Giáo án tích hợp AI Âm nhạc 7 Tiết 20: Thường thức Giới thiệu cồng chiêng, đàn t'rưng của Tây Nguyên, Ôn tập Bài hát Mùa xuân ơi

TIẾT 20: THƯỜNG THỨC ÂM NHẠC: GIỚI THIỆU CỒNG CHIÊNG, ĐÀN T'RƯNG CỦA TÂY NGUYÊN – ÔN TẬP BÀI HÁT "MÙA XUÂN ƠI"

Năm học: 2026 - 2027

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Thường thức âm nhạc: Giới thiệu cồng chiêng Tây Nguyên

• Đặc điểm: Là nhạc cụ tự thân vang thuộc bộ gõ làm bằng đồng thau, hình tròn, có núm hoặc không núm. Người chơi dùng dùi gỗ bọc vải hoặc dùng nắm tay để đánh.
• Âm sắc: Loại đường kính lớn có âm thanh rền như tiếng sấm; loại đường kính nhỏ có âm thanh cao, trong.
• Giá trị văn hóa: Là nhạc cụ thiêng dùng trong các dịp lễ tế thần linh hoặc lễ hội dân gian. Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2005.

2. Thường thức âm nhạc: Giới thiệu đàn t'rưng

• Đặc điểm: Là nhạc cụ tự thân vang thuộc bộ gỗ, cấu tạo từ các ống nứa dài, ngắn, to, nhỏ khác nhau xếp thành giàn trên giá đỡ. Người chơi dùng hai dùi gỗ gõ vào các ống nứa.
• Âm sắc: Hơi đục, không vang to hay vang xa nhưng khá đặc biệt, gợi cảm giác như tiếng suối róc rách, tiếng thác đổ, tiếng xào xạc của rừng tre nứa.
• Ví dụ ứng dụng: Người Tây Nguyên thường dùng đàn t'rưng trong sinh hoạt văn hóa cộng đồng, chơi độc tấu, hòa tấu hoặc đệm cho hát.

3. Ôn tập Bài hát: Mùa xuân ơi

• Yêu cầu kỹ thuật: Hát đúng tính chất vui tươi, rộn ràng, nhịp nhàng; xử lý chính xác dấu nhắc lại và khung thay đổi.
• Hình thức ôn luyện: Tập thể phối hợp luân phiên giữa hát nối tiếp (lĩnh xướng), hòa giọng và hát bè kết hợp vỗ tay vào trọng âm.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Nhận biết được hình dáng, cấu tạo và cách tạo ra âm thanh đặc trưng của cồng chiêng và đàn t'rưng.
2. Phân biệt được sự khác nhau giữa âm sắc trầm hùng của cồng chiêng và âm sắc mô phỏng thiên nhiên của đàn t'rưng.
3. Ghi nhớ giá trị lịch sử của cồng chiêng Tây Nguyên khi được UNESCO vinh danh năm 2005.
4. Hát thuộc lời ca và thể hiện sinh động, tự nhiên sắc thái rộn ràng của bài hát Mùa xuân ơi.
5. Phối hợp nhịp nhàng kỹ năng hát tập thể (lĩnh xướng, hòa giọng, hát bè) song song với hoạt động giữ vững trọng âm nhịp phách.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX (Khung tối giản)

• Slide 1: Tiêu đề
  • Nội dung: CHỦ ĐỀ 5: NHỊP ĐIỆU MÙA XUÂN - TIẾT 20: Cồng chiêng, đàn t'rưng Tây Nguyên & Ôn tập bài hát: Mùa xuân ơi.
• Slide 2: Âm thanh đại ngàn - Cồng chiêng Tây Nguyên
  • Nội dung: Khái niệm nhạc cụ bộ gõ bằng đồng; Phân loại chiêng núm và chiêng phẳng; Cách diễn tấu bằng dùi hoặc nắm tay.
• Slide 3: Nhạc cụ thiêng và Di sản nhân loại
  • Nội dung: Âm sắc từ tiếng sấm trầm đến tiếng trong cao; Vai trò trong lễ hội dân gian; Cột mốc UNESCO ghi danh năm 2005.
• Slide 4: Tiếng suối reo từ Đàn t'rưng
  • Nội dung: Cấu tạo từ các ống nứa; Âm sắc đặc biệt gợi tiếng suối, tiếng thác, tiếng rừng tre nứa; Hình ảnh biểu diễn độc tấu, hòa tấu.
• Slide 5: Góc lắng nghe & Thảo luận
  • Nội dung: Phát video/audio hòa tấu nhạc cụ Tây Nguyên; Học sinh trả lời câu hỏi về cấu tạo, đặc điểm tạo ra âm thanh của cồng chiêng và đàn t'rưng.
• Slide 6: Ôn tập bài hát "Mùa xuân ơi"
  • Nội dung: Hiển thị bản nhạc phổ của Nguyễn Ngọc Thiện; Cả lớp khởi động giọng, ôn luyện đúng cao độ và trường độ toàn bài.
• Slide 7: Biểu diễn tập thể & Giữ nhịp phách
  • Nội dung: Sơ đồ phân chia lĩnh xướng 1, lĩnh xướng 2, hòa giọng và đoạn chia bè kết bài; Học sinh hát kết hợp vỗ tay vào trọng âm.
• Slide 8: Củng cố & Dặn dò
  • Nội dung: Nhận xét tiết học; Đố vui nhanh về nhạc cụ Tây Nguyên; Dặn dò học sinh chuẩn bị ý tưởng biểu diễn cho phần Vận dụng – Sáng tạo.