Giáo án NLS Vật lí 10 kết nối Bài 33: Biến dạng của vật rắn

BÀI 33: BIẾN DẠNG CỦA VẬT RẮN (2 TIẾT)

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

- Thực hiện thí nghiệm đơn giản (hoặc sử dụng tài liệu đa phương tiện), nêu được biến dạng kéo, biến dạng nén; mô tả được các đặc tính của lò xo: giới hạn đàn hồi, độ giãn, độ cứng. 

- Thảo luận để thiết kế phương án hoặc lựa chọn phương án và thực hiện phương án, tìm mối liên hệ giữa lực đàn hồi và độ biến dạng của lò xo, từ đó phát biểu được định luật Hooke. 

- Vận dụng được định luật Hooke trong một số trường hợp đơn giản. 

2. Phát triển năng lực

- Năng lực chung: 

• Năng lực tự học: Tích cực thực hiện các nhiệm vụ cá nhân cũng như các nhiệm vụ đặt ra cho các nhóm.
• Giao tiếp và hợp tác: Biết sử dụng ngôn ngữ kết hợp với loại phương tiện phi ngôn ngữ đa dạng để trình bày thông tin, ý tưởng và thảo luận, lập luận để giải quyết các vấn đề được đặt ra trong bài học.

- Năng lực vật lí: 

• Nêu được sự biến dạng kéo, biến dạng nén. 
• Mô tả được các đặc tính của lò xo: giới hạn đàn hồi, độ giãn, độ cứng.
• Phát biểu được định luật Hooke.

- Năng lực số:

• 1.1.NC1b: HS tìm được thông tin  thông qua việc quan sát, truy cập nội dung số trong video
• 2.1.NC1a: HS lựa chọn và sử dụng được các công nghệ số đơn giản (phần mềm trắc nghiệm/màn hình) để tương tác trả lời câu hỏi
• 6.1.NC1a: Phân tích được vai trò của các cảm biến đo biến dạng (Strain Gauges - IoT) gắn trên các công trình xây dựng (cầu, nhà cao tầng) trong việc gửi dữ liệu thời gian thực về hệ thống giám sát để cảnh báo sớm các nguy cơ vượt quá giới hạn đàn hồi.

2. Phát triển phẩm chất

• Chăm chỉ: Tích cực tìm tòi, sáng tạo, có ý thức vượt qua khó khăn để đạt kết quả tốt trong học tập thông qua việc đọc SGK và trả lời câu thảo luận.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV, KHBD.
• Hình ảnh liên quan đến bài học trong SGK. 
• Máy chiếu, máy tính (nếu có)
• Video AI được tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học

2. Đối với học sinh

SGK, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học và dụng cụ học tập (nếu cần) theo yêu cầu của GV.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: 

- Thông qua tình huống thực tế giúp HS bước đầu tiếp cận với nội dung bài học. 

b. Nội dung: GV cho HS thảo luận câu hỏi mở đầu bài học. 

c. Sản phẩm học tập: HS trả lời được câu hỏi mở đầu bài học.

d. Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS: Xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó 

- 1.1.NC1b: HS tìm được thông tin thông qua việc quan sát, truy cập nội dung số trong video 

- GV cho HS thảo luận câu hỏi mở đầu bài học trong SGK: Bungee là một trò chơi mạo hiểm được nhiều người yêu thích. Em có biết trò chơi này được thực hiện dựa trên hiện tượng vật lí nào không?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS quan sát hình ảnh, thảo luận để đưa ra câu trả lời. 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời 1 bạn ngẫu nhiên đứng dậy trình bày suy nghĩ của mình.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV tiếp nhận câu trả lời. 

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Trong tình huống mở đầu bài học, khi sợi dây đạt độ giãn đến một giới hạn cho phép thì nó sẽ thay đổi hình dạng. Sự thay đổi hình dạng đó được gọi là gì? Chúng ta sẽ đi tìm hiểu trong bài hôm nay bài 33. Biến dạng của vật rắn, bài đầu tiên của chương VII .

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1. Tìm hiểu biến dạng đàn hồi, biến dạng nén, biến dạng kéo. 

a. Mục tiêu: Thông qua thí nghiệm đơn giản kéo, nén một số vật đàn hồi như lò xo, dây cao su hoặc quả bóng để xây dựng khái niệm biến dạng đàn hồi, biến dạng kéo, biến dạng nén. 

b. Nội dung: GV tổ chức cho HS thực hiện hoạt động thí nghiệm như SGK và trả lời các câu hỏi trong mục này.

c. Sản phẩm học tập: 

- Nêu được định nghĩa về: biến dạng kéo, biến dạng nén; giới hạn đàn hồi, độ giãn, độ cứng.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Hoạt động 2. Tìm hiểu lực đàn hồi và xây dựng định luật Hooke.

a. Mục tiêu: Thông qua những thí nghiệm đơn giản là treo các quả nặng có trọng lượng khác nhau vào lò xo và xác định độ biến dạng tương ứng của lò xo. Từ đó, tìm mối liên hệ giữa lực đàn hồi và độ biến dạng của lò xo và phát biểu được định luật Hooke.

b. Nội dung: GV đặt ra các câu hỏi, yêu cầu HS trả lời. 

c. Sản phẩm học tập: 

- Nêu được mối liên hệ giữa lực đàn hồi và độ biến dạng của lò xo

- Phát biểu được định luật Hooke.

d. Tổ chức hoạt động:

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: HS củng cố lại kiến thức thông qua hệ thống câu hỏi trắc nghiệm.

b. Nội dung: GV chiếu lần lượt các câu hỏi trắc nghiệm, HS suy nghĩ lựa chọn đáp án đúng. 

c. Sản phẩm học tập: HS lựa chọn được các đáp án đúng

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học vào những tình huống thực tế.

b. Nội dung: GV giao nhiệm vụ, yêu cầu HS trả lời nhanh trước lớp rồi về nhà tìm hiểu thêm.

c. Sản phẩm học tập: HS vận dụng kiến thức về biến dạng của vật rắn vào tình huống thực tế.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: 

Câu hỏi 1.( “Phần Em có thể”) Giải thích được nguyên tắc hoạt động của bộ phận giảm xóc trong ô tô, xe máy.

Câu hỏi 2. Tìm hiểu và giải thích vì sao ở Nhật Bản, nhiều nhà cao tầng dược xây dựng với các lò xo ở dưới móng cọc như hình 22.7.

.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

-  HS thảo luận với bạn để đưa ra câu trả lời. 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động

- HS trả lời nhanh trên lớp rồi về nhà tìm hiểu thêm.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện hoạt động. 

- GV tổng quan lại bài học, nhận xét, kết thúc bài học.

*HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

• Xem lại kiến thức đã học ở bài 33
• Hoàn thành nhiệm vụ GV giao ở hoạt động vận dụng
• Xem trước nội dung bài 34. Khối lượng riêng. Áp suất chất lỏng.