Biển Đông: Là biển rộng lớn ở phía tây Thái Bình Dương với diện tích 3,447 triệu km². Có khí hậu nhiệt đới gió mùa, giàu tài nguyên sinh vật, khoáng sản và du lịch.
Vùng biển nước ta: Có diện tích rộng khoảng 1 triệu km², đường bờ biển dài khoảng 3260 km với 28 tỉnh và thành phố giáp biển.
Các đảo và quần đảo: Nước ta có hàng nghìn đảo và quần đảo. Đến năm 2025 có 13 huyện đảo. Hai quần đảo xa bờ đóng vai trò chiến lược là Hoàng Sa (Thủ đô/Thành phố Đà Nẵng) và Trường Sa (Tỉnh Khánh Hoà).
Ví dụ tiêu biểu: Quần đảo Trường Sa là đơn vị hành chính cấp huyện trực thuộc tỉnh Khánh Hoà, mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng về mặt chủ quyền lãnh hải quốc gia.

2. Tài nguyên thiên nhiên vùng biển, đảo Việt Nam

Tài nguyên sinh vật: Vô cùng phong phú, đa dạng với hơn 2000 loài cá. Trữ lượng hải sản khoảng 4 triệu tấn. Nhiều đảo ven bờ có các khu dự trữ sinh quyển thế giới và vườn quốc gia.
Tài nguyên khoáng sản: Trữ lượng dầu mỏ và khí tự nhiên tương đối lớn (khoảng 10 tỉ tấn dầu quy đổi), phân bố tại các bể trầm tích. Ngoài ra còn có muối biển, cát thuỷ tinh, ti-tan.
Tài nguyên du lịch: Sở hữu nhiều bãi tắm đẹp dọc bờ biển (Nha Trang, Phú Quốc, Mỹ Khê,...) và hệ sinh thái rạn san hô, rừng ngập mặn đa dạng.
Tài nguyên khác: Tiềm năng lớn về năng lượng gió biển và phát triển mạng lưới cảng biển.
Ví dụ tiêu biểu: Vịnh Hạ Long (Quảng Ninh) là Di sản thiên nhiên thế giới sở hữu tiềm năng phát triển du lịch biển đảo vượt trội.

3. Khai thác tổng hợp tài nguyên biển, đảo

Phát triển du lịch biển, đảo: Hoạt động du lịch biển tăng nhanh về doanh thu và lượng khách. Hình thành nhiều điểm, khu du lịch nổi tiếng.
Giao thông vận tải biển: Hệ thống cảng biển ngày càng phát triển hiện đại. Đến năm 2024, cả nước có 34 cảng biển.
Khai thác khoáng sản biển: Hoạt động khai thác dầu mỏ và khí tự nhiên mang lại nguồn thu lớn. Muối biển, ti-tan và cát thuỷ tinh được đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong sản xuất.
Khai thác tài nguyên sinh vật: Sản lượng hải sản khai thác tăng nhanh, năm 2024 đạt 3,7 triệu tấn. Đẩy mạnh các mô hình nuôi trồng thuỷ sản công nghệ cao, thâm canh.
Ví dụ tiêu biểu: Bể trầm tích Cửu Long và Nam Côn Sơn là các khu vực khai thác dầu mỏ và khí tự nhiên chủ lực của Việt Nam.

4. Sự cần thiết phải bảo vệ môi trường biển, đảo

Đặc điểm: Môi trường biển là một thể thống nhất, nếu một vùng bị ô nhiễm sẽ ảnh hưởng đến các vùng khác và hệ sinh thái. Các đảo nhỏ có hệ sinh thái và nguồn nước ngọt dễ bị tổn thương do tác động từ con người.
Sự cần thiết: Khai thác tài nguyên quá mức và rác thải gây suy thoái môi trường biển ven bờ. Bảo vệ môi trường biển giúp bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển kinh tế, du lịch bền vững.
Ví dụ tiêu biểu: Việc tràn dầu hoặc xả chất thải công nghiệp không qua xử lý ra biển sẽ gây chết hàng loạt rạn san hô ven bờ.

