạch chi tiêu.

b. Nội dung: 

- GV tổ chức cho HS tham gia trò chơi “Giải bài toán thu chi”.

- GV dẫn dắt HS vào bài học.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về cách lập kế hoạch chi tiêu.

d.Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Giải bài toán thu chi” với nội dung:

Giả sử mẹ đưa cho em 150.000 đồng để mua thức ăn cho cả nhà dùng trong một ngày. Em hãy nêu phương án thực hiện nhiệm vụ này và giải thích vì sao em chọn như vậy ?

- [5.2.TC2b] GV khuyến khích HS sử dụng ứng dụng ghi chú hoặc máy tính (Calculator) trên điện thoại để tính toán nhanh phương án chi tiêu thay vì tính nhẩm

- GV tiếp tục yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Theo em, vì sao phải tính toán như vậy?

- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS lắng nghe nội dung trò chơi, vận dụng hiểu biết thực tế, suy nghĩ và lập kế hoạch chi tiêu hợp lí.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV mời đại diện 2 – 3 HS trình bày phương án chi tiêu của mình với điều kiện không trùng với đáp án của bạn chơi trước (không nói đến số người ăn trong gia đình):

+ Phương án 1: 

• Rau = 10.000 đ
• Thịt lợn = 0,5 kg x 120.000 đ/kg = 60.000 đ
• Cá = 1 kg x 50.000 đ/kg= 50.000 đ
• Trái cây = 30.000 đ

=> Tổng cộng mua hết 150.000 đ

+ Phương án 2:

• Rau = 16.000 đ
• Thịt bò = 0,2 kg x 240.000 đ/kg = 48.000 đ
• Đậu phụ = 20.000 đ
• Thịt lợn = 0,3 kg x 120.000 đ/kg = 36.000 đ
• Trái cây = 30.000 đ

=> Tổng cộng 150.000 đ

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và mời cả lớp bình chọn từng phương án. HS nào có phương án được các bạn trong lớp giơ tay bình chọn nhiều nhất thì là người thắng cuộc.

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Trong cuộc sống, chúng ta luôn phải tính toán chi tiêu sao cho hợp lí, phù hợp với thu nhập, thực hiện được tiết kiệm để tổ chức cuộc sống của bản thân, gia đình ổn định và phát triển.

Để tìm hiểu rõ hơn về đề này, chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 8: Lập kế hoạch chi tiêu.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1. Tìm hiểu sự cần thiết phải lập kế hoạch chi tiêu

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nhận biết được sự cần thiết phải lập kế hoạch chi tiêu.

b. Nội dung: 

- GV hướng dẫn HS đọc thông tin trong SHS tr.48 và trả lời câu hỏi.

- GV cùng HS rút ra kết luận về sự cần thiết phải lập kế hoạch chi tiêu.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về sự cần thiết phải lập kế hoạch chi tiêu và chuẩn kiến thức của GV. 

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 2. Tìm hiểu cách lập kế hoạch chi tiêu

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu được cách lập kế hoạch chi tiêu.

b. Nội dung: 

- GV hướng dẫn HS đọc các thông tin SHS tr.49, 50 và viết ra khổ giấy lớn các bước lập kế hoạch chi tiêu.

- GV cùng HS rút ra kết luận về các bước lập kế hoạch chi tiêu.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về các bước lập kế hoạch chi tiêu và chuẩn kiến thức của GV. 

d. Tổ chức thực hiện:

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức, rèn luyện kĩ năng xử lí tình huống, liên hệ thực tế nhằm điều chỉnh ý thức, hành vi của bản thân với những vấn đề liên quan đến lập kế hoạch chi tiêu.

b. Nội dung: 

- GV yêu cầu HS trả lời nhanh các câu hỏi trắc nghiệm. 

- GV hướng dẫn HS làm việc cá nhân, thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi bài tập phần Luyện tập. 

c. Sản phẩm: HS chọn được đáp án đúng cho các câu hỏi trắc nghiệm, hoàn thành câu hỏi bài tập phần Luyện tập và chuẩn kiến thức của GV. 

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: HS vận dụng những kiến thức đã học vào thực tế cuộc sống với không gian mới, tình huống mới nhằm tăng cường ý thức và kỹ năng thường xuyên vận dụng những điều đã học để phát hiện và giải quyết vấn đề có liên quan đến lập kế hoạch chi tiêu.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ tại nhà. 

c. Sản phẩm:

- Bản kế hoạch khắc phục thói quen chi tiêu chưa hợp lí.

- Bài chia sẻ về thói quen chi tiêu hợp lí mà em tâm đắc.

d. Tổ chức thực hiện:

Nhiệm vụ 1: Em hãy lập và thực hiện kế hoạch để khắc phục thói quen chi tiêu chưa hợp lí

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân và thực hiện nhiệm vụ: Em hãy lập và thực hiện kế hoạch để khắc phục thói quen chi tiêu chưa hợp lí.

- [5.4.TC2a] GV yêu cầu HS sử dụng ứng dụng quản lý chi tiêu đã cài đặt (hoặc Note trên điện thoại) để ghi chép lại mọi khoản chi tiêu thực tế trong 1 tuần tới. Cuối tuần, HS dùng tính năng "Báo cáo/Biểu đồ" của ứng dụng để tự đánh giá thói quen chi tiêu của mình.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức được học, sưu tầm thông tin, tư liệu, …để lập bản kế hoạch khắc phục thói quen chi tiêu chưa hợp lí.

- GV theo dõi quá trình HS thực hiện, hướng dẫn, hỗ trợ (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

HS nộp sản phẩm vào bài học sau. 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

GV chuyển sang nhiệm vụ mới. 

Nhiệm vụ 2: Em hãy viết bài chia sẻ về một thói quen chi tiêu hợp lí mà em tâm đắc

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS thực hiện nhiệm vụ: Em hãy viết bài chia sẻ về một thói quen chi tiêu hợp lí mà em tâm đắc.

- [2.2.TC2a] GV khuyến khích HS viết bài dưới dạng một bài đăng (status) trên mạng xã hội hoặc blog cá nhân, kèm theo hình ảnh minh họa (ví dụ: hình ảnh con heo đất, sổ chi tiêu).

- GV hướng dẫn HS: Để viết bài chia sẻ, có thể dựa vào một số gợi ý sau:

+ Thói quen chi tiêu hợp lí đó là gì?

+ Em đã thực hiện nó được bao lâu? Ở hoàn cảnh, điều kiện nào?

+ Thói quen đó đã giúp em thay đổi cách chi tiêu như thế nào? Lợi ích của nó?

+ Em sẽ làm gì để duy trì thói quen đó?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS làm việc cá nhân, vận dụng hiểu biết của bản thân và viết bài.

- GV theo dõi quá trình HS thực hiện, hướng dẫn, hỗ trợ (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

Nộp link hoặc ảnh chụp màn hình vào tiết sau.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

GV nhận xét, củng cố, dặn dò và kết thúc bài học.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Ôn lại kiến thức đã học:

+ Sự cần thiết phải lập kế hoạch chi tiêu.

+ Cách lập kế hoạch chi tiêu.

- Trả lời câu hỏi bài tập 4, 5 (phần Luyện tập) và hoàn thành nhiệm vụ phần Vận dụng.

- Làm bài tập Bài 8 – Sách bài tập Giáo dục công dân 8. 

- Đọc và tìm hiểu trước nội dung Bài 9 – Phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại.