Dựa vào cấu trúc hóa học của phân tử DNA, trình bày được chức năng của DNA.
Nêu được ý nghĩa của các kết cặp đặc hiệu A – T và G – C.
Phân tích được cơ chế tái bản của DNA là một quá trình tự sao thông tin di truyền từ tế bào mẹ sang tế bào con hay từ thế hệ này sang thế hệ sau.

2. Phát triển năng lực

Năng lực chung:

Năng lực tự chủ và tự học: HS chủ động, tích cực tìm hiểu kiến thức. Lập được kế hoạch tự tìm hiểu về cơ chế di truyền và ứng dụng của nghiên cứu di truyền trong đời sống.
Năng lực giao tiếp và hợp tác: sử dụng ngôn ngữ khoa học kết hợp thảo luận trong nhóm xây dựng nội dung kiến thức theo yêu cầu.
Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: xây dựng được ý tưởng mới trong việc ứng dụng kiến thức cơ chế di truyền học vào đời sống.

Năng lực sinh học:

Năng lực nhận thức sinh học: HS trình bày được chức năng của DNA. Nêu được ý nghĩa của các kết cặp đặc hiệu A - T và G - C. Phân tích được cơ chế tái bản của DNA là một quá trình tự sao thông tin di truyền từ tế bào mẹ sang tế bào con hay từ thế hệ này sang thế hệ sau.
Năng lực tìm hiểu thế giới sống: Sử dụng được các kiến thức về DNA để giải thích các hiện tượng di truyền.
Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học:
- Vẽ được sơ đồ cấu trúc của phân tử DNA. Giải thích được các nguyên tắc của quá trình tái bản DNA.
- Phân tích ứng dụng hiểu biết về các cơ chế tái bản trong giải quyết các hiện tượng phát sinh để phục vụ đời sống con người.

Năng lực số:

1.1.NC1b: HS tìm được thông tin thông qua việc quan sát, truy cập nội dung số trong video, tổ chức được tìm kiếm dữ liệu, thông tin và nội dung trong môi trường số.
2.1.NC1a: HS lựa chọn và sử dụng được các công nghệ số đơn giản (phần mềm trắc nghiệm/màn hình) để tương tác trả lời câu hỏi.
6.2.NC1b: Điều chỉnh được các hệ thống AI để phù hợp với nhu cầu cụ thể.

3. Phát triển phẩm chất

Chăm chỉ: tích cực học tập, tự nghiên cứu bài học để chuẩn bị nội dung bài học.
Trách nhiệm: có ý thức bảo vệ và sử dụng hợp lí nguồn gene, trân trọng sự đa dạng sinh vật.
Nhân ái: có niềm tin vào khoa học và công nghệ, chia sẻ với các bạn về nội dung tìm hiểu được.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

Video AI được tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học
SGK, KHBD.
Hình ảnh 1.1 - 1.3 và các hình ảnh liên quan đến quá trình tái bản DNA.
Video về tái bản DNA: https://youtu.be/fWyeSi0wy_4, https://youtu.be/TNKWgcFPHqw.
Máy tính, máy chiếu.
Phiếu học tập.

2. Đối với học sinh

SGK, SBT Sinh học 12 - Kết nối tri thức.
Nghiên cứu các đường link GV giao từ tiết học trước qua các mạng xã hội (zalo, facebook, gmail,...).
Sưu tầm tài liệu, hình ảnh, video,... liên quan đến DNA và cơ chế tái bản DNA.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

…………………………………………..

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu chức năng của DNA

a. Mục tiêu:

- Trình bày chức năng của DNA dựa vào các đặc điểm cấu trúc gợi ý.

- Giải thích được sự hợp lí giữa cấu tạo và chức năng của vật chất di truyền.

b. Nội dung: GV đặt vấn đề, nêu nhiệm vụ; HS đọc nội dung mục I, quan sát Hình 1.1 SGK tr.5 - 6, tìm hiểu về đặc điểm cấu trúc của DNA phù hợp với các chức năng.

c. Sản phẩm học tập: Chức năng của DNA.

d. Tổ chức hoạt động:

Nhóm:..............................................Lớp:......................

PHIẾU HỌC TẬP: Tìm hiểu về chức năng của DNA

Quan sát Hình 1.1. Mô hình cấu trúc DNA theo Watson và Crick SGK trang 6 và hoàn thành bảng sau:

Bảng 1.1. Đặc điểm cấu trúc của DNA phù hợp với chức năng

Đặc điểm cấu trúc	Chức năng
1. Cấu trúc theo nguyên tắc đa phân, gồm 4 loại đơn phân là các nucleotide A, T, G và C.
2. Cấu trúc kiểu chuỗi xoắn kép bền vững.
3. Các nucleotide giữa 2 mạch liên kết với nhau theo NTBS.
4. Các nucleotide giữa 2 mạch liên kết với nhau bằng liên kết hydrogen.
5. Các nucleotide trong một mạch DNA liên kết với nhau bằng liên kết phosphodiester.

Hướng dẫn trả lời Phiếu học tập:

…………………………………………..

Hoạt động 2: Tìm hiểu về tái bản DNA

a. Mục tiêu: Phân tích được cơ chế tái bản của DNA là một quá trình tự sao thông tin di truyền từ tế bào mẹ sang tế bào con hay từ thế hệ này sang thế hệ sau.

b. Nội dung: GV nêu nhiệm vụ; HS đọc nội dung mục II, quan sát Hình 1.2, 1.3 SGK tr.6 - 7 và tìm hiểu về Cơ chế tái bản DNA.

c. Sản phẩm học tập: Tái bản DNA.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức về DNA và cơ chế tái bản DNA.

b. Nội dung: GV nêu nhiệm vụ; HS vận dụng kiến thức, kĩ năng để trả lời câu hỏi luyện tập các kiến thức về DNA và cơ chế tái bản DNA.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS cho câu hỏi luyện tập củng cố kiến thức về DNA và cơ chế tái bản DNA.

d. Tổ chức hoạt động:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

Nhiệm vụ 1. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn

- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm trên phần mềm Quizizz (hoặc PowerPoint tương tác)

2.1.NC1a: HS lựa chọn và sử dụng được các công nghệ số đơn giản (phần mềm trắc nghiệm/ màn hình) để tương tác trả lời câu hỏi

Câu 1: Cho hình vẽ cấu tạo của một nucleotide. Nucleotide này là đơn phân của phân tử nào?

A. mRNA. B. tRNA. C. rRNA. D. DNA.

Câu 2: Cho một đoạn mạch gốc của gene chỉ chứa 3 loại nucleotide adenine, guanine, cytosine. Trong điều kiện không có đột biến, mạch bổ sung của gene không có loại nucleotide nào sau đây?

A. Thymine. B. Adenine. C. Guanine. D. Cytosine.

Câu 3: Sơ đồ nào sau đây mô tả đúng về giai đoạn kéo dài mạch polynucleotide mới trên một chạc chữ Y trong quá trình tái bản DNA ở sinh vật nhân sơ?

A. Sơ đồ I. B. Sơ đồ II. C. Sơ đồ III. D. Sơ đồ IV.

Câu 4: Những thông tin nào sau đây đúng khi nói về quá trình tái bản DNA ở sinh vật nhân thực?

(1) Chỉ xảy ra trên 1 đơn vị tái bản.

(2) Có sự tham gia của enzyme nối ligase.

(3) Enzyme DNA polymerase lắp ráp nucleotide vào đầu 3’-OH của đoạn mồi RNA tổng hợp nên mạch đơn mới.

(4) Quá trình này chỉ diễn ra trong tế bào chất.

A. 1, 2, 3, và 4. B. 2 và 3. C. 1 và 4. D. 1, 2 và 3.

Câu 5: Sơ đồ dưới đây mô tả quá trình tái bản DNA đang thực hiện ở 2 chạc sao chép. Nhận định nào sau đây đúng?

A. Đoạn mạch mới số 1 và đoạn mạch mới số 2 tổng hợp không liên tục.

B. Đây là quá trình tái bản ở sinh vật nhân sơ.

C. Đoạn mạch mới số 3 và đoạn mạch mới số 4 có cùng chiều tổng hợp.

D. Đoạn mạch mới số 2 và đoạn mạch mới số 3 được tổng hợp liên tục.

Nhiệm vụ 2. Câu trắc nghiệm đúng - sai

- GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi thực hiện nhiệm vụ sau: Trong mỗi ý a), b), c), d) ở câu hỏi sau hãy chọn đúng hoặc sai:

Nhiệt độ làm tách hai mạch của phân tử DNA được gọi là nhiệt độ nóng chảy. Dưới đây là nhiệt độ nóng chảy của DNA trong nhân tế bào ở một số đối tượng sinh vật khác nhau được kí hiệu từ A đến E khi xét các gene có cùng chiều dài được kết quả như sau: A = 36 °C; B = 78°C; C = 55°C; D = 83°C; E = 44°C.

Mỗi nhận định dưới đây là Đúng hay Sai về gene của các loài trên?

a. Tỉ lệ nucleotide G/A của 5 loài sinh vật nói trên theo thứ tự giảm dần là D → B→ C → E → A.

b. Số liên kết hydrogen của DNA loài A nhiều hơn loài E.

c. Cả 5 phân tử DNA này đều có tỉ lệ (A+T)/(G+C) = 1.

d. Cả 5 phân tử DNA này đều gồm 2 mạch, xoắn song song ngược chiều nhau.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức, kĩ năng để thực hiện các nhiệm vụ.

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện HS trả lời:

Hướng dẫn trả lời câu hỏi trắc nghiệm: