Giáo án NLS Đạo đức 4 kết nối Bài 7: Duy trì quan hệ bạn bè

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tìm hiểu những trải nghiệm đã có của HS về việc duy trì quan hệ bạn bè, tạo tâm thế và kết nối vào bài học mới.

b. Cách tiến hành 

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV nêu câu hỏi:

Em hãy chia sẻ vài điều (về tính cách, sở thích,…) của người bạn mà em yêu quý nhất. 

- GV sử dụng trang web Mentimeter hoặc Padlet, yêu cầu HS (nếu có thiết bị) hoặc đại diện nhóm nhập 1 từ khóa về tính cách người bạn đó (ví dụ: vui tính, tốt bụng). Kết quả sẽ hiện lên màn hình dưới dạng “Đám mây từ khóa” (Word Cloud).

- GV mời 2 – 3 HS chia sẻ. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (Nếu có).

- GV nhận xét, dẫn vào bài mới: Bạn bè là những mối quan hệ đặc biệt không cùng chung máu mủ ruột thịt. Và theo thời gian, mối quan hệ ấy cũng sẽ thay đổi khi xuất hiện những bộn bề trong cuộc sống. Để duy trì tình bạn dài lâu không phải điều dễ dàng mà cần sự nỗ lực từ cả hai phía. Bài học “Duy trì quan hệ bạn bè” sẽ dạy cho các em những cách giữ mối quan hệ bạn bè được bền chặt. Vì bạn bè cũng sẽ giúp các em rất nhiều trong cuộc sống sau này. 

- HS xem video, suy nghĩ trả lời câu hỏi. 

- HS trả lời sau khi xem xong video.

- HS lắng nghe GV nêu câu hỏi.

- HS quan sát các từ khóa về tình bạn hiện lên màn hình, thấy được sự đa dạng của tình bạn.

- HS trả lời.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

1.1.CB2b: HS tìm được dữ liệu, thông tin từ nội dung số (video AI) thông qua việc quan sát để trả lời câu hỏi.

2.1.CB2a: HS tương tác thông qua công nghệ số đơn giản (ứng dụng tạo đám mây từ) để chia sẻ ý kiến.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Khám phá vì sao cần giữ gìn tình bạn.

a. Mục tiêu: HS giải thích được vì sao cần duy trì quan hệ bạn bè.

b. Cách tiến hành

- GV đọc diễn cảm câu chuyện “Cô chủ không biết quý tình bạn”.

Cô chủ không biết quý tình bạn

Ngày xưa, có một cô bé xinh xắn nuôi một con gà trống đẹp mã. Buổi sớm thức dậy, gà trống gáy:

– Ò ó o! Ò ó o! Xin chào cô chủ tí hon!

Gà trống chạy đến vui vẻ nhặt những hạt thóc trong lòng bàn tay cô bé, rồi nhảy lên bờ ao đứng. [...]

Vậy mà một hôm nhìn thấy con gà mái của bà hàng xóm, cô bé thích lắm, liền nói với bà:

– Bà đổi cho cháu con gà mái lấy con gà trống của cháu nhé!

Gà trống nghe vậy buồn thiu, cúi đầu xuống, chiếc mào rủ sang một bên. Không làm thế nào được, cô chủ đã quyết định rồi.

Bà hàng xóm bằng lòng. Cô bé mang gà mái về. Con gà mái này có lớp lông tơ dày ấm áp. Cô bé ôm gà mái vào lòng vuốt ve, cho nó một nắm hạt kê và một bình nước.

Một lần khác bà hàng xóm lại mua về một con vịt. Thấy vịt, cô bé rất thích liền gạ gẫm:

– Bà đổi cho cháu con vịt nhé, cháu sẽ đưa bà con gà mái.

Gà mái nghe chuyện buồn lắm, bộ lông tơ xù ra. Còn biết sao nữa, vì cô chủ muốn thế. Cô bé lại làm thân với con vịt. Cả hai cùng đi ra sông tắm.

– Quạc! Quạc! Quạc! Cô chủ của tôi! Cô đừng bỏ tôi xa, sông sâu lắm đấy!

Cô bé thích lắm, vùng vẫy bên con vịt. Lúc cô lên bờ, vịt cũng liền theo.

Thế rồi, một hôm có người bà con đến chơi, dắt theo một con chó con. Cô bé rất thích, liền nói:

– Ôi, con cún tuyệt quá! Bác cho cháu nhé! Cháu sẽ biếu bác con vịt. [...]

Cô chủ vuốt ve con cún và kể:

– Ta có một con gà trống, ta đem đổi lấy gà mái. Rồi ta lại đổi gà mái lấy vịt. Còn lần này ta đổi vịt lấy chú mày đây!

Cún con nghe nói vậy bèn cụp đuôi lại, chui vào dưới gầm ghế. Đêm đến, nó lấy chân cào trốn đi.

– Ta không muốn kết bạn với cô chủ này. Cô ấy không biết quý tình bạn.

Sáng hôm sau, khi bừng tỉnh dậy, cô bé chẳng còn thấy một con vật nhỏ bé nào quanh quẩn bên mình nữa.

(Theo Va-lăng-tan Ô-xê-e-va, Kể chuyện 3, NXB Giáo dục, 1983)

- GV mời 2 HS kể tóm tắt câu chuyện.

- GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm đôi để trả lời câu hỏi. 

+ Em có nhận xét gì về cách ứng xử của cô chủ đối với những người bạn của mình? Cuối cùng, điều gì đã xảy đến với cô bé?

+ Em rút ra được bài học gì từ câu chuyện trên?

+ Theo em vì sao chúng ta cần giữ gìn tình bạn?

- Gợi ý: 

+ Cô chủ sẵn sàng đối với những vật nuôi mà mình coi như bạn lấy những con vật khác. Điều này thể hiện cô không biết quý trọng tình bạn. Cuối cùng, cô không còn người bạn nào ở bên.

+ Bài học rút ra: Cần quý trọng tình bạn, nếu không biết trân trọng thì những người bạn ấy sẽ rời xa chúng ta.

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

- HS lắng nghe. 

- HS phát biểu tóm tắt câu chuyện. 

- HS thảo luận theo nhóm.

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Giúp HS củng cố kiến thức, biết bày tỏ thái độ, nhận xét hành vi, xử lý tình huống liên quan đến việc duy trì quan hệ bạn bè.

b. Cách tiến hành

Bài tập 1: Lựa chọn cách phù hợp để duy trì quan hệ bạn bè

- GV giới thiệu trò chơi “Bạn chọn cách nào?”.

- GV chia lớp thành các đội tương ứng với các dãy bàn, mỗi đội cử ra 6 thành viên tham gia trò chơi Tiếp sức, HS còn lại ở mỗi đội đóng vai trò là cổ động viên cho đồng đội của mình. 6 thành viên có 5 phút quan sát nội dung tranh và thống nhất ý kiến.

- GV ghi các cách thiết lập quan hệ bạn bè vào bảng phụ.

- GV ghi các cách thiết lập quan hệ bạn bè vào bảng phụ.

+ GV gắn bảng phụ vào khoảng giữa bảng, phân chia khu vực ghi bảng cho các đội. Thành viên các đội xếp thành hàng dọc, hướng về phía vị trí phần bảng của đội mình và lần lượt gắn mặt cười/mặt mếu tương ứng với số thứ tự của tranh.

- GV nhận xét, tuyên dương đội hoàn thành phần chơi nhanh và chính xác nhất.

- GV nêu câu hỏi:  

Em hãy nêu các cách phù hợp để duy trì quan hệ bạn bè? Vì sao?

- GV mời 2 – 3 HS trả lời câu hỏi. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (Nếu có).

- GV nhận xét, kết luận: 

+ a. Không đồng ý vì bạn bè của mình cũng có quyền kết thân với những người bạn khác.

+ b. Đồng ý vì cùng chơi sẽ giúp cho tình bạn trở nên gắn bó, thân thiết hơn.

+ c. Không đồng ý vì bạn bè của mình cũng có những lúc sai nên cần phân biệt phải trái.

+ d. Đồng ý vì trò chuyện là cách giúp những người bạn ngày càng hiểu nhau hơn.

+ e. Không đồng ý vì đây là quyền riêng tư của cá nhân, không được kể khi chưa có sự đồng ý từ bạn bè.

+ g. Đồng ý vì điều này sẽ giúp bạn cảm thấy ấp áp và vui vẻ hơn. 

Bài tập 2: Nhận xét hành vi 

- GV yêu cầu HS quan sát và nhận diện nội dung tranh trong SGK.

- GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm 4, đưa ra nhận xét:

Bạn nào có hành vi phù hợp để duy trì quan hệ bạn bè? Bạn nào có hành vi chưa phù hợp?

- GV mời 2 – 3 nhóm trình bày kết quả. Các nhóm khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (Nếu có).

- GV nhận xét, kết luận:

+ Tranh 1: Bạn nữ có hành vi phù hợp để duy trì tình bạn, đó là động viện, khích lệ để bạn cố gắng biểu diễn thành công tiết mục văn nghệ trước toàn trường.

+ Tranh 2: Bạn nữ có hành vi phù hợp để duy trì tình bạn, đó là hỏi thăm, giúp đỡ bạn khi bị ốm.

+ Tranh 3: Bạn nữ có hành vi chưa phù hợp vì thể hiện sự ích kỉ khi không muốn bạn của mình chơi với người khác.

+ Tranh 4: Bạn nam đã có hành động phù hợp, đó là biết bảo vệ khi bạn bị bắt nạt. 

Bài tập 3: Đưa ra lời khuyên cho bạn

- GV mời HS nhận diện nội dung tình huống trong SGK.

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

- HS lắng nghe GV giới thiệu. 

- HS chơi trò chơi theo đội.

- HS lắng nghe GV nêu câu hỏi.

- HS trả lời câu hỏi.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS đọc yêu cầu.  

- HS thảo luận nhóm.

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: HS thực hiện được các cách phù hợp để duy trì quan hệ bạn bè.

b. Cách tiến hành

- GV tổ chức cho HS kể một tình bạn đẹp của bản thân hoặc của các bạn khác mà em biết; chia sẻ về những việc đã làm để duy trì tình bạn.

- GV tổ chức cho HS thảo luận về việc xây dựng bộ quy tắc ứng xử với bạn bè.

- GV tổ chức cho HS trình bày kết quả sưu tầm các câu ca dao, tục ngữ, danh ngôn hoặc các câu thơ nói về tình bạn.

* CỦNG CỐ

- GV nhận xét, tóm tắt lại những nội dung chính của bài học. 

- GV nhận xét, đánh giá sự tham gia của HS trong giờ học, khen ngợi những HS tích cực; nhắc nhở, động viên những HS còn chưa tích cực, nhút nhát.

* DẶN DÒ

- GV nhắc nhở HS:

+ Đọc lại bài học Duy trì quan hệ bạn bè.

+ Biết vì sao phải duy trì quan hệ bạn bè và nhận biết được cách đơn giản để duy trì.

+ Có quan hệ tốt với bạn bè ở trường học và làng xóm.

+ Đọc trước Bài 8 – Quý trọng đồng tiền  (SHS tr.48).

- HS đóng vai.

- HS thảo luận.  

- HS trình bày kết quả.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS lắng nghe, tiếp thu.