5. Ý nghĩa chiến lược của Biển Đông đối với phát triển kinh tế và quốc phòng, an ninh

Đối với phát triển kinh tế: Vùng biển, đảo giàu tài nguyên là nền tảng để nước ta phát triển kinh tế biển đa ngành, hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Đối với đảm bảo quốc phòng, an ninh: Giữ vai trò là cửa ngõ quốc gia, giúp giữ vững độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ; đồng thời tạo môi trường hoà bình ổn định để thúc đẩy bang giao quốc tế.
Hướng giải quyết tranh chấp: Tuân thủ nghiêm ngặt Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982); thực hiện đầy đủ Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và thúc đẩy sớm đạt được Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) thực chất.
Ví dụ tiêu biểu: Việc bảo vệ và khẳng định chủ quyền vững chắc trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa là nhiệm vụ quốc phòng an ninh hàng đầu của cả hệ thống chính trị.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Biển Đông và hệ thống các đảo, quần đảo Việt Nam là bộ phận không thể tách rời, có vị trí địa chính trị, địa kinh tế đặc biệt chiến lược đối với sự phát triển đất nước.
Vùng biển Việt Nam có tài nguyên thiên nhiên phong phú bậc nhất, đặc biệt là dầu mỏ, khí tự nhiên và nguồn lợi thuỷ sản dồi dào với sản lượng khai thác đạt 3,7 triệu tấn năm 2024.
Việc khai thác tài nguyên biển phải theo hướng khai thác tổng hợp các ngành kinh tế biển, đồng thời tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật hiện đại để tránh suy thoái tài nguyên.
Bảo vệ môi trường biển, đảo là yêu cầu cấp bách do tính chất liên thông của môi trường biển và sự nhạy cảm dễ tổn thương của hệ sinh thái biển khơi.
Phát triển kinh tế biển phải luôn song hành chặt chẽ với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia và duy trì hòa bình, an ninh trên biển.
Mọi tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông phải được giải quyết bằng các biện pháp hoà bình, tuân thủ pháp luật quốc tế, trọng tâm là Công ước UNCLOS 1982.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

Slide 1: Tiêu đề giới thiệu
- Tiêu đề: BÀI 33: PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ ĐẢM BẢO QUỐC PHÒNG, AN NINH Ở BIỂN ĐÔNG VÀ CÁC ĐẢO, QUẦN ĐẢO
- Nội dung chính: Địa lí lớp 12 (Kết nối tri thức). Khái quát mục tiêu bài học về tiềm năng biển đảo Việt Nam và ý nghĩa chiến lược của việc bảo vệ chủ quyền biển đảo.
Slide 2: Tổng quan về Biển Đông và Vùng biển Việt Nam
- Tiêu đề: I. Khái quát về biển, đảo của Việt Nam
- Nội dung chính: Diện tích Biển Đông (3,447 triệu km^2); đặc điểm vùng biển nước ta rộng khoảng 1 triệu km^2; hệ thống 13 huyện đảo cùng hai quần đảo xa bờ Hoàng Sa, Trường Sa.
Slide 3: Tiềm năng thiên nhiên biển, đảo nước ta
- Tiêu đề: II. Tài nguyên thiên nhiên vùng biển, đảo
- Nội dung chính: Nguồn lợi sinh vật đa dạng (hơn 2000 loài cá); trữ lượng dầu khí lớn tại thềm lục địa (bể trầm tích Cửu Long, Nam Côn Sơn); tài nguyên du lịch biển đảo trù phú.
Slide 4: Thực trạng khai thác tổng hợp kinh tế biển
- Tiêu đề: III. Khai thác tổng hợp các ngành kinh tế biển
- Nội dung chính: Sự phát triển của các ngành: Du lịch biển đảo; giao thông vận tải biển; khai thác khoáng sản (dầu thô, khí tự nhiên); khai thác và nuôi trồng thuỷ hải sản.
Slide 5: Sự cần thiết bảo vệ môi trường biển, đảo
- Tiêu đề: IV. Bảo vệ môi trường biển, đảo
- Nội dung chính: Tính chất liên thông của môi trường biển; thực trạng ô nhiễm và suy thoái hệ sinh thái san hô, rừng ngập mặn ven bờ; sự nhạy cảm của các đảo nhỏ.
Slide 6: Ý nghĩa kinh tế và an ninh quốc phòng
- Tiêu đề: V. Ý nghĩa chiến lược của Biển Đông
- Nội dung chính: Vai trò của Biển Đông đối với phát triển kinh tế biển bền vững; ý nghĩa sống còn đối với chủ quyền, độc lập lãnh thổ và an ninh quốc phòng của Việt Nam.
Slide 7: Giải pháp hoà bình và giải quyết tranh chấp
- Tiêu đề: V. Giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hoà bình
- Nội dung chính: Tuân thủ pháp luật quốc tế và Công ước Luật Biển UNCLOS 1982; thực hiện đầy đủ cam kết DOC và thúc đẩy ký kết COC hiệu lực; đẩy mạnh phát triển tổng hợp để giữ vững an ninh.
Slide 8: Luyện tập và vận dụng thực hành
- Tiêu đề: VI. Luyện tập & Vận dụng thực tiễn
- Nội dung chính: Phân tích biểu đồ sản lượng dầu khí và hải sản (Bảng 33.2, 33.3); Sưu tầm tư liệu về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam.