Tác giả: Vũ Bằng (1913 – 1984), sinh ra ở Hà Nội, có sở trường về truyện ngắn, tùy bút, bút ký mang đậm chất trữ tình, hướng vào biểu hiện thế giới nội tâm phong phú.
Xuất xứ: Trích từ tập tùy bút Thương nhớ mười hai (1972), tác phẩm được viết khi ông đang sống ở miền Nam, thể hiện niềm thương nhớ quê hương, gia đình da diết.

2. Tình yêu mùa xuân quy luật tự nhiên

Quy tắc cốt lõi: Tình yêu mùa xuân là bản tính tự nhiên của con người, không thể ngăn cản hay cấm đoán.
Ví dụ tiêu biểu: Ai bảo được non đừng thương nước, bướm đừng thương hoa, trăng đừng thương gió... thì mới hết được người mê luyến mùa xuân.

3. Bức tranh thiên nhiên và không khí mùa xuân Bắc Việt

Quy tắc cốt lõi: Khắc họa nét đặc trưng của mùa xuân Hà Nội với khí hậu se lạnh, âm thanh rộn rã và hương vị ấm áp của gia đình đoàn tụ.
Ví dụ tiêu biểu: Cảnh sắc có mưa riêu riêu, gió lành lạnh, tiếng nhạn kêu trong đêm xanh, tiếng trống chèo vọng lại và làn khói nhang trầm nghi ngút.

4. Sức sống của thiên nhiên và tâm hồn con người

Quy tắc cốt lõi: Mùa xuân đem lại sự hồi sinh, khơi dậy nhựa sống mãnh liệt cho vạn vật và khiến lòng người khát khao yêu thương.
Ví dụ tiêu biểu: Nhựa sống trong người căng lên như máu căng lên trong lộc của loài nai, tim đập mạnh hơn và con người muốn phát điên lên vì yêu thương.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Tác phẩm khẳng định tình yêu mùa xuân là một quy luật tình cảm tự nhiên, tất yếu và mãnh liệt của con người.
Bức tranh thiên nhiên đầu tháng Giêng được tái hiện tinh tế qua không gian đặc trưng của Bắc Bộ với trăng non, tiết trời rét ngọt và mưa xuân riêu riêu.
Không khí sinh hoạt gia đình ngày Tết đầm ấm, sum vầy bên bàn thờ tổ tiên được khắc họa như một nét đẹp văn hóa tâm linh truyền thống.
Sức sống mùa xuân khơi dậy sự chuyển mình của cảnh vật (nhựa sống của cây cối, lộc non) đồng thời làm trẻ hóa tâm hồn con người.
Ngôn ngữ tùy bút giàu chất thơ, nhạc điệu, sử dụng nhiều hình ảnh so sánh, ẩn dụ sinh động và lời văn tâm tình sâu lắng.
Tác phẩm bộc lộ nỗi nhớ quê hương Hà Nội da diết, cháy bỏng của một người con xa xứ thông qua mạch cảm xúc hồi tưởng.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

Slide 1: TIÊU ĐỀ BÀI HỌC
- Nội dung: Văn bản 1: Tháng Giêng, mơ về trăng non rét ngọt – Vũ Bằng.
Slide 2: GIỚI THIỆU TÁC GIẢ VÀ TÁC PHẨM
- Nội dung: Tiểu sử nhà văn Vũ Bằng; Hoàn cảnh ra đời của tập tùy bút "Thương nhớ mười hai".
Slide 3: TÌNH YÊU MÙA XUÂN LÀ TỰ NHIÊN
- Nội dung: Lý lẽ của tác giả về quy luật tình cảm; Sự gắn kết giữa con người và mùa xuân.
Slide 4: CẢNH SẮC VÀ KHÔNG KHÍ XUÂN ĐẤT BẮC
- Nội dung: Đặc trưng thời tiết (mưa riêu riêu, rét ngọt); Âm thanh và hương vị tết Hà Nội.
Slide 5: SỨC SỐNG VẠN VẬT VÀ TÂM HỒN CON NGƯỜI
- Nội dung: Sự hồi sinh của thiên nhiên; Sự trỗi dậy của tình yêu thương và khát vọng sống.
Slide 6: ĐẶC SẮC NGHỆ THUẬT VÀÝ NGHĨA
- Nội dung: Thể loại tùy bút trữ tình giàu nhạc điệu; Nỗi lòng yêu nước, nhớ quê sâu nặng của tác giả.