Giáo án NLS Kinh tế pháp luật 10 kết nối Bài 10: Lập kế hoạch tài chính cá nhân

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV dẫn dắt: Trong cuộc sống, có nhiều loại kế hoạch tài chính khác nhau. Xét về thời gian thực hiện, có kế hoạch ngắn hạn, trung hạn, dài hạn. Độ dài thời gian của các loại kế hoạch này cũng khác nhau tuỳ vào điều kiện cụ thể của mỗi người. Đối với lứa tuổi học sinh, thời gian phân định các loại kế hoạch này cũng ngắn hơn.

- GV chia HS thành 3 nhóm, yêu cầu các nhóm thực hiện nhiệm vụ học tập sau:

* Nhóm 1: Tìm hiểu kế hoạch tài chính cá nhân ngắn hạn.

+ Đọc câu chuyện kế hoạch tài của M và trả lời câu hỏi:

• Kế hoạch tài chính cá nhân của M nhằm đạt mục tiêu gì?
• Thời gian thực hiện bao lâu?
• Cách thực hiện như thế nào?

+ Rút ra kết luận: 

• Kế hoạch tài chính cá nhân ngắn hạn là gì?
• Nêu đặc điểm của kế hoạch tài chính cá nhân ngắn hạn. 

* Nhóm 2: Tìm hiểu kế hoạch tài chính cá nhân trung hạn

+ Đọc câu chuyện của H và trả lời câu hỏi: 

• Kế hoạch tài chính của H trong 5 tháng tới nhằm thực hiện mục tiêu tài chính gì? 
• Thời gian thực hiện có đặc điểm gì khác so với kế hoạch tài chính cá nhân ngắn hạn? 
• Cách thực hiện như thế nào?

+ Rút ra kết luận: 

• Kế hoạch tài chính cá nhân trung hạn là gì?
• Nêu đặc điểm của kế hoạch tài chính cá nhân trung hạn.

* Nhóm 3: Tìm hiểu kế hoạch tài chính cá nhân dài hạn

+ Đọc câu chuyện của M và trả lời câu hỏi: 

• Kế hoạch tài chính cá nhân của M trong suốt năm học lớp 9 nhằm mục tiêu gì?
• Thời gian thực hiện so với kế hoạch tài chính cá nhân trung hạn có điểm gì khác biệt? 
• Cách thực hiện như thế nào?

+ Rút ra kết luận: 

• Kế hoạch tài chính cá nhân dài hạn là gì?
• Nêu đặc điểm của kế hoạch tài chính cá nhân dài hạn.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS chia thành 3 nhóm và yêu cầu các nhóm thực hiện nhiệm vụ học tập:

+ Nhóm 1: Tìm hiểu kế hoạch tài chính cá nhân ngắn hạn.

+ Nhóm 2: Tìm hiểu kế hoạch tài chính cá nhân trung hạn.

+ Nhóm 3: Tìm hiểu kế hoạch cá dài hạn. 

- HS chia sẻ dữ liệu nhóm qua Google Docs, có trích dẫn nguồn.

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện HS trình bày các loại kế hoạch tài chính cá nhân.

- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. 

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới.

2. Tìm hiểu các loại kế hoạch tài chính cá nhân

a) Kế hoạch tài chính cá nhân ngắn hạn

- Kế hoạch tài chính cá nhân của M nhằm mục tiêu tiết kiệm tiền để mua bộ vợt cầu lông làm món quà tặng em trai.

- Thời gian M thực hiện là 20 ngày.

- M thực hiện bằng cách tiết kiệm từ khoản tiền tiêu vặt mẹ cho và mỗi ngày phải tiết kiệm được 10.000 đồng.

> Như vậy:

- Kế hoạch tài chính cá nhân ngắn nhằm thực hiện một mục tiêu tài chính trong một thời gian ngắn.

- Đặc điểm: 

+ Mục tiêu ngắn hạn thường là cân đối chi tiêu với mức thu nhập đang có hay tiết kiệm được một khoản tiền nhỏ.

+ Thời gian thực hiện ngắn.

b) Kế hoạch tài chính cá nhân trung hạn

- Kế hoạch tài chính của H trong 5 tháng tới nhằm thực hiện mục tiêu về thăm gia đình.

- Thời gian thực hiện dài hơn so với kế hoạch tài chính cá nhân ngắn hạn.

- Cách thực hiện của H là ghi chép cẩn thận các khoản thu chi, xem xét cắt giảm những khoản chi tiêu không cần thiết đồng thời nhận thêm công việc làm thêm theo giờ.

> Như vậy:

+ Kế hoạch tài chính cá nhân trung hạn là bản kế hoạch về thu chi ngân sách nhằm thực hiện một mục tiêu tài chính trong một thời gian từ 3 đến 6 tháng.

