Giáo án tích hợp AI Âm nhạc 7 Tiết 21: Lí thuyết Các kí hiệu tăng trường độ, Bài đọc nhạc số 4

TIẾT 21: LÍ THUYẾT ÂM NHẠC: CÁC KÍ HIỆU TĂNG TRƯỜNG ĐỘ – ĐỌC NHẠC: BÀI ĐỌC NHẠC SỐ 4

Năm học: 2026 - 2027

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Lí thuyết âm nhạc: Các kí hiệu tăng trường độ

• Dấu nối: Có hình vòng cung dùng để liên kết hai hay nhiều nốt nhạc có cùng cao độ.
• Dấu chấm dôi: Là một dấu chấm nhỏ đặt ở bên phải nốt nhạc, có tác dụng làm tăng thêm một nửa giá trị trường độ của nốt nhạc đó.
  • Công thức biểu diễn: Nốt đen chấm dôi = Nốt đen + Nốt móc đơn.
• Dấu miễn nhịp (Dấu ngân – nghỉ tự do): Có dạng nửa vòng tròn nhỏ bao quanh một dấu chấm đặt trên hoặc dưới nốt nhạc. Khi gặp kí hiệu này, giá trị trường độ của nốt nhạc hoặc dấu lặng được ngân, nghỉ tự do. 
  • Lưu ý bổ trợ: Kí hiệu hình vòng cung dùng để liên kết hai hay nhiều nốt nhạc khác cao độ được gọi là dấu luyến.

2. Đọc nhạc: Bài đọc nhạc số 4 (Mùa xuân trong rừng)

• Xuất xứ & Tính chất: Nhạc Ba Lan; Đặt lời: Hoàng Long. Sắc thái Vừa phải – Nhịp nhàng ở nhịp 3/4. Tác phẩm có áp dụng dấu chấm dôi, dấu luyến, dấu nhắc lại và khung thay đổi.
• Quy trình thực hành:
  • Đọc gam Đô trưởng và trục của gam.
  • Luyện tập tiết tấu và gõ theo phách: Áp dụng âm hình tiết tấu nhịp 3/4 (gồm nốt đen, nốt đen chấm dôi, nốt móc đơn, nốt trắng và nốt trắng chấm dôi).
  • Luyện tập Bài đọc nhạc số 4.
• Hình thức kết hợp bổ trợ: Đọc nhạc kết hợp gõ đệm theo phách (đập đủ 3 phách trong ô nhịp) hoặc đọc nhạc kết hợp ghép lời ca.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Nhận diện chuẩn xác hình dáng và phân biệt bản chất chức năng của dấu nối, dấu chấm dôi và dấu miễn nhịp.
2. Phân biệt được sự khác nhau giữa dấu nối (liên kết nốt cùng cao độ) và dấu luyến (liên kết nốt khác cao độ) trên bản nhạc.
3. Đọc đúng cao độ, trường độ và thể hiện chuẩn xác các phách ngân dài của dấu chấm dôi trong Bài đọc nhạc số 4.
4. Kiểm soát và giữ vững nhịp phách khi phối hợp đọc nhạc với gõ đệm nhịp điệu 3/4 ổn định.
5. Thực hiện trôi chảy kỹ năng ghép lời ca theo giai điệu bài nhạc Ba Lan nhịp nhàng, đúng cao độ.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX (Khung tối giản)

• Slide 1: Tiêu đề
  • Nội dung: CHỦ ĐỀ 5: NHỊP ĐIỆU MÙA XUÂN - TIẾT 21: Lí thuyết âm nhạc: Các kí hiệu tăng trường độ & Đọc nhạc: Bài đọc nhạc số 4.
• Slide 2: Lý thuyết - Dấu nối và Dấu chấm dôi
  • Nội dung: Định nghĩa dấu nối; Định nghĩa và công thức quy đổi trường độ của dấu chấm dôi; So sánh nhanh dấu nối với dấu luyến.
• Slide 3: Lý thuyết - Dấu miễn nhịp (Ngân - nghỉ tự do)
  • Nội dung: Khái niệm và hình ảnh kí hiệu dấu miễn nhịp; Cách xử lý trường độ tự do khi gặp kí hiệu này trong bản nhạc.
• Slide 4: Luyện giọng & Khởi động tiết tấu nhịp 3/4
  • Nội dung: Khuông nhạc gam Đô trưởng và trục gam; Trực quan mẫu âm hình tiết tấu nhịp 3/4 để học sinh thực hành vỗ tay đập phách.
• Slide 5: Tiếp cận Bài đọc nhạc số 4 "Mùa xuân trong rừng"
  • Nội dung: Trình chiếu nhạc phổ nhạc Ba Lan (lời mới Hoàng Long); Học sinh tìm kiếm và chỉ ra các kí hiệu tăng trường độ vừa học trong bài.
• Slide 6: Thực hành đọc nhạc kết hợp gõ đệm phách
  • Nội dung: Bản nhạc phổ có đánh dấu số đếm phách 1 - 2 - 3 dưới các ô nhịp ngân dài; Học sinh luyện tập đọc nhạc kết hợp gõ đệm.
• Slide 7: Hòa âm ghép lời ca theo nhóm
  • Nội dung: Chia lớp thành các nhóm thực hành đối chéo: Một nhóm đọc nhạc và gõ đệm phách - Một nhóm thực hiện ghép lời ca theo giai điệu.
• Slide 8: Củng cố & Dặn dò
  • Nội dung: Nhận xét tiết học; Giao nhiệm vụ chuẩn bị ý tưởng động tác vận động minh họa để tạo thành liên khúc cho phần Vận dụng – Sáng tạo.