Tự chủ và tự học để có những kiến thức cơ bản về ngân sách nhà nước.
Giao tiếp và hợp tác trong làm việc nhóm để thực hiện nhiệm vụ học tập về ngân sách nhà nước.
Giải quyết vấn để và sáng tạo trước những tình huống liên quan đến ngân sách nhà nước.

Năng lực riêng:

Năng lực điều chỉnh hành vi: Ủng hộ những hành vi chấp hành tốt và phê phán những hành vi vi phạm pháp luật về thu, chi ngân sách nhà nước.
Năng lực tìm hiểu và tham gia các hoạt động kinh tế - xã hội: Có hành vi đúng khi tham gia một số hoạt động liên quan đến ngân sách nhà nước.

Năng lực số:

1.1.NC1a: Tìm kiếm thông tin thị trường trên môi trường số
1.2.NC1a: Lựa chọn nguồn thông tin đáng tin cậy
1.3.NC1a: Lưu trữ và quản lí dữ liệu khảo sát
2.1.NC1a: Trao đổi thông tin qua nền tảng số
2.2.NC1a: Chia sẻ tài liệu học tập trực tuyến
3.1.NC1a: Tạo báo cáo, trình chiếu số
3.2.NC1a: Chỉnh sửa nội dung số đơn giản
5.1.NC1a: Sử dụng công cụ số giải quyết nhiệm vụ học tập
5.2.NC1a: Lựa chọn công cụ số phù hợp
6.1.NC1a: Khai thác AI hỗ trợ học tập
6.2.NC1a: Nhận biết vai trò AI trong thương mại điện tử
6.3.NC1a: Sử dụng AI tạo báo cáo, tổng hợp dữ liệu đơn giản

3. Phẩm chất

Trung thực và có trách nhiệm công dân khi tham gia các hoạt động liên quan đến ngân sách nhà nước.
Yêu nước, tin tưởng vào đường lối phát triển kinh tế của Đảng và Nhà nước.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

SGK, SGV, SBT Giáo dục kinh tế và pháp luật 10, Giáo án.
Tranh ảnh, clip và các mẩu chuyện về ngân sách nhà nước.
Máy tính, máy chiếu.
Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot…

2. Đối với học sinh

SGK.
Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học Ngân sách nhà nước.
Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

…………………………………………..

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm ngân sách nhà nước

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu được khái niệm ngân sách nhà nước.

b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS làm việc cá nhân, quan sát sơ đồ 1 SGK tr.27 và thực hiện nhiệm vụ; HS rút ra kết luận (theo nội dung chốt kiến thức trong SGK).

c. Sản phẩm học tập: HS trả lời và ghi được vào vở khái niệm ngân sách nhà nước.

d. Tổ chức hoạt động:

Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm của ngân sách nhà nước

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu được các đặc điểm của ngân sách nhà nước.

b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS làm việc cá nhân, đọc thông tin mục 1, 2, 3, 4 SGK tr.27, 28 và trả lời câu hỏi; HS làm việc nhóm để làm rõ các đặc điểm của ngân sách nhà nước.

c. Sản phẩm học tập: HS trả lời và ghi được vào vở đặc điểm của ngân sách nhà nước.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

Hoạt động 3: Tìm hiểu vai trò của ngân sách nhà nước

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu được các vai trò của ngân sách nhà nước

b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS thảo luận theo nhóm, đọc thông tin và quan sát sơ đồ SGK tr.29 để thực hiện nhiệm vụ; HS rút ra vai trò của ngân sách nhà nước.

c. Sản phẩm học tập: HS trả lời và ghi được vào vở vai trò của ngân sách nhà nước.

d. Tổ chức hoạt động:

Hoạt động 4: Tìm hiểu một số quy định cơ bản của pháp luật về quyền và nghĩa vụ công dân trong việc thực hiện pháp luật ngân sách nhà nước

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu được các vai trò của ngân sách nhà nước

b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS làm việc cá nhân, đọc thông tin 1, 2, 3 SGK tr.30 và trả lời câu hỏi; HS rút ra kết luận; HS chơi trò chơi “Tôi có quyền gì”; làm việc nhóm và vẽ sơ đồ tư duy chốt lại nội dung bài.

c. Sản phẩm học tập:

- HS trả lời và ghi được vào vở một số quy định cơ bản của pháp luật về quyền và nghĩa vụ công dân trong việc thực hiện pháp luật ngân sách nhà nước.

- Sơ đồ tư duy chốt lại nội dung bài học

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố được những kiến thức vừa khám phá về khái niệm, đặc điểm, vai trò của ngân sách nhà nước; quy định cơ bản của pháp luật về quyền và nghĩa vụ công dân trong việc thực hiện pháp luật NSNN.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi bài tập 1, 2, 3 phần Luyện tập SGK tr.31, 32; HS vận dụng kiến thức đã học, vận dụng kiến thức thực tế và thực hiện nhiệm vụ.

c. Sản phẩm học tập:

- HS chọn được ý kiến đúng, ý kiến sai và giải thích tại sao.

- HS chọn được nhân vật tình huống thực hiện đúng, vi phạm pháp luật về NSNN và giải thích tại sao.

- HS giải đáp thắc mắc với các tình huống SGK đưa ra.

d. Tổ chức hoạt động:

- GV chia HS thành 3 nhóm và nêu nhiệm vụ cho HS :

+ Nhóm 1: Thực hiện bài tập 1 – Em hãy cho biết ý nào là đúng, ý kiến nào là sai? Vì sao?

+ Nhóm 2: Theo em, trong các tình huống sau, ai thực hiện đúng, ai vi phạm pháp luật về ngân sách nhà nước? Vì sao?

+ Nhóm 3: Giải đáp thắc mắc giúp các bạn trong tình huống.

- GV hướng dẫn HS: Với nhóm 2, HS xây dựng kịch bản, đóng vai và nhận xét hành vi.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học, thảo luận theo nhóm và trả lời câu hỏi.

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện 3 nhóm trình bày kết quả thảo luận:

+ Nhóm 1 (Bài tập 1):

a. Đúng: Mặc dù định nghĩa về ngân sách nhà nước viết là “... toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định” song trên thực tế ngân sách nhà nước thường được tính trong một năm.

b. Không đúng: Có những khoản thu của người dân không phải nộp vào ngân sách nhà nước; mặt khác, ngân sách nhà nước còn có những khoản thu khác ngoài những khoản thu của người dân.

c. Đúng, đây là vai trò thứ nhất của ngân sách nhà nước.

d. Không đúng: Ngân sách nhà nước do nhân dân đóng góp nên nhân dân được quyền và có nghĩa vụ kiểm tra, giám sát việc Nhà nước sử dụng ngân sách như thế nào.

+ Nhóm 2 (Bài tập 2):

a. Ông M sai khi lợi dụng chức vụ để đưa người thân có điều kiện tốt hơn nhiều người khác vào danh sách hộ nghèo để được nhận hỗ trợ của Chính phủ. Ông N đúng, có lòng tự trọng và nhân văn khi tự nguyện xin không nhận sự hỗ trợ, nhường cho người khác có hoàn cảnh khó khăn hơn.

b. Cán bộ xã sai khi:

1/ Bắt người dân phải nộp nhiều khoản không đúng theo quy định của pháp luật;

2/ Vi phạm quy chế dân chủ và quyền lợi của người dân khi không giải trình

công khai các khoản thu chi. Người dân đúng khi quan tâm tới vấn đề thu chi ngân sách nhà nước, có ý thức bảo vệ quyền lợi của mình khi yêu cầu cán bộ xã phải giải trình công khai các khoản thu chi.

c. Các cơ quan nhà nước trong tỉnh A đã có các việc làm đúng góp phần tiết kiệm cho ngân sách nhà nước.

+ Nhóm 3 (Bài tập 3):

a. Nguồn để trợ cấp cho người cao tuổi từ ngân sách nhà nước.

b. Nhà nước đã dùng ngân sách để làm đường, xây cầu. Vì vậy, nộp phí khi đi trên đường cao tốc để bù đắp khoản chi đó từ ngân sách nhà nước.

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

…………………………………………..