+ Đặc điểm: 

+ Thực hiện mục đích cân đối thu chi trong tiêu dùng hay tiết kiệm được một khoản tiền nhỏ.

+ Thời gian thực hiện từ 3 đến 6 tháng.

c) Kế hoạch tài chính cá nhân dài hạn

- Kế hoạch tài chính cá nhân của M: trong suốt năm học lớp tiết kiệm 1,5 triệu đồng để tham gia khóa học bồi dưỡng tiếng Anh trong dịp hè.

- Thời gian thực hiện dài hơn so với kế hoạch tài chính cá nhân trung hạn và gồm nhiều mục tiêu ngắn hạn và trung hạn.

- M thực hiện bằng cách thực hiện các mục tiêu ngắn hạn, tiết kiệm tiền từ các khoản mẹ cho hàng tháng. Ngoài ra M thực hiện mục tiêu trung hạn là nuôi 5 con gà xin được từ mẹ trong vòng 4 tháng.

> Như vậy:

- Kế hoạch tài chính cá nhân dài hạn: bản kế hoạch về thu chi ngân sách nhằm

thực hiện được những mục tiêu tài chính quan trọng trong thời gian từ 6 tháng trở lên.

- Đặc điểm: 

+ Mục tiêu thường là có được những khoản tiền lớn để thực hiện được các dự định trong tương lai.

+ Thời gian thực hiện từ 6 tháng trở lên.

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV dẫn dắt: Để lập được kế hoạch tài chính cá nhân và thực hiện kế hoạch này, cần thực hiện 4 bước cơ bản.

- GV chia HS thành 4 nhóm, yêu cầu các nhóm thảo luận xuyên suốt các nội dung từ Bước 1 đến Bước 4. 

+ GV yêu cầu HS tạo bảng kế hoạch hoặc infographic bằng Canva/Excel để minh họa các bước.

- GV hướng dẫn các nhóm đọc câu chuyện của M trong SGK tr.64 và trả lời câu hỏi :

+ Trong một năm học phải xa nhà, M đã xác định các mục tiêu tài chính cần thực hiện là gì? Thời gian thực hiện các mục tiêu đó trong bao lâu?

+ Theo em, việc xác định mục tiêu tài chính đó có ý nghĩa như thế nào trong việc lập kế hoạch tài chính cá nhân?

- GV hướng dẫn HS rút ra kết luận:

+ Mục tiêu tài chính là gì ?

+ Để xác định mục tiêu tài chính, chúng ta cần làm gì?

- GV yêu cầu HS tiếp tục làm việc theo nhóm, đọc tiếp câu chuyện của M và trả lời câu hỏi: 

+ M đã làm thế nào để theo dõi và kiểm soát được thu chi tài chính của mình?

+ Theo em, việc theo dõi và kiểm soát thu chi có vai trò thế nào trong việc lập và thực hiện kế hoạch tài chính cá nhân? 

- GV hướng dẫn HS rút ra kết luận:

+ Theo dõi và kiểm soát thu chi là bước đi quan trọng để có căn cứ xác định các định mức cho các khoản chi khi phân bổ tài chính, kiểm soát được việc thực hiện kế hoạch tài chính cá nhân theo đúng mục tiêu đã đề ra.

+ Cần ghi chép đầy đủ các khoản thu chi, đặc biệt là các khoản chi, tách được những khoản chi thiết yếu và những khoản không thiết yếu để theo dõi, kiểm soát mức chi với mức thu nhập cho phép. 

+ Phải kiểm soát việc thực hiện mục tiêu. 

- GV yêu cầu HS tiếp tục làm việc theo nhóm, đọc tiếp câu chuyện của M và trả lời câu hỏi: 

+ M đã thiết lập quy tắc thu chi cá nhân như thế nào trong việc lập kế hoạch tài chính cá nhân?

+ Theo em, việc thiết lập quy tắc thu chi cá nhân có ý nghĩa như thế nào trong việc lập kế hoạch tài chính cá nhân?

- GV nhận xét: Để lập kế hoạch tài chính cá nhân đòi hỏi phải có những quy tắc thu chi cá nhân để định hướng, đảm bảo tính phù hợp và hiệu quả kế hoạch. 

- GV hướng dẫn HS rút ra kết luận: Nêu một số quy tắc thu chi cá nhân. 

- GV yêu cầu HS tiếp tục làm việc theo nhóm, đọc tiếp câu chuyện của M và trả lời câu hỏi: 

+ M đã thực hiện kế hoạch tài chính cá nhân như thế nào?

+ Theo em, việc tuân thủ thực hiện theo kế hoạch tài chính đã đề ra có ý nghĩa như thế nào? 

- GV hướng dẫn HS rút ra kết luận: Em cần phải làm gì để đạt được những mục tiêu đã đặt ra trong kế hoạch tài chính cá nhân?

