Giải thích được một cách đơn giản về sự cần thiết của bảo vệ lẽ phải.
Thực hiện được việc bảo vệ lẽ phải bằng lời nói và hành động cụ thể, phù hợp với lứa tuổi.
Khích lệ, động viên bạn bè có thái độ, hành vi bảo vệ lẽ phải, phê phán thái độ, hành vi không bảo vệ lẽ phải.

2. Năng lực

Năng lực chung:

Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng:

Năng lực điều chỉnh hành vi: thực hiện được việc bảo vệ lẽ phải bằng lời nói và hành động cụ thể phù hợp với lứa tuổi; khích lệ, động viên bạn bè có thái độ, hành vi bảo vệ lẽ phải, phê phán thái độ, hành vi không bảo vệ lẽ phải.
Năng lực tìm hiểu và tham gia các hoạt động kinh tế - xã hội: nhận biết được một số hiện tượng, sự kiện, vấn đề của đời sống xã hội về bảo vệ lẽ phải; bước đầu biết cách thu thập, xử lí thông tin, tìm hiểu một số hiện tượng, sự kiện, tình huống về bảo vệ lẽ phải trong đời sống thực tế; lựa chọn, đề xuất được cách giải quyết và tham gia giải quyết vấn đề bảo vệ lẽ phải trọn một số tình huống cụ thể.

Năng lực số:

1.3.TC1a: Sắp xếp được thông tin, dữ liệu, nội dung để dễ dàng lưu trữ và truy xuất.
2.1.TC2a: Thực hiện được các tương tác được xác định rõ ràng và thường xuyên bằng các công nghệ số, nền tảng học tập tương tác trực tuyến.
3.2.TC2b: Làm việc với các mục nội dung và thông tin mới khác nhau, sửa đổi, tinh chỉnh, cải thiện và tích hợp chúng để tạo ra những mục mới và độc đáo.
4.1.TC2b: Phân biệt được rủi ro và mối đe dọa trong môi trường số.
6.1.TC2a: Áp dụng được các nguyên tắc cơ bản của AI để giải quyết vấn đề đơn giản.

3. Phẩm chất

Trung thực, khách quan, dũng cảm, có trách nhiệm trong việc bảo vệ lẽ phải.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

KHBD, SGK, SGV, SBT Giáo dục công dân 8.
Video, tranh ảnh liên quan tới bài học, phiếu học tập.
Máy tính, máy chiếu (nếu có).
Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
Máy tính kết nối Internet, màn hình tương tác thông minh/máy chiếu, bài giảng điện tử (PowerPoint/Canva), nền tảng trắc nghiệm (Quizizz/ Kahoot), nền tảng học tập số, tương tác nhóm Padlet, trang web học tập kenhhoctap.edu.vn, ứng dụng AI trợ lý giáo dục (Google Gemini/ChatGPT).

2. Đối với học sinh

SGK Giáo dục công dân 8.
Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm có liên quan đến nội dung bài học và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Bước đầu HS thấy được vị trí, tầm quan trọng của việc bảo vệ lẽ phải ; chia sẻ trải nghiệm về bảo vệ lẽ phải để dẫn vào bài mới.

b. Nội dung:

- GV cho HS đọc câu ca dao trong SGK tr.20 và yêu cầu HS trả lời câu hỏi.

- GV dẫn dắt HS vào bài học.

c. Sản phẩm:

- Câu trả lời của HS về ý nghĩa của bảo vệ lẽ phải qua câu ca dao và chuẩn kiến thức của GV.

- HS lắng nghe và hiểu định nghĩa về bảo vệ lẽ phải.

d.Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV cho HS đọc câu ca dao (SGK tr.20) và yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Ý nghĩa của câu ca dao là gì?

“Dù cho đất đổi trời thay

Trăm năm vẫn giữ lòng ngay với đời.”

- GV yêu cầu HS nêu thêm một số câu ca dao, tục ngữ khác về bảo vệ lẽ phải.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc câu ca dao trong SGK và trả lời câu hỏi.

- HS mở ứng dụng ghi chú (Notes) hoặc ứng dụng lưu trữ tài liệu (Google Drive/OneDrive) trên thiết bị số cá nhân, tạo một thư mục tên là “GDCD8_Bai4” và lưu lại các câu ca dao vừa tìm được từ bộ nhớ cá nhân hoặc từ nguồn báo chí chính thống một cách có cấu trúc tự sắp xếp để dễ truy xuất về sau.

