Tác giả: Thép Mới (1925 – 1991) là nhà văn, nhà báo nổi tiếng, sáng tác giàu chất trữ tình và đậm tính chiến đấu.
Tác phẩm: Viết năm 1955, ban đầu là lời bình cho bộ phim tài liệu cùng tên của các nhà làm phim Ba Lan, ngợi ca cốt cách con người và dân tộc Việt Nam.

2. Vẻ đẹp tự nhiên và sự gắn bó của tre trong đời sống sinh hoạt

Vẻ đẹp tự nhiên: Tre mọc thẳng, màu tre tươi nhũn nhặn, lớn lên cứng cáp, dẻo dai, vững chắc, mang các phẩm chất thanh cao, giản dị, chí khí như người.
Trong lao động sản xuất: Tre là người bạn thân, cánh tay của người nông dân; gắn liền với việc dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng, khai hoang và hoạt động của chiếc cối xay tre nặng nề quay.
Trong đời sống tinh thần: Tre trùm mát rượi bóng quân quanh làng xóm; giang chẻ lạt buộc bánh chưng xanh; tre làm nên đồ chơi cho tuổi thơ (đánh chắt); làm chiếc nôi tre lọt lòng và chiếc giường tre khi nhắm mắt xuôi tay.
Ví dụ tiêu biểu: Sự gắn bó đời đời kiếp kiếp của tre được đúc kết qua câu văn: "Suốt một đời người, từ thuở lọt lòng trong chiếc nôi tre, đến khi nhắm mắt xuôi tay, nằm trên giường tre, tre với mình, sống có nhau, chết có nhau, chung thuỷ."

3. Vẻ đẹp anh hùng của tre trong chiến đấu bảo vệ tổ quốc

Biểu tượng bất khuất: Tre giữ phẩm chất cao quý qua câu ngạn ngữ "Trúc dẫu cháy, đốt ngay vẫn thẳng".
Đồng chí chiến đấu: Khi chưa có sắt thép, tre biến thành vũ khí, thành gậy tre, chông tre chống lại sắt thép quân thù.
Hành động anh hùng: Tre xung phong vào xe tăng, đại bác; giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín; sẵn sàng hy sinh để bảo vệ con người.
Ví dụ tiêu biểu: Sự kết tinh phẩm chất anh hùng được khẳng định: "Tre, anh hùng lao động! Tre, anh hùng chiến đấu!"

4. Vị trí của cây tre trong tương lai đất nước

Nhạc khí đồng quê: Tre tạo nên khúc nhạc đồng quê qua tiếng sáo tre, sáo trúc vang lưng trời cùng điệu múa sạp ngày chiến thắng Điện Biên.
Sức sống mai sau: Ngay cả khi đất nước bước vào kỷ nguyên công nghiệp hóa với "sắt, thép và xi măng cốt thép", tre vẫn đồng hành, mang bóng mát trên đường ta đi học, mang khúc hát tâm tình và biểu tượng huy hiệu trên ngực thiếu nhi Việt Nam.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Hình tượng nhân hóa toàn diện: Cây tre được nhân hóa như một sinh thể có linh hồn, mang đầy đủ đức tính quý báu của con người Việt Nam: nhũn nhặn, ngay thẳng, thủy chung, can đảm, bất khuất.
Biểu tượng gắn kết lịch sử - văn hóa: Tre không chỉ là sản vật địa lý mà còn là chứng nhân lịch sử, gắn bó máu thịt với người dân từ thuở khai hoang lập ấp cho đến các cuộc kháng chiến cứu nước trường kỳ.
Chất thơ trong văn xuôi nghị luận: Văn bản sử dụng lời văn giàu nhạc điệu, câu văn đối xứng nhịp nhàng kết hợp với các câu ca dao, ngạn ngữ tạo nên âm hưởng tráng lệ và trữ tình sâu sắc.
Thông điệp về giá trị truyền thống bền vững: Khẳng định dù xã hội phát triển hiện đại đến đâu, cây tre vẫn mãi là biểu tượng tinh thần tinh túy, tượng trưng cao quý cho cốt cách dân tộc Việt Nam.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

Slide 1: Tiêu đề
- Tiêu đề chính: CÂY TRE VIỆT NAM
- Nội dung: Tác giả: Thép Mới | Văn bản 3 - Ngữ văn lớp 6 Kết nối tri thức.
Slide 2: Giới thiệu tác giả, tác phẩm
- Tiêu đề: TÁC GIẢ VÀ HOÀN CẢNH SÁNG TÁC
- Nội dung: Cuộc đời nhà văn Thép Mới; Xuất xứ đặc biệt từ lời bình bộ phim tài liệu (1955).
Slide 3: Vẻ đẹp tự nhiên và cốt cách của tre
- Tiêu đề: PHẨM CHẤT CỦA CÂY TRE
- Nội dung: Sự phân bố rộng khắp của tre nứa; Các nét tính chất: thanh cao, giản dị, chí khí như người.
Slide 4: Người bạn thân trong đời sống và lao động
- Tiêu đề: TRE TRONG ĐỜI SỐNG HẰNG NGÀY
- Nội dung: Vai trò của tre trong lao động sản xuất; Sự gắn bó từ thuở lọt lòng đến khi nhắm mắt xuôi tay.
Slide 5: Người đồng chí trong chiến đấu
- Tiêu đề: TRE - ANH HÙNG CHIẾN ĐẤU
- Nội dung: Tre làm vũ khí (gậy tre, chông tre); Tinh thần xung phong giữ làng, giữ nước, chống xe tăng đại bác.
Slide 6: Giá trị của tre trong tương lai đất nước
- Tiêu đề: TIẾNG SÁO DIỀU VÀ VỊ TRÍ MAI SAU
- Nội dung: Nhạc điệu sáo tre, sáo trúc; Vị trí đồng hành trường tồn của tre trong thời đại sắt thép, xi măng.
Slide 7: Tổng kết bài học
- Tiêu đề: TỔNG KẾT GIÁ TRỊ VĂN BẢN
- Nội dung: Nghệ thuật nhân hóa và lời văn giàu nhạc điệu; Ý nghĩa biểu tượng cao quý của tre đối với dân tộc Việt Nam.