Giáo án NLS Mĩ thuật 12 kết nối Bài 2: Thực hành thiết kế trang phục sân khấu, điện ảnh từ vật liệu sẵn có

Ngày soạn:…/…/… 

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 2: THỰC HÀNH THIẾT KẾ TRANG PHỤC SÂN KHẤU, ĐIỆN ẢNH TỪ VẬT LIỆU SẴN CÓ

(11 tiết)

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Hiểu về công việc của họa sĩ thiết kế trang phục nghệ thuật. 
• Thực hành được các bước thiết kế trang phục nghệ thuật theo một chủ đề xác định. 
• Biết phân tích, đánh giá và yêu thích lĩnh vực thiết kế trang phục nghệ thuật.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
• Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng: 

• Thực hành được các bước thiết kế trang phục nghệ thuật theo một chủ đề xác định.
• Hình thành khả năng tìm tòi, sáng tạo trong lĩnh vực thiết kế trang phục nghệ thuật.
• Hình thành kĩ năng và cách thức tiến hành thiết kế trang phục nghệ thuật cho một phân đoạn của vở kịch/ bộ phim.

Năng lực số:

• 1.1.NC1b: Áp dụng được kỹ thuật tìm kiếm để lấy được dữ liệu, thông tin và nội dung trong môi trường số.
• 5.3.NC1a: Áp dụng được các công cụ và công nghệ số khác nhau để tạo ra kiến thức cũng như các quy trình và sản phẩm đổi mới.
• 6.2.NC1a: Phát triển được các ứng dụng AI tùy chỉnh (câu lệnh prompt) để giải quyết các vấn đề cụ thể.

3. Phẩm chất

• Biết phân tích, đánh giá và yêu thích lĩnh vực thiết kế trang phục nghệ thuật.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

• SGK Mĩ thuật 12, KHBD.
• Học liệu số: Video hậu trường thiết kế phục trang phim “Vợ Ba”, “Mắt Biếc”.
• Công cụ số: Tài khoản Bing Image Creator/Canva Magic Media (Tạo ảnh AI), Padlet (Nộp bài/Thảo luận), Kho ảnh tư liệu lịch sử số hóa (Thư viện Quốc gia/Bảo tàng Lịch sử).
• Một số mô hình, tranh, ảnh chụp, video, hiện vật, sa bàn sân khấu, trường quay có thể lồng ghép nhân vật vào khung cảnh minh họa cho bài học. 
• Máy tính, máy chiếu. 
• Giấy khổ rộng, màu vẽ, bút vẽ, đất nặn, vật liệu và dụng cụ để thực hành.

2. Đối với học sinh

• SGK Mĩ thuật 12.
• Smartphone/Máy tính bảng/Laptop.
• Cài đặt ứng dụng: Pinterest (Moodboard), IbisPaint X (Vẽ phác thảo), Chatbot AI (Hỗ trợ phân tích nhân vật).
• Màu vẽ, giấy, bút vẽ, bìa các – tông, thước dây, những mảnh vải nhiều màu sắc và một số vật liệu, dụng cụ để thực hành.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 

HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS giới thiệu về trang phục nghệ thuật và vị trtis của người họa sĩ thiết kế trang phục nghệ thuật đóng góp vào sự thành công của vở diễn sân khấu, bộ phim điện ảnh.

b. Nội dung:

- HS tìm hiểu từ các tranh, ảnh, video mô hình hoặc một vài bộ trang phục nhân vật đã có trong các vở kịch, bộ phim các em yêu thích (nếu có) liên quan đến thiết kế trang phục nghệ thuật. Từ đó hình dung ra được công việc và cách thức tiến hành thiết kế trang phục nghệ thuật. 

- HS hiểu thêm về mối quan hệ giữa thiết kế trang phục nhân vật với thiết kế mĩ thuật sân khấu, điện ảnh và những vấn đề về nội dung, hình thức, cảm xúc thẩm mĩ mà vở diễn. bộ phim muốn gửi đến.

c. Sản phẩm: Bài thuyết trình về thiết kế trang phục nghệ thuật. 

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

(1): Trước tiết học 

- GV giao cho HS chuẩn bị tư liệu tham khảo liên quan và cho HS lựa chọn các nhóm lên trình bày bản thuyết trình về các định hướng sau: 

+ Vai trò của trang phục nghệ thuật trong một vở diễn/ bộ phim. 

+ Sự phù hợp của trang phục nghệ thuật với nhân vật và nội dung vở diễn/ bộ phim có ý nghĩa như thế nào ? 

+ Yêu cầu về công việc của họa sĩ phục trang. 

(2): Trong tiết học

- GV tổ chức cho HS xem video về ngành học thiết kế trang phục nghệ thuật và đặt câu hỏi: Tại sao cần phải quan tâm đến hoạt động thiết kế trang phục nghệ thuật.

https://www.youtube.com/watch?v=N35YUI7MtS0

- Các nhóm sử dụng thiết bị cá nhân tìm kiếm thêm 1 video clip hoặc bài viết phỏng vấn một họa sĩ phục trang nổi tiếng của Việt Nam (Ví dụ: Thủy Nguyễn, Nguyễn Minh Đương...).

[1.1.NC1b: HS áp dụng kỹ thuật tìm kiếm nâng cao (từ khóa cụ thể tên họa sĩ, bộ lọc video/bài viết chuyên ngành) để lấy được dữ liệu chính xác về quy trình làm việc chuyên nghiệp.]

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS các nhóm phân công nhiệm vụ cụ thể cho thành viên các nhóm. 

- GV quan sát việc tham gia hoạt động học tập trên lớp của HS:

+ Chuẩn bị bài thuyết trình của mỗi nhóm.

+ Sự tham gia của mỗi thành viên trong nhóm. 

+ Sự tham gia của HS trong lớp. 

+ Sự tích cực đặt câu hỏi, trả lời trong phần thảo luận. 

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV mời đại diện HS trình bày kết quả thảo luận về nội dung: Sự phối hợp giữa họa sĩ thiết kế trang phục nghệ thuật, nhà biên kịch, đạo diễn và diễn viên.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung hoặc đặt câu hỏi cho nhóm bạn (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức: 

- Thiết kế trang phục nghệ thuật cùng với hóa trang tạo nên diện mạo bên ngoài và những đặc điểm của nhân vật trong vở diễn/ bộ phim. 

- Thiết kế trang phục nghệ thuật cùng với hóa trang nằm trong nhiệm vụ tạo hình nhân vật, một chuyên ngành quan trọng của Thiết kế mĩ thuật sân khấu, điện ảnh, vở diễn/ bộ phim. 

- Cơ sở quan trọng nhất đối với họa sĩ thiết kế thời trang nghệ thuật là kịch bản của vở diễn/ bộ phim. Tiếp đến là phong cách thể loại sân khấu, điện ảnh, phong cách dàn dựng của đạo diễn và họa sĩ thiết kế mĩ thuật vở diễn/ bộ phim. 

HOẠT ĐỘNG 3: NHẬN BIẾT

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Nắm được những đặc điểm của thiết kế trang phục nghệ thuật, tính chất, phong cách của từng thể loại sân khấu, điện ảnh và sự thống nhất, hòa hợp giữa các thành phần sáng tác như người viết kịch bản, đạo diễn, họa sĩ thiết kế mĩ thuật chịu trách nhiệm tất cả các khâu tạo hình bối cảnh, đạo cụ, ánh sáng, tạo hình nhân vật.

- Nắm được các bước trong thiết kế trang phục nghệ thuật, vai trò, vị trí của từng bước để bảo đảm kết quả sáng tạo trang phục nhân vật hòa hợp với nội dung, hình thức thể hiện của vở diễn/ bộ phim.

b. Nội dung: GV tổ chức cho HS thực hành để nhận biết về những nội dung liên quan đến thiết kế trang phục sân khấu, điện ảnh từ vật liệu sẵn có theo mục tiêu đề ra.

c. Sản phẩm: 

- Thuyết trình, nhận định, đánh giá được những đặc điểm của hoạt động thiết kế trang phục nghệ thuật.

- Nắm được và hiểu rõ vai trò, vị trí của các bước tiến hành thiết kế trang phục nghệ thuật.

- Tìm kiếm những dẫn chứng (tư liệu, hình ảnh, video,…) thể hiện rõ hiểu biết của nhóm, cá nhân HS.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

HOẠT ĐỘNG 4 : LUYỆN TẬP 

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Hiểu rõ hơn những khái niệm, vai trò của thiết kế trang phục nghệ thuật trong các vở diễn sân khấu/ bộ phim cũng như thực hiện công việc của người họa sĩ thiết kế trang phục nghệ thuật.

- Có khả năng tìm tòi, phát triển ý tưởng sáng tạo, tìm ra những giải pháp và cách thức thiết kế trang phục nghệ thuật phục vụ cho nhu cầu học tập, giải trí, đóng góp cho cộng đồng, nhà trường.

b. Nội dung: GV tổ chức cho HS trao đổi, thảo luận theo câu hỏi. 

c. Sản phẩm: Củng cố, nhận thức về kiến thức, kĩ năng liên quan đến trang phục nghệ thuật của HS.

d. Tổ chức thực hiện:

Nhiệm vụ 1: Trả lời câu hỏi trắc nghiệm 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức game trắc nghiệm trên Quizizz/Kahoot.

- GV cung cấp mã phòng thi.

- Bộ câu hỏi trắc nghiệm:

Câu 1: Trong lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn, thiết kế trang phục nghệ thuật cùng với hóa trang nhằm mục đích chính là gì? 

A. Tạo ra xu hướng thời trang mới cho giới trẻ. 

B. Tạo nên diện mạo bên ngoài và đặc điểm của nhân vật trong tác phẩm. 

C. Quảng bá thương hiệu quần áo tài trợ. 

D. Giúp diễn viên trông đẹp hơn so với đời thường.

Câu 2: Cơ sở quan trọng nhất để họa sĩ thiết kế trang phục nghệ thuật bắt đầu công việc sáng tạo là gì?

A. Sở thích cá nhân của họa sĩ. 

B. Xu hướng thời trang đang thịnh hành. 

C. Kịch bản của vở diễn hoặc bộ phim. 

D. Yêu cầu của nhà sản xuất vật liệu.

Câu 3: Sự khác biệt cơ bản giữa nhà thiết kế thời trang và họa sĩ thiết kế trang phục nghệ thuật là gì? 

A. Nhà thiết kế thời trang thiết kế cho đại chúng theo xu hướng; họa sĩ phục trang thiết kế theo yêu cầu kịch bản và bối cảnh nhân vật.

B. Nhà thiết kế thời trang làm việc theo kịch bản, họa sĩ phục trang làm việc theo xu hướng.

C. Họa sĩ phục trang chỉ thiết kế đồ cổ trang, nhà thiết kế thời trang chỉ thiết kế đồ hiện đại. 

D. Không có sự khác biệt nào đáng kể.

Câu 4: Đối với các thể loại phim/kịch viễn tưởng, thần thoại không xác định rõ thời kỳ lịch sử, họa sĩ thiết kế dựa vào đâu để sáng tạo trang phục? 

A. Sao chép y nguyên trang phục thời cổ đại. 

B. Tự do sáng tạo không cần theo quy tắc nào.

C. Dựa hoàn toàn vào trang phục đời thường hiện nay. 

D. Dựa vào kịch bản và ý đồ sáng tạo độc đáo, khác lạ của đạo diễn để tạo ra mẫu trang phục phù hợp.

Câu 5: Khi thiết kế trang phục cho một nhân vật có tính cách "hiền lành, cam chịu", màu sắc và kiểu dáng trang phục thường sẽ như thế nào? 

A. Màu sắc rực rỡ, kiểu dáng hầm hố, gai góc. 

B. Màu sắc tối tăm, kiểu dáng kì quái. 

C. Màu sắc nhẹ nhàng hoặc trầm, kiểu dáng giản dị, chân phương. 

D. Màu sắc tương phản mạnh, kiểu dáng phá cách.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS sử dụng thiết bị di động truy cập, hoàn thành bài tập trong thời gian 5 phút.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và đánh giá

- Hệ thống tự động chấm điểm và xếp hạng.

- GV chiếu bảng xếp hạng và chữa nhanh câu sai nhiều nhất.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.

- GV kết thúc tiết học.

[2.1.TC1a: Sử dụng được nhiều công nghệ số để tương tác (làm bài kiểm tra trực tuyến)]

Nhiệm vụ 2: Luyện tập sau bài học

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia HS cả lớp thành 4 nhóm. 

- GV yêu cầu các nhóm thực hiện nhiệm vụ: Trao đổi, thảo luận với các thành viên trong nhóm về sản phẩm đã thực hiện theo các nội dung sau:

+ Thiết kế trang phục nghệ thuật cho các nhân vật dựa trên kịch bản văn học từ truyện cổ tích, thần thoại, truyền thuyết có gì khác so với các nhân vật của kịch bản khai thác chất liệu từ cuộc sống, tái hiện đời sống hiện thực?

+ Tính cách nhân vật được họa sĩ thiết kế trang phục thể hiện như thế nào?

+ Trong phần thiết kế trang phục nghệ thuật cho nhân vật của nhóm, bạn có gặp khó khăn ở khâu nào không? Bạn đã khắc phục những khó khăn như thế nào?

- GV yêu cầu HS chụp ảnh sản phẩm, đăng lên Padlet của lớp.

[2.4.NC1a: HS đề xuất và sử dụng nền tảng bảng tương tác trực tuyến (Padlet) để cộng tác chia sẻ sản phẩm thiết kế và thực hiện đánh giá đồng đẳng (peer-review).]

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thảo luận theo nhóm, vận dụng kiến thức đã học về thiết kế trang phục sân khấu, điện ảnh từ vật liệu sẵn có để trả lời câu hỏi. 

- GV quan sát việc tham gia hoạt động học tập trên lớp của HS:

+ Sự tham gia của mỗi thành viên trong nhóm. 

+ Sự tích cực đặt câu hỏi, trả lời trong phần thảo luận.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện các nhóm lần lượt trả lời theo các nội dung.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.

- GV chuyển sang hoạt động mới. 

HOẠT ĐỘNG 5: VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: HS sử dụng kiến thức đã học để vận dụng vào thiết kế trang phục nghệ thuật cho các nhân vật yêu thích trong trích đoạn kịch bản văn học yêu thích.

b. Nội dung: GV tổ chức cho HS thiết kế trang phục cho nhân vật yêu thích trong trích đoạn kịch bản văn học yêu thích. 

c. Sản phẩm: Sản phẩm thiết kế trang phục cho nhân vật yêu thích trong trích đoạn kịch bản văn học yêu thích của HS.

d. Tổ chức thực hiện: 

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..