=> GV chốt lại: 

+ Với những người mới bắt đầu quản lý tài chính cá nhân sẽ còn khá bỡ ngỡ. Chúng ta sẽ phải làm quen với nhiều khoản, mục liên quan đến việc này. 

+ Tuy nhiên, mỗi người cần lên kế hoạch tài chính ngay từ bây giờ để không gặp phải vấn đề thiếu hụt nguồn tiền, cân đối trong thu - chi và đạt được sự thịnh vượng về kinh tế.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thảo luận theo 4 nhóm, đọc câu chuyện của M để từng bước rút ra được các bước lập kế hoạch tài chính cá nhân:

+ Bước 1: Xác định mục tiêu tài chính và thời gian thực hiện.

+ Bước 2: Theo dõi và kiểm soát thu chi cá nhân.

+ Bước 3: Thiết lập quy tắc thu chi cá nhân.

+ Bước 4: Tuân thủ kế hoạch tài chính cá nhân. 

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện HS trình bày các bước lập kế hoạch tài chính cá nhân.

- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. 

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.

4. Tìm hiểu các bước lập kế hoạch tài chính cá nhân

Bước 1: Xác định mục đích tài chính và thời gian thực hiện

- Trong thời gian một năm học phải xa nhà, M đã xác định:

+ Cân đối thu chi từng tháng sao cho không vượt quá số tiền cho phép.

+ Tiết kiệm trong 3 tháng được 400.000 đồng để mừng tuổi ông bà, bố mẹ.

+ Tiết kiệm trong 9 tháng được 800.000 đồng để mua xe đạp mới khi kết thúc năm học.

> Việc xác định các mục tiêu tài chính giúp cho M có động lực và định hướng rõ ràng trong việc xây dựng kế hoạch tài chính cá nhân.

> Như vậy: 

- Mục tiêu tài chính là mục tiêu cần hướng tới khi lập kế hoạch tài chính cá nhân.

- Để xác định mục tiêu tài chính, cần: 

+ Đánh giá năng lực tài chính của cá nhân. 

+ Nhìn nhận những điều cần thiết nhất để đảm bảo cuộc sống.

+ Xác định mục tiêu ngắn hạn, trung hạn và dài hạn và cân nhắc xem mục tiêu đặt ra có ý nghĩa như thế nào để xem đó là động lực phải thực hiện bằng được.

Bước 2: Theo dõi và kiểm soát thu chi cá nhân

- M đã theo dõi và kiểm soát thu chi tài chính của mình bằng cách ghi chép lại đầy đủ các khoản thu chi và đặc biệt là các khoản chi tiêu. M đã tách ra những khoản chi thiết yếu và không thiết yếu.

> Đây là căn cứ để xác định các định mức cho các khoản chi khi phân bổ tài chính đồng thời kiểm soát được việc thực hiện kế hoạch tài chính cá nhân theo đúng mục tiêu đề ra.

Bước 3: Thiết lập quy tắc thu chi cá nhân

- M đã thiết lập quy tắc thu chi cá nhân là 80/13/7 thu nhập hàng tháng. Trong đó có quy tắc tiết kiệm chủ yếu dựa trên tiết giảm các khoản chi tiêu không thiết yếu, không cắt giảm các khoản chi tiêu thiết yếu gây ảnh hưởng tới sức khỏe và kết quả học tập.

> Giúp thực hiện kế hoạch tài chính cá nhân theo đúng mục tiêu đề ra, có hướng đi chính xác và phù hợp nhất để đạt được mục tiêu.

> Như vậy, một số quy tắc thu chi cá nhân:

+ Đảm bảo chi tiêu không vượt mức thu cho phép, phân bổ thu nhập cho các khoản chi .

+ Tiết kiệm sao cho không ảnh hưởng đến các khoản chi thiết yếu.

+ Tăng thu nhập nhưng không được ảnh hưởng đến kết quả học tập.

Bước 4 : Tuân thủ kế hoạch tài chính cá nhân

- Để thực hiện kế hoạch tài chính cá nhân, M đã:

+ Quyết tâm làm theo kế hoạch đề ra.

+ Cập nhập và điều chỉnh kế hoạch sao cho phù hợp.

> Việc tuân thủ thực hiện theo kế hoạch tài chính đã đề ra có ý nghĩa: đạt được mục tiêu đề ra, trở thành người sống tiết kiệm và có nguyên tắc hơn,…

> Như vậy, để đạt được những mục tiêu đã đặt ra trong kế hoạch tài chính cá nhân chúng ta cần:

+ Thực hiện đúng các định mức chỉ tiêu đã đề ra trong kế hoạch. 

+ Nếu có những khoản chi đột xuất, cần

nhanh chóng tìm cách điều chỉnh. 

+ Nếu nhu cầu thực tế hay thu nhập có thay đổi, cần cập nhật và điều chỉnh để bản kế hoạch phù hợp với thực tế.