Giáo án NLS Ngữ văn 10 kết nối Bài 4: Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời

Ngày soạn: .../.../...

Ngày dạy: .../.../....

TIẾT …:  VĂN BẢN 2. ĐĂM SĂN ĐI BẮT NỮ THẦN MẶT TRỜI

(Trích Đăm Săn)

____Sử thi Ê-đê____

I. MỤC TIÊU

1. Mức độ/ yêu cầu cần đạt:

-        Nhận biết và phân tích được một số yếu tố của sử thi: không gian, thời gian, cốt truyện, nhân vật, lời người kể chuyện và lời nhân vật.

-        Biết nhận xét nội dung bao quát của văn bản, biết phân tích các chi tiết tiêu biểu trong văn bản.

-        Nêu được ý nghĩa hay tác động của tác phẩm văn học đối với quan niệm, cách nhìn, cách nghĩ và tình cảm của người đọc.

2. Năng lực

a. Năng lực chung

- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác...

b. Năng lực riêng biệt

- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản.

- Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân về văn bản Đăm Săn đi bắt Nữ thần Mặt trời.

- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận về thành tựu nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa văn bản;

- Năng lực phân tích, so sánh đặc điểm nghệ thuật của văn bản với các văn bản khác có cùng chủ đề.

c. Năng lực số

- 2.2.NC1a: Biết khai thác và chọn lọc thông tin văn hóa truyền thống trên không gian mạng để phục vụ báo cáo.

- 3.1.NC1b: Sử dụng phần mềm trình chiếu và thiết kế để tạo lập áp phích, bài báo cáo trực quan.

- 6.1.NC1a: Vận dụng Trí tuệ nhân tạo để tra cứu, tóm tắt và so sánh các đặc trưng văn hóa, hình tượng nhân vật sử thi.

3. Phẩm chất:

-        Biết trân trọng những giá trị tinh thần to lớn được thể hiện trong sử thi.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Chuẩn bị của giáo viên: 

- KHBD;

- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;

- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;

- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà;

- Máy tính, máy chiếu.

- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.

- Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot…

2. Chuẩn bị của học sinh: 

- SGK, SBT Ngữ văn 10, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.

-        Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. KHỞI ĐỘNG

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Đọc văn bản

a. Mục tiêu: HS đọc văn bản, nắm được nội dung văn bản Đăm Săn đi bắt Nữ thần Mặt trời.

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến thể và văn bản Đăm Săn đi bắt Nữ thần Mặt trời.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến văn bản Đăm Săn đi bắt Nữ thần Mặt trời.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 2: Khám phá văn bản

a. Mục tiêu: Nhận biết và phân tích được văn bản Đăm Săn đi bắt Nữ thần Mặt trời.

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến văn bản Đăm Săn đi bắt Nữ thần Mặt trời.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến văn bản Đăm Săn đi bắt Nữ thần Mặt trời.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức về văn bản Đăm Săn đi bắt Nữ thần Mặt trời đã học.

b. Nội dung: Sử dụng SGK, kiến thức đã học trả lời câu hỏi.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS: 

1. Qua hai đoạn trích Héc-to từ biệt Ăng-đrô-mác và Đăm Săn đi bắt Nữ thần Mặt Trời, hãy nêu những điểm tương đồng và khác biệt trong quan niệm của người Hy Lạp cổ đại và người Ê-đê về người anh hùng?

2. Quơ việc phân tích nhân vật Đăm Săn và Héc-to, bạn có thể rút ra kinh nghiệm gì để có thể phân tích các nhân vật sử thi? 

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thảo luận và đưa ra câu trả lời.

- Học sinh sử dụng ứng dụng soạn thảo văn bản trên điện thoại để ghi chú lại 5 bước phân tích nhân vật sử thi, định dạng chữ đậm để ghi nhớ các từ khóa quan trọng.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- HS báo cáo kết quả. Các HS khác góp ý, bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá hoạt động thảo luận của HS và đưa ra gợi ý trả lời.

