Giáo án tích hợp AI Ngữ văn 7 Bài 3: Trình bày ý kiến về một vấn đề đời sống (được gợi ra từ một nhân vật văn học)

NÓI VÀ NGHE: TRÌNH BÀY Ý KIẾN VỀ MỘT VẤN ĐỀ ĐỜI SỐNG

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Trước khi nói

• Chuẩn bị nội dung: Lựa chọn vấn đề đời sống có ý nghĩa từ một nhân vật văn học đã học; thu thập tư liệu (chi tiết trong văn bản, sách báo); lập dàn ý ngắn gọn ra giấy (vấn đề gợi ra, ý kiến của em, bài học rút ra).

• Tập luyện: Tập nói một mình hoặc trước nhóm bạn; quản lý thời gian và nắm vững các tiêu chí đánh giá (giới thiệu rõ ràng, lý lẽ thuyết phục, giọng nói truyền cảm, kết hợp cử chỉ).

• Ví dụ tiêu biểu: Từ nhân vật mèo Giốc-ba (Chuyện con mèo dạy hải âu bay), chọn vấn đề đời sống để bàn luận là sự trân trọng lời hứa và trách nhiệm thực hiện lời hứa.

2. Trình bày bài nói

• Quy tắc cốt lõi: Lần lượt trình bày theo nội dung dàn ý; nhấn mạnh ý kiến riêng; điều chỉnh giọng nói, tốc độ phù hợp kết hợp yếu tố phi ngôn ngữ (cử chỉ, điệu bộ, ánh mắt).

• Người nghe: Tập trung lắng nghe, chú ý cách trình bày và ghi lại các nội dung dự kiến sẽ trao đổi.

3. Sau khi nói

• Người nghe: Trao đổi trên tinh thần xây dựng bằng cách đặt câu hỏi, đưa ra lý do đồng tình/phản đối hoặc nhận xét về lý lẽ, bằng chứng của người nói.

• Người nói: Lắng nghe, phản hồi thỏa đáng các câu hỏi; bổ sung thông tin hoặc lý lẽ để bảo vệ ý kiến; tiếp thu những góp ý xác đáng.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Mục đích cốt lõi của bài nói là thuyết phục người nghe về một vấn đề đời sống được đúc kết, gợi mở từ tính cách, hành động của nhân vật văn học.

2. Việc chuẩn bị đề tài cần gắn liền với các bài học nhân sinh gần gũi như tình yêu thương, lòng can đảm, sự trân trọng sự sống hay giữ gìn lời hứa.

3. Bài nói đạt yêu cầu phải kết hợp hài hòa giữa nội dung (lý lẽ, bằng chứng rõ ràng) và hình thức biểu cảm (giọng điệu truyền cảm, mở đầu và kết thúc hợp lý).

4. Sử dụng hiệu quả các yếu tố phi ngôn ngữ (điệu bộ, cử chỉ, ánh mắt) là quy tắc giúp tăng tính tương tác và thu hút sự chú ý của người nghe.

5. Quá trình sau khi nói đòi hỏi sự tương tác hai chiều tôn trọng lẫn nhau: người nghe phản hồi khách quan, người nói giải trình và tiếp thu phù hợp.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

• Slide 1: TIÊU ĐỀ BÀI HỌC

  • Nội dung: Nói và nghe: Trình bày ý kiến về một vấn đề đời sống được gợi ra từ một nhân vật văn học.

• Slide 2: MỤC ĐÍCH VÀ ĐỐI TƯỢNG GIAO TIẾP

  • Nội dung: Xác định mục đích nói (thuyết phục người nghe) và đối tượng người nghe (thầy cô, bạn bè).

• Slide 3: CHẶNG 1: CHUẨN BỊ NỘI DUNG VÀ TÌM Ý

  • Nội dung: Cách lựa chọn vấn đề từ nhân vật văn học; thu thập tài liệu và lập dàn ý sơ lược cho bài nói.

• Slide 4: CHẶNG 2: KỸ NĂNG TẬP LUYỆN

  • Nội dung: Phương pháp tập luyện cá nhân/nhóm; kiểm soát thời gian; các tiêu chí đánh giá một bài nói đạt chuẩn.

• Slide 5: CHẶNG 3: THỰC HÀNH TRÌNH BÀY

  • Nội dung: Quy tắc khi nói (bám sát dàn ý, nhấn mạnh trọng tâm); kỹ năng kết hợp ngôn ngữ cơ thể (ánh mắt, cử chỉ).

• Slide 6: CHẶNG 4: TRAO ĐỔI VÀ PHẢN HỒI (SAU KHI NÓI)

  • Nội dung: Vai trò của người nghe (đặt câu hỏi, nhận xét lý lẽ) và vai trò của người nói (giải đáp, tiếp thu góp ý).