Giáo án tích hợp NLS Công dân 7 kết nối tri thức

BÀI 6: ỨNG PHÓ VỚI TÂM LÍ CĂNG THẲNG
(3 tiết)

I. MỤC TIÊU 

1. Mục tiêu

Sau bài học này, HS sẽ:

• Nêu được các tình huống gây căng thẳng.
• Kể được biểu hiện của cơ thể khi bị căng thẳng.
• Nêu được nguyên nhân và ảnh hưởng của căng thẳng.
• Nêu được cách ứng phó tích cực khi căng thẳng. 

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giao tiếp và hợp tác: có thói quen trao đổi, giúp đỡ nhau trong học tập; biết cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ học tập theo sự hướng dẫn của thầy cô. 
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, có sáng tạo khi tham gia các hoạt động giáo dục công dân.

Năng lực giáo dục công dân: 

• Năng lực điều chỉnh hành vi, phát triển bản thân, thực hành được cách ứng phó tích cực khi căng thẳng. 

Năng lực số (NLS):

• [1.1.TC1a]: Xác định nhu cầu thông tin và tìm kiếm được thông tin về sức khỏe tinh thần trên môi trường số.
• [5.2.TC1b]: Lựa chọn được công cụ số/ứng dụng (app) hỗ trợ thư giãn, giải trí lành mạnh phù hợp với nhu cầu cá nhân.
• [6.2.TC1a]: Sử dụng được công cụ AI (Chatbot) để hỗ trợ tìm kiếm giải pháp hoặc gợi ý kịch bản tình huống.
• [3.1.TC1a]: Tạo lập được nội dung số (kế hoạch/bảng biểu) đơn giản trên phần mềm soạn thảo.

3. Phẩm chất

Trách nhiệm: điều chỉnh tâm lí của bản thân để có đời sống tinh thần vui vẻ, thoải mái,

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV, SBT Giáo dục công dân 7. 
• Câu chuyện, tấm gương, những ví dụ thực tế gắn với nội dung bài học Ứng phó với tâm lí căng thẳng.
• Đồ dùng đơn giản để sắm vai. 
• Máy tính, máy chiếu. 
• Tài khoản công cụ AI (như Poe, ChatGPT) để minh họa.
• Ứng dụng khảo sát trực tuyến (Mentimeter/Padlet).
• Học liệu số: Video hướng dẫn kỹ thuật thở/thiền (Yoga/Mindfulness). Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

2. Đối với học sinh

• SGK, SBT Giáo dục công dân 7. 
• Đọc trước Bài 6 trong SGK.
• Thiết bị di động/máy tính bảng (nếu điều kiện cho phép) để thực hành nhóm.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Khơi gợi dẫn dắt HS vào bài học và có hiểu biết ban đầu về bài học mới. 

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS chia sẻ trải nghiệm; HS chia sẻ trước lớp. 

c. Sản phẩm học tập: Chia sẻ của HS về một lần em bị căng thẳng. 

d. Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV hướng dẫn, khai thác để HS chia sẻ trải nghiệm:  Em hãy chia sẻ về một lần em bị căng thẳng. Khi đó em đã làm gì?

- GV cung cấp mã QR hoặc đường link Padlet/Mentimeter để HS chia sẻ ẩn danh (nếu các em ngại nói trực tiếp).

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS suy nghĩ và trả lời (trực tiếp hoặc [2.1.TC1a]: Nhập câu trả lời ngắn gọn lên bảng tương tác trực tuyến Padlet).

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện HS chia sẻ câu chuyện thực tế của bản thân.

- GV chiếu kết quả từ Padlet lên màn hình, chọn lọc các tình huống điển hình để thảo luận.

- GV yêu cầu HS khác lắng nghe, nhận xét. 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức. 

- GV dẫn dắt vào bài học: Trong cuộc sống, mỗi chúng ta đều có thể gặp phải những tình huống gây ra tâm lí căng thẳng, ảnh hưởng tiêu cực đến cơ thể và tinh thần. Tuy nhiên, nếu biết cách ứng phó, chúng ta sẽ vượt qua được và trưởng thành, vững vàng hơn. Để nắm rõ hơn về nguyên nhân và ảnh hưởng của căng thẳng và nêu được cách ứng phó tích cực khi căng thẳng, chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 6: Ứng phó với tâm lí căng thẳng.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Các tình huống gây căng thẳng và biểu hiện của cơ thể khi bị căng thẳng

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu được các tình huống gây căng thẳng và biểu hiện của cơ thể gây căng thẳng. 

b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS quan sát tranh SGK tr.31, 32, thảo luận và trả lời câu hỏi. 

c. Sản phẩm học tập: HS trả lời và ghi được vào vở các tình huống gây căng thẳng và biểu hiện của cơ thể gây căng thẳng. 

d. Tổ chức hoạt động:

Hoạt động 2: Tìm hiểu nguyên nhân và ảnh hưởng của tâm lí căng thẳng

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu được nguyên nhân và ảnh hưởng của tâm lí căng thẳng. 

b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS đọc 4 tình huống SGK tr.33, thảo luận theo nhóm và trả lời câu hỏi. 

c. Sản phẩm học tập: HS trả lời và ghi được vào vở nguyên nhân và ảnh hưởng của tâm lí căng thẳng.

d. Tổ chức hoạt động:

Hoạt động 3: Tìm hiểu cách ứng phó tích cực khi bị căng thẳng

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu được cách ứng phó tích cực khi bị căng thẳng. 

b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS đọc 4 tình huống SGK tr.34, 35, thảo luận theo nhóm và trả lời câu hỏi. 

c. Sản phẩm học tập: HS trả lời và ghi được vào vở cách ứng phó tích cực khi bị căng thẳng. 

d. Tổ chức hoạt động:

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức đã khám phá và thực hành một số tình huống cụ thể. 

b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS vận dụng kiến thức đã học, kiến thức thực tế, liên hệ bản thân và trả lời câu hỏi. 

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS cho phần Luyện tập SGK tr.36, 37.

d. Tổ chức hoạt động:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV nêu yêu cầu cho HS: Làm bài tập 1-4 phần Luyện tập SGK tr.36, 37.

- GV hướng dẫn HS:

+ Với bài tập 1: 

• GV chia HS thành hai nhóm đề chơi trò chơi “Tiếp sức”.
• Thành viên các nhóm lần lượt nêu lên một tình huồng gây căng thẳng cho HS trong cuộc sống.
• Nhóm nảo kẻ được nhiều tình huống hơn sẽ thắng cuộc.

+ Với bài tập 2: HS làm việc cá nhân, kẻ bảng trong vở/phiếu học tập đề chuyển những suy nghĩ, lời nói tiêu cực thành những suy nghĩ, lời nói tích cực.

+ Với bài tập số 3: 

• GV ổn định lớp, giữ trật tự và cho cả lớp cùng làm. Mỗi HS sẽ ghi lại cảm xúc, cảm nhận của cơ thể trước và sau khi thực hành thở như hướng dẫn trong SGK.
• GV sử dụng Video/Hình ảnh động (GIF) mô phỏng kỹ thuật thở 4-7-8 (Hít vào 4s, giữ 7s, thở ra 8s) trên màn hình để HS làm theo nhịp.

https://www.facebook.com/watch/?v=733714376128874

• GV hướng dẫn HS thực hiện trong khoảng 3 - 5 phút.
• Sau bài tập thở, GV mời một số HS chia sẻ trải nghiệm của bản thân.

+ Với bài tập 4: GV yêu câu HS làm việc nhóm, mỗi nhóm thảo luận về một tình huồng trong SGK.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học, kiến thức thực tế, liên hệ bản thân và trả lời câu hỏi. 

 - GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện HS trình bày kết quả làm việc cá nhân, làm việc nhóm, chơi trò chơi:

Bài tập 1: Trò chơi tiếp sức

+ Tình huống nảy sinh từ mối quan hệ bạn bè, trường lớp: nói xấu, tẩy chay, bắt nạt, bạo lực học đường,,...

+ Tình huống liên quan đến việc học tập: bài tập về nhà nhiều, các kì thi, thuyết trình trước đông người,...

+ Tình huống từ gia đình: cha mẹ cãi vã, li hôn, tài chính gia đình sa sút, chuyển nhà, mát người thân,...

+ Tình huống từ bên trong HS như: sức khoẻ kém, thay đổi cơ thể trong độ tuổi dậy thì, ngoại hình, so sánh bản thân với người khác, tâm lí tự ti, suy nghĩ tiêu cực,...

Bài tập 2: Suy nghĩ tích cực

Bài tập 3: HS thực hiện tập thở từ 3-5 phút theo hướng dẫn của GV. 

Bài tập 4: 

- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS vận dụng những điều đã học vào thực tiễn cuộc sống bản thân. 

b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS vận dụng kiến thức đã học, kiến thức thực tế, liên hệ bản thân và trả lời câu hỏi. 

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS cho phần Vận dụng SGK tr.37.

d. Tổ chức hoạt động:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV nêu yêu cầu cho HS: Làm bài tập 1-2 phần Vận dụng SGK tr37. 

- GV hướng dẫn HS:

+ Với bài tập 1: HS viết lại những tình huống thường gây căng thẳng cho bản thân, từ đó tìm ra nguyên nhân, lập kế hoạch phòng tránh để không bị rơi vào những tình huống này và cách ứng phó tích cực nêu vẫn gặp những tình huống đó.

• [3.1.TC1a]: GV khuyến khích HS sử dụng phần mềm (Word, Excel, Canva) để thiết kế bảng kế hoạch hoặc nhật ký cảm xúc thay vì viết tay.

+ Với bài tập 2: HS xây dựng một vở kịch ngắn về tâm lí căng thẳng và cách ứng phó tích cực với tâm lí căng thẳng. Nội dung của vở kịch có thể đến từ tình huống thực tế trong cuộc sống mà HS đã gặp phải, hoặc HS cũng có thể tìm kiếm thông tin, ý tưởng trên mạng, trong sách báo, truyện tranh mà các em thấy phù hợp và yêu thích.

• [6.2.TC1a]: HS (nhóm có thiết bị) có thể sử dụng AI để gợi ý ý tưởng kịch bản với câu lệnh: "Viết kịch bản ngắn về 2 học sinh giúp nhau vượt qua áp lực điểm kém".

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học, kiến thức thực tế, liên hệ bản thân và trả lời câu hỏi. 

 - GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- Nộp sản phẩm số qua Zalo/Email hoặc diễn kịch.

- GV mời HS nhận xét. 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, kết thúc tiết học.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Ôn lại kiến thức đã học.

- Hoàn thành bài tập phần Vận dụng.

- Làm bài tập của Bài 6 - Sách bài tập Giáo dục công dân 7.

- Đọc và tìm hiểu trước Bài 7: Phòng, chống bạo lực học đường.