Giáo án NLS chuyên đề Công nghệ 10 TT Bài 13: Một số mô hình trồng trọt theo tiêu chuẩn VietGAP

BÀI 13: MỘT SỐ MÔ HÌNH TRỒNG TRỌT THEO TIÊU CHUẨN VIETGAP

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Kiến thức

Sau khi học xong bài này, HS sẽ lựa chọn được mô hình trồng trọt theo tiêu chuẩn VietGAP thích hợp cho một số loại cây trồng phổ biến.

2. Năng lực

• Năng lực công nghệ: Lựa chọn được mô hình trồng trọt theo tiêu chuẩn VietGAP thích hợp cho một số loại cây trồng phổ biến.
• Năng lực chung: 
• Tìm kiếm được các nguồn tài liệu phù hợp về các mô hình trồng trọt theo tiêu chuẩn VietGAP cho một số loại cây trồng phổ biến.