Giáo án tích hợp AI Ngữ văn 11 Bài 9: Giới thiệu về một tác phẩm nghệ thuật (tiếp theo)

BÀI 9: LỰA CHỌN VÀ HÀNH ĐỘNG

NÓI VÀ NGHE: GIỚI THIỆU VỀ MỘT TÁC PHẨM NGHỆ THUẬT (TIẾP THEO)

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Yêu cầu của bài nói

• Thông tin cơ bản: Cung cấp thông tin chính xác, cô đọng về tác phẩm (tên tác phẩm, tác giả, thể loại, thời điểm sáng tác, sự đón nhận của công chúng và giới chuyên môn).
• Lý do lựa chọn: Thuyết minh rõ ràng lý do giới thiệu tác phẩm dưới góc độ cá nhân hoặc ý nghĩa thực tiễn.
• Đánh giá thẩm mỹ: Trình bày cảm nhận, đánh giá cá nhân một cách thuyết phục bằng các dẫn giải cụ thể.
• Định hướng nhận thức: Đưa ra đề xuất có ý nghĩa nhằm phát triển năng lực cảm thụ nghệ thuật chung của người nghe.
• Ví dụ tiêu biểu: Khi giới thiệu một tác phẩm hội họa, người nói cần sử dụng chính xác các thuật ngữ chuyên môn như bố cục, hình khối, gam màu, hòa sắc để phân tích, thay vì chỉ mô tả cảm xúc chung chung.

2. Quy trình thực hiện

• Chuẩn bị nói:
  • Lựa chọn đề tài: Chọn tác phẩm có sức khơi dậy lối sống tích cực, định hướng giá trị cuộc sống (từ phim ảnh, âm nhạc đến nghệ thuật tạo hình). Có thể sử dụng lại đề tài của bài viết đã thực hiện.
  • Tìm ý và sắp xếp ý: Rút gọn bài viết thành một dàn ý ngắn gọn. Chú ý chuẩn bị hệ thống thuật ngữ chuyên môn tương ứng với loại hình nghệ thuật (ví dụ: phim ảnh dùng bối cảnh, nhịp độ, diễn xuất, góc quay; ca khúc dùng mô-típ, giai điệu, tiết tấu).
• Thực hành nói:
  • Mở đầu: Giới thiệu tên tác phẩm, loại hình nghệ thuật và lý do chọn.
  • Triển khai: Trình bày thông tin chung, bối cảnh ra đời và phân tích nét đặc sắc theo cảm nhận cá nhân.
  • Kết luận: Đánh giá tổng quát giá trị tác phẩm và gợi ý hướng tiếp cận phù hợp cho người nghe.
• Trao đổi, đánh giá:
  • Người nói: Giải đáp thắc mắc, tiếp thu góp ý chân thành, bảo vệ hoặc điều chỉnh đánh giá qua đối thoại.
  • Người nghe: Bày tỏ sự quan tâm, đặt câu hỏi làm rõ ý, bổ sung hoặc dính chính thông tin dựa trên tinh thần đối thoại tích cực.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Yêu cầu cốt lõi về thông tin: Bài nói phải đảm bảo tính chính xác, ngắn gọn và đầy đủ về lý lịch tác phẩm, tránh sa vào kể lể chi tiết làm loãng chủ đề.
2. Sử dụng thuật ngữ chuyên môn phù hợp: Việc gọi tên đúng các thành phần cấu trúc nghệ thuật (như bối cảnh, góc quay đối với phim; bố cục, hình khối đối với tranh) quyết định tính thuyết phục và chuyên nghiệp của bài nói.
3. Sự tương tác hai chiều tích cực: Hoạt động nói và nghe chỉ thực sự thành công khi có sự phản hồi, trao đổi, phản biện mang tính xây dựng giữa người nói và người nghe.
4. Kỹ năng thuyết trình: Người nói cần làm chủ dàn ý, kết hợp giọng điệu truyền cảm, cử chỉ tự nhiên và các phương tiện trực quan (hình ảnh, video minh họa) để tăng tính hấp dẫn.
5. Tiêu chí tự đánh giá bài nói: Đánh giá bài nói dựa trên các tiêu chí: lựa chọn tác phẩm hấp dẫn, thông tin cơ bản rõ ràng, ý kiến đánh giá sắc sảo, hình thức trình bày cuốn hút, tương tác tốt với người nghe và rút ra bài học thẩm mỹ giá trị.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

• Slide 1: Tiêu đề bài học
  • Tiêu đề: Giới thiệu về một tác phẩm nghệ thuật (Nói và nghe)
  • Nội dung: Giới thiệu bài học thuộc Bài 9: Lựa chọn và hành động; Định hướng vai trò của kỹ năng nói và nghe trong việc sẻ chia giá trị thẩm mỹ.
• Slide 2: Yêu cầu đối với người nói và bài nói
  • Tiêu đề: Những tiêu chuẩn cần đạt
  • Nội dung: Cung cấp thông tin cô đọng, chính xác; Trình bày lý do lựa chọn tác phẩm; Đưa ra đánh giá cá nhân sâu sắc cùng đề xuất phát triển năng lực cảm thụ.
• Slide 3: Chuẩn bị đề tài và thiết lập dàn ý
  • Tiêu đề: Các bước chuẩn bị trước khi nói
  • Nội dung: Lựa chọn tác phẩm khơi gợi lối sống tích cực; Chuyển đổi dàn ý viết thành dàn ý nói; Chuẩn bị hệ thống thuật ngữ chuyên môn tương ứng với loại hình nghệ thuật.
• Slide 4: Tiến trình thực hành nói
  • Tiêu đề: Tiến trình 3 phần của bài thuyết trình
  • Nội dung:
    • Mở đầu: Giới thiệu tác phẩm và lý do chọn.
    • Triển khai: Trình bày chi tiết thông tin và nét nghệ thuật đặc sắc.
    • Kết luận: Khẳng định giá trị tác phẩm và gợi ý cách tiếp nhận.
• Slide 5: Quy tắc trao đổi và tương tác
  • Tiêu đề: Tương tác tích cực giữa người nói và người nghe
  • Nội dung: Nhiệm vụ người nói (làm rõ thắc mắc, tiếp thu phản hồi); Nhiệm vụ người nghe (đặt câu hỏi, bổ sung thông tin trên tinh thần tôn trọng và đối thoại).
• Slide 6: Tiêu chí đánh giá bài thuyết trình
  • Tiêu đề: Phiếu tự đánh giá và đánh giá chéo
  • Nội dung: 6 tiêu chí chấm điểm bài nói (Lựa chọn tác phẩm tốt; Thông tin rõ ràng; Ý kiến mạch lạc; Hình thức thuyết trình hấp dẫn; Bài học thẩm mỹ giá trị; Tương tác hiệu quả).