Phân loại nhanh: Dữ liệu gồm Dữ liệu là số (định lượng) và Dữ liệu không là số (định tính - gồm loại có thể sắp thứ tự và không thể sắp thứ tự).
Tiêu chí hợp lý: Dữ liệu phải đúng định dạng, nằm trong phạm vi cho phép và phù hợp thực tế.
Ví dụ: Cho dãy dữ liệu điểm kiểm tra Toán: . Số là không hợp lý vì điểm số không thể âm.

2. Kỹ năng biểu đồ hình quạt tròn (Thành phần so với tổng thể)

Quy tắc cốt lõi: Tổng thể luôn là .
Công thức chuyển đổi:

LUYỆN TẬP CHUNG

Ví dụ: Một lớp có 40 học sinh, có 10 học sinh giỏi. Tỉ lệ học sinh giỏi biểu diễn trên biểu đồ hình quạt tròn là: .

3. Kỹ năng biểu đồ đoạn thẳng (Xu hướng theo thời gian)

Quy tắc cốt lõi: Trục ngang chỉ thời gian; Trục đứng chỉ số liệu.
Đọc xu hướng: Đoạn thẳng dốc lên là tăng, dốc xuống là giảm, nằm ngang là không đổi.
Ví dụ: Dựa vào biểu đồ doanh thu theo các tháng, nếu đoạn thẳng nối từ tháng 1 đến tháng 2 đi xuống, kết luận doanh thu tháng 2 giảm so với tháng 1.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Nhận diện dữ liệu: Phân biệt chính xác giữa dữ liệu số và không là số; biết cách loại bỏ các dữ liệu không hợp lý trước khi xử lý.
Lựa chọn biểu đồ: Dùng hình quạt tròn khi cần so sánh tỉ lệ phần trăm của từng phần với tổng thể; dùng đoạn thẳng khi cần biểu diễn sự thay đổi của số liệu theo thời gian.
Mối liên hệ hình quạt tròn: Nắm vững công thức tính tỉ lệ và cách quy đổi từ sang số lượng thực tế: .
Phân tích biểu đồ đoạn thẳng: Biết cách dóng vuông góc từ các trục để đọc số liệu chính xác và nhận xét tốc độ tăng/giảm dựa vào độ dốc của đoạn thẳng.
Tổng hợp dữ liệu: Khả năng chuyển đổi qua lại giữa bảng thống kê số liệu sang biểu đồ và ngược lại.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX (Khung tối giản)

Slide 1: Tiêu đề
- Tiêu đề: Luyện tập chung: Thu thập, phân loại dữ liệu và các loại biểu đồ.
- Nội dung: Ôn tập lý thuyết hệ thống và giải bài tập tổng hợp.
Slide 2: Hệ thống hóa dữ liệu
- Tiêu đề: 1. Dữ liệu và tính hợp lý.
- Nội dung: Sơ đồ tư duy phân loại dữ liệu (Số vs Không là số). Nhắc lại 3 bộ lọc kiểm tra tính hợp lý của số liệu.
Slide 3: Trọng tâm biểu đồ hình quạt tròn
- Tiêu đề: 2. Biểu đồ hình quạt tròn (Cấu trúc tổng thể).
- Nội dung: Ý nghĩa (). Công thức tính nhanh tỉ lệ phần trăm và công thức tìm giá trị thành phần.
Slide 4: Trọng tâm biểu đồ đoạn thẳng
- Tiêu đề: 3. Biểu đồ đoạn thẳng (Xu hướng thời gian).
- Nội dung: Đọc trục ngang (Thời gian) + Trục đứng (Giá trị). Quy tắc đọc độ dốc: Dốc lên (Tăng), Dốc xuống (Giảm).
Slide 5: Bài tập tình huống 1 (Phân loại & Hình quạt)
- Tiêu đề: Thực hành 1: Xử lý số liệu lớp học.
- Nội dung: Cho bảng số liệu thô Học sinh phát hiện lỗi sai, tính tỉ lệ và chọn biểu đồ thích hợp để biểu diễn.
Slide 6: Bài tập tình huống 2 (Đọc đoạn thẳng)
- Tiêu đề: Thực hành 2: Phân tích xu hướng kinh tế/thời tiết.
- Nội dung: Cho sẵn một biểu đồ đoạn thẳng Học sinh trả lời các câu hỏi đọc hiểu: Thời điểm cao nhất/thấp nhất? Khoảng thời gian nào tăng nhanh nhất?
Slide 7: Tiêu chí chọn biểu đồ (Tổng kết)
- Tiêu đề: Bí kíp chọn loại biểu đồ.
- Nội dung: Bảng so sánh nhanh khi nào dùng hình quạt tròn (so sánh thành phần), khi nào dùng đoạn thẳng (xu hướng thời gian).