Tác giả: Đoàn Thị Điểm (1705 – 1748), biệt hiệu Hồng Hà nữ sĩ, là người tài sắc, có đóng góp quan trọng cho nền văn học trung đại Việt Nam.
Tác phẩm: Hải khẩu linh từ (Đền thiêng cửa bể) là một truyện trong Truyền kỳ tân phả – tác phẩm được viết nhằm tiếp nối mạch nguồn truyện truyền kỳ từ Truyền kỳ mạn lục của Nguyễn Dữ.

2. Hình tượng nhân vật Bích Châu

Vẻ đẹp tài đức, cương trực: Là cung phi của vua Trần Duệ Tông, nàng không chỉ có dung mạo xinh đẹp mà còn có trí tuệ sắc sảo, dũng cảm dâng sớ "Kê minh thập sách" thẳng thắn can gián nhà vua để chấn hưng quốc gia, bài trừ tệ nạn.
Sự hy sinh cao cả: Khi đoàn quân gặp nạn sóng gió lớn do thần biển Quảng Lợi vương đòi người, Bích Châu đã tự nguyện gieo mình xuống biển tế thần để bảo toàn mạng sống cho nhà vua và quân sĩ.

3. Bản chất của yếu tố kì ảo

Định nghĩa cốt lõi: Yếu tố kì ảo trong truyện truyền kỳ là sự đan xen giữa thế giới hiện thực lịch sử và thế giới thần linh, tâm linh nhằm tôn vinh những nhân vật có công với nước, bất tử hóa cái chết của họ và thể hiện niềm tin công lí của nhân dân.
Biểu hiện kì ảo: Sự đòi người của thần biển Quảng Lợi vương, sự hiển linh của linh hồn Bích Châu và việc nàng dâng ngọc châu Minh Châu giúp vua Lê Thánh Tông dẹp giặc Chiêm.
Ví dụ tiêu biểu: Sự lặp lại của yếu tố "giấc mộng" (giấc chiêm bao) (vua Trần Duệ Tông mộng thấy người tự xưng là đô đốc vùng biển báo điềm lành, vua Lê Thánh Tông mộng thấy Bích Châu hiển linh dâng thơ can gián) làm cầu nối giải quyết nút thắt mâu thuẫn giữa cõi âm và cõi dương.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Tôn vinh phẩm chất mẫu mực: Khắc họa sâu sắc hình tượng cung phi Bích Châu – mẫu hình người phụ nữ yêu nước, trung nghĩa, cương trực và giàu tinh thần hy sinh vì đại nghĩa.
Giá trị phê phán hiện thực: Thông qua bản "Kê minh thập sách", tác phẩm thẳng thắn vạch trần và phê phán những thói hư tật xấu, tệ quan liêu, tham nhũng trong triều đình phong kiến.
Nghệ thuật đan xen độc đáo: Kết hợp tài tình giữa các sự kiện lịch sử có thật (vua Trần Duệ Tông đi đánh Chiêm Thành, vua Lê Thánh Tông đi tuần tiễu phương Nam) với thế giới hư cấu kì ảo.
Bất tử hóa người anh hùng: Sử dụng yếu tố thần kì (hiển linh cứu nước, được phong làm Chế Thắng phu nhân) để chứng minh rằng những người hy sinh vì dân vì nước sẽ luôn sống mãi trong lòng nhân dân.
Đặc sắc ngôn ngữ nghị luận văn học: Sử dụng linh hoạt hệ thống ngôn ngữ đối thoại sắc sảo, các biểu dâng, sớ, và thơ ca để bộc lộ rõ nét tư tưởng thẩm mỹ riêng của tác giả.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

Slide 1: Tiêu đề bài thuyết trình
- Nội dung chính: Văn bản 1: Hải khẩu linh từ (Đền thiêng cửa bể) (Tác giả: Đoàn Thị Điểm).
Slide 2: Giới thiệu tác giả và bối cảnh tác phẩm
- Nội dung chính: Đôi nét về nữ sĩ Đoàn Thị Điểm; Xuất xứ tác phẩm trích từ tập truyện Truyền kỳ tân phả nối tiếp dòng văn học truyền kỳ Việt Nam.
Slide 3: Chân dung tài đức của cung phi Bích Châu
- Nội dung chính: Vẻ đẹp dung mạo, trí tuệ sắc sảo; Nội dung và ý nghĩa lịch sử - thời đại của sớ can gián "Kê minh thập sách".
Slide 4: Sự hy sinh anh dũng tại cửa biển Kỳ Hoa
- Nội dung chính: Bối cảnh sóng gió nổi lên do Long vương đòi người; Quyết định gieo mình tự nguyện đầy quả cảm để cứu vua và quân sĩ.
Slide 5: Sự hiển linh kì ảo và vua Lê Thánh Tông dẹp giặc
- Nội dung chính: Chi tiết Bích Châu báo mộng dâng sớ can vua; Sự tích dâng ngọc châu Minh Châu giúp quan quân dẹp giặc và việc triều đình sắc phong lập đền thờ phụng.
Slide 6: Đặc sắc nghệ thuật
- Nội dung chính: Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa cốt mốc lịch sử thực tế và yếu tố kì ảo; Vai trò kết nối âm dương của chi tiết "giấc mộng".
Slide 7: Tổng kết nội dung và ý nghĩa văn hóa
- Nội dung chính: Ca ngợi người phụ nữ trung liệt; Khẳng định sức sống trường tồn của nhân vật lịch sử trong thế giới tâm linh của nhân dân qua di tích Hải khẩu linh từ (đền thờ Bà Hải).