Gợi ý trả lời:

1. Trong sử thi nói chung và trong hai đoạn trích nói riêng, người anh hùng đều được coi là đại diện cho phẩm chất, sức mạnh, khát vọng của cộng đổng, đểu hành động theo nguyên tắc danh dự. Sự thất bại và cái chết được báo trước của những người anh hùng khi chống lại định mệnh cũng thể hiện thế giới quan thần thoại của người cổ đại nói chung. Tuy nhiên, với người Hy Lạp thời cổ đại, phẩm chất cao nhất của người anh hùng là sự hi sinh và bổn phận với thành bang, ý thức công dân là phẩm chất quan trọng nhất của người anh hùng. Trong khi đó, với người Ê-đê, phẩm chất quan trọng nhất của người anh hùng là khát vọng mở mang bờ cõi, chinh phục tự nhiên.

2. Cách phân tích các nhân vật trong sử thi:

• Bước 1. Tìm các chi tiết miêu tả hình dáng, hành động, lời nói của nhân vật trong văn bản.
• Bước 2. Chỉ ra các phẩm chất, lí tưởng, khát vọng của nhân vật được thể hiện thông qua các chi tiết đó.
• Bước 3. Phân tích và đánh giá về cách miêu tả nhân vật, thái độ của người kể đối với nhân vật
• Bước 4. Suy luận về ý nghĩa của nhân vật trong việc biểu đạt quan niệm, lí tưởng, khát vọng của cộng đồng.
• Bước 5. Đặt nhân vật trong không gian diễn xướng của sử thi để thấy được vai trò, sức sống, ảnh hưởng của nhân vật trong truyền thống văn hoá của cộng đồng.

[3.1.NC1b: HS sử dụng phần mềm số để sáng tạo nội dung phục vụ cho việc học tập.]

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học để phân tích được nội dung văn bản.

b. Nội dung: Sử dụng kiến thức đã học để viết đoạn văn.

c. Sản phẩm học tập: Đoạn văn của HS.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS: Phải chăng một tác phẩm sử thi ra đời ở một thời đại quá xa xôi như I-li-át hay Đăm Săn không còn nhiều ý nghĩa đối với con người hiện đại?

Hãy viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) trình bày quan điểm của bạn

- GV hướng dẫn HS: 

- GV chia HS thành các nhóm để thảo luận và đưa ra ý kiến của mình.

- GV gọi đại diện 1 - 3 nhóm chia sẻ kết quả thảo luận.

- GV hướng dẫn HS cách viết đoạn văn trình bày quan điểm của mình, lưu ý HS cách sử dụng các lí lẽ và bằng chứng để bảo vệ quan điểm của mình. Trong trường hợp này, có thể sử dụng các bằng chứng trong văn bản, hoặc từ những thông tin mà mình đã tìm hiểu được về văn hoá Tây Nguyên.

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS tiếp nhận nhiệm vụ, đọc lại văn bản và hoàn thành các câu hỏi.

- Học sinh tải trực tiếp đoạn văn của mình lên thư mục lưu trữ chung của lớp học trên nền tảng mạng để giáo viên dễ dàng chấm chữa và các nhóm khác có thể tham khảo.

- GV đi quanh lớp, hỗ trợ HS khi cần thiết.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời 1 – 2 HS trình bày dàn ý phân tích của mình, yêu cầu cả lớp theo dõi, nhận xét, góp ý, bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, góp ý cho HS.

[5.1.NC1a: HS biết cách lưu trữ thông tin trên môi trường số nhằm phục vụ cho việc học tập.]

* HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- GV dặn dò HS:

+ Ôn tập văn bản Đăm Săn đi bắt Nữ thần Mặt trời.

    +  Soạn bài: Sử dụng trích dẫn, cước chú và cách đánh dấu phần bị tỉnh lược trong văn bản.