- HS dựa vào hiểu biết của bản thân, thông tin tìm hiểu trên sách, báo, internet,...kể thêm một số câu ca dao, tục ngữ khác về bảo vệ lẽ phải.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trả lời: Câu ca dao khuyên con người phải sống ngay thẳng, trung thực, dũng cảm bảo vệ lẽ phải.

- GV mời 2-3 HS nêu thêm một số câu ca dao, tục ngữ khác nói về bảo vệ lẽ phải:

+ Thật vàng, không sợ lửa.

+ Nói phải củ cải cũng nghe.

+ Dù ai nói ngả nói nghiêng

Lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân...

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Xã hội được thiết lập bởi những mối quan hệ đa dạng, phong phú giữa các cá nhân. Để duy trì trật tự chung, mỗi cộng đồng trong xã hội đều có những quy tắc, chuẩn mực giúp con người điều chỉnh hành vi của mình cho phù hợp với lợi ích của cộng đồng. Những quy tắc, chuẩn mực được cộng đồng thừa nhận là đúng đắn, hợp đạo lí sẽ trở thành lẽ phải. Mỗi người trong cộng đồng cần có trách nhiệm bảo vệ lẽ phải, đấu tranh với những điều sai trái, giúp cho xã hội ổn định, lành mạnh và tốt đẹp hơn; củng cố niềm tin của con người vào sức mạnh của cộng đồng, luật pháp và lương tri.

Để tìm hiểu rõ hơn về đề này, chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 4 – Bảo vệ lẽ phải.

[2.1.TC2a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số).

1.3.TC2a: Sắp xếp được thông tin, dữ liệu, nội dung để dễ dàng lưu trữ và truy xuất (HS tự lập thư mục học tập, lưu các câu ca dao số một cách trật tự trong một môi trường có cấu trúc).]

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1. Tìm hiểu sự cần thiết phải bảo vệ lẽ phải

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS giải thích được sự cần thiết phải bảo vệ lẽ phải.

b. Nội dung:

- GV mời HS đọc câu chuyện “Sự trung thực hay là tình bạn” SGK tr.20, 21.

- GV hướng dẫn HS thảo luận nhóm, đọc các thông tin SGK tr.20, 21 và trả lời câu hỏi.

- GV cùng HS rút ra kết luận về sự cần thiết phải bảo vệ lẽ phải.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về sự cần thiết phải bảo vệ lẽ phải và chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

Hoạt động 2. Tìm hiểu những việc cần làm để bảo vệ lẽ phải

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu được những việc cần làm để bảo vệ lẽ phải.

b. Nội dung:

- GV hướng dẫn HS thảo luận nhóm, quan sát bức tranh trong SGK tr.21, 22 và trả lời câu hỏi.

- GV cùng HS rút ra kết luận về những việc cần làm để bảo vệ lẽ phải.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về những việc cần làm để bảo vệ lẽ phải và chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức thực hiện:

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức đã học qua việc bày tỏ ý kiến, nhận xét hành vi, xử lí tình huống, liên hệ bản thân về những vấn đề liên quan tới bảo vệ lẽ phải.

b. Nội dung:

- GV yêu cầu HS trả lời nhanh các câu hỏi trắc nghiệm.

- GV hướng dẫn HS làm việc cá nhân, thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi bài tập phần Luyện tập.

c. Sản phẩm: HS chọn được đáp án đúng cho các câu hỏi trắc nghiệm, hoàn thành câu hỏi bài tập phần Luyện tập và chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 1: Trả lời câu hỏi trắc nghiệm

…………………………………………..

Hoạt động 2: Trả lời câu hỏi bài tập phần Luyện tập (SGK tr.23, 24)

Nhiệm vụ 1: Em đồng tình hay không đồng tình với ý kiến nào dưới đây? Vì sao?

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

GV yêu cầu HS làm việc cá nhân và trả lời câu hỏi bài tập 1 theo mẫu Phiếu học tập sau:

Quan điểm	Đồng tình	Không đồng tình	Giải thích
a) Để bảo vệ lẽ phải cần tôn trọng sự thật.
b) Cần kiên quyết bảo vệ những gì phù hợp với lợi ích của cộng đồng.
c) Người bảo vệ lẽ phải luôn phải chịu thiệt thòi.
d) Mỗi người tự bảo vệ lợi ích của mình chính là góp phần vào việc bảo vệ lợi ích của cộng đồng.
e) Trước việc làm sai trái, nếu mình không liên quan thì không cần lên tiếng.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học về bảo vệ lẽ phải để hoàn thành Phiếu học tập.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV thu Phiếu học tập của một số HS và mời đại diện 1 – 2 HS trả lời theo Phiếu học tập.

Quan điểm	Đồng tình	Không đồng tình	Giải thích
a) Để bảo vệ lẽ phải cần tôn trọng sự thật.	x		Tôn trọng sự thật là một biểu hiện của bảo vệ lẽ phải.
b) Cần kiên quyết bảo vệ những gì phù hợp với lợi ích của cộng đồng.	x		Bảo vệ những gì phù hợp với lợi ích của cộng đồng chính là bảo vệ lẽ phải.
c) Người bảo vệ lẽ phải luôn phải chịu thiệt thòi.		x	Người bảo vệ lẽ phải có thể phải chịu thiệt thòi trước mắt nhưng sẽ nhận lại lợi ích dài lâu, hoặc cá nhân có thể chịu thiệt thòi nhưng lại mang tới lợi ích chung cho cộng đồng.
d) Mỗi người tự bảo vệ lợi ích của mình chính là góp phần vào việc bảo vệ lợi ích của cộng đồng.		x	Điều này chỉ đúng khi lợi ích của người đó phù hợp với lợi ích của cộng đồng.
e) Trước việc làm sai trái, nếu mình không liên quan thì không cần lên tiếng.		x	Mình có thể không liên quan nhưng việc làm đó có thể gây ảnh hưởng xấu đến người khác và cộng đồng, cuối cùng sẽ ảnh hưởng gián tiếp tới mình.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

Nhiệm vụ 2: Ai biết bảo vệ lẽ phải, ai chưa biết bảo vệ lẽ phải trong những trường hợp sau đây? Vì sao?

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV hướng dẫn HS đọc bài tập 2 SGK tr.23 và thảo luận nhóm đôi trả lời câu hỏi bài tập 2:

Ai biết bảo vệ lẽ phải, ai chưa biết bảo vệ lẽ phải trong những trường hợp sau đây? Vì sao?

a) Thấy bất kể việc gì có lợi cho mình, anh H cũng phải làm cho bằng được.

b) Trong các cuộc tranh luận, chị M kiên quyết bảo vệ đến cùng ý kiến của mình dù ý kiến đó là đúng hay sai.

c) Trong lớp, bạn B thường lớn tiếng phê bình khuyết điểm của bạn khác nhưng lại che giấu khuyết điểm của mình.

d) Anh S cùng các bạn thu thập chứng cứ và tố cáo một việc làm sai trái.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thảo luận đôi, vận dụng kiến thức đã học và hiểu biết thực tế về bảo vệ lẽ phải để trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động thảo luận

- GV mời một số HS lần lượt trả lời câu hỏi:

+ Trường hợp a: Anh H không bảo vệ lẽ phải mà bảo vệ lợi ích cá nhân. Việc có lợi cho mình chưa chắc đã có lợi cho người khác và chưa chắc đã là lẽ phải.

+ Trường hợp b: Chị M thấy ý kiến của mình sai mà vẫn kiên quyết bảo vệ thì đó không phải là bảo vệ lẽ phải.

+ Trường hợp c: Việc làm của bạn B không phải là bảo vệ lẽ phải khi lớn tiếng phê bình khuyết điểm của các bạn khác nhưng lại che giấu khuyết điểm của mình.

+ Trường hợp d: Anh S cùng các bạn thu thập chứng cứ để tố cáo một việc làm sai trái chính là bảo vệ lẽ phải.

- GV yêu cầu các nhóm khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có) cho nhóm bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức.

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

Nhiệm vụ 3: Sắm vai các nhân vật trong câu chuyện “Xử kiện” (SGK tr.24)

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV hướng dẫn HS làm việc nhóm, xây dựng kịch bản, sắm vai biểu diễn tiểu phẩm dựa trên câu chuyện “Xử kiện” và trả lời câu hỏi.

- GV chia HS cả lớp thành 6 nhóm (2 nhóm cùng thực hiện một nhiệm vụ) và giao nhiệm vụ cụ thể cho các nhóm:

- Nhóm 1, 2: Sắm vai biểu diễn tiểu phẩm dựa trên câu chuyện “Xử kiện” và trả lời câu hỏi: Em có nhận xét gì về việc làm của các nhân vật trong truyện?

- Nhóm 3, 4: Sắm vai biểu diễn tiểu phẩm dựa trên câu chuyện “Xử kiện” và trả lời câu hỏi: Nếu là nhân vật Ngô hoặc Cải, em sẽ làm gì? Vì sao?

- Nhóm 5, 6: Sắm vai biểu diễn tiểu phẩm dựa trên câu chuyện “Xử kiện” và trả lời câu hỏi: Nếu là người xử kiện, em sẽ làm gì? Vì sao?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên trong nhóm, vận dụng kiến thức đã học và nội dung câu chuyện để sắm vai và xử lí tình huống.

- GV quan sát, hướng dẫn (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động thảo luận

- GV mời đại diện 4 nhóm lần lượt sắm vai và xử lí tình huống:

+ Nhóm 1, 2: Hành vi của cả ba nhân vật đều vi phạm lẽ phải: Cải và Ngô đánh nhau, đút lót thầy lí. Thầy lí tham lam, nhận đút lót, xử án không nghiêm minh.

+ Nhóm 3, 4: Nếu là Ngô hoặc Cải, em sẽ không đánh nhau. Nếu có gì không phải thì cùng bảo nhau. Nếu trót đánh nhau rồi thì đợi lúc bình tĩnh sẽ ngồi lại với nhau để nói chuyện chứ không đem nhau đi kiện vì bất lợi cho cả hai (mất tiền đút lót, mất tình nghĩa hai bên).

+ Nhóm 5, 6: Nếu là người xử kiện, em sẽ không nhận quà hối lộ mà sẽ lắng nghe Ngô và Cải trình bày, phân tích để chỉ rõ ai đúng, ai sai; yêu cầu người có lỗi phải xin lỗi người kia; hòa giải và khuyên răn hai người không nên đánh nhau.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức.

- GV chuyển sang nội dung mới.

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: HS vận dụng những kiến thức đã học vào thực tế cuộc sống, thực hiện được việc làm bảo vệ lẽ phải bằng lời nói và hành động cụ thể, phù hợp với lứa tuổi.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ tại nhà.

c. Sản phẩm:

- Đoạn văn bình luận về ý kiến: “Trong thế giới này, chúng ta không chỉ xót xa vì những hành động và lời nói của người xấu mà còn cả vì sự im lặng đáng sợ của người tốt.” (Martin Luther King).

- Bản thiết kế một thông điệp về bảo vệ lẽ phải.

d. Tổ chức thực hiện:

Nhiệm vụ 1: Viết đoạn văn bình luận về ý kiến: “Trong thế giới này, chúng ta không chỉ xót xa vì những hành động và lời nói của người xấu mà còn cả vì sự im lặng đáng sợ của người tốt.” (Martin Luther King)

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân và thực hiện nhiệm vụ: Em hãy viết đoạn văn bình luận về ý kiến: “Trong thế giới này, chúng ta không chỉ xót xa vì những hành động và lời nói của người xấu mà còn cả vì sự im lặng đáng sợ của người tốt.” (Martin Luther King).

- GV hướng dẫn HS: Để viết bài bình luận, có thể dựa vào một số gợi ý sau:

+ Những hành động và lời nói của người xấu khiến chúng ta phải xót xa: Ví dụ? Tác hại?

+ Thái độ im lặng trước hành động và lời nói của người xấu: Ví dự? Tác hại?

+ Em sẽ làm gì khi chứng kiến những điều đó? (Những hành động và lời nói của người xấu, sự im lặng đáng sợ của người tốt?

- GV hướng dẫn các em áp dụng mô hình trí tuệ nhân tạo tạo sinh (Gen AI) tại nhà bằng cách nhập câu lệnh yêu cầu phân tích ngữ cảnh lịch sử câu nói của Martin Luther King, gợi ý các từ khóa phản biện sâu sắc hoặc thiết lập một bộ khung cấu trúc dàn ý bài viết chuẩn mực

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS làm việc cá nhân, sưu tầm thông tin, tư liệu trên sách, báo, internet,…để viết bài bình luận.

- Khi làm việc ở nhà, học sinh mở Gen AI tương tác lấy dàn ý gợi ý tư duy lý luận, sau đó tự tay đặt bút viết nội dung hoàn chỉnh bằng ngôn từ độc lập của mình để tránh sao chép sao nguyên bản mẫu của AI.

- GV theo dõi quá trình HS thực hiện, hướng dẫn, hỗ trợ (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

HS nộp sản phẩm vào bài học sau.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

[6.1.TC2a: Áp dụng được các nguyên tắc cơ bản của AI để giải quyết vấn đề đơn giản (HS biết dùng Gen AI có định hướng từ khóa phục vụ xây dựng kết cấu cấu trúc dàn ý đoạn văn bình luận xã hội).]

Nhiệm vụ 2: Thiết kế một thông điệp về bảo vệ lẽ phải

…………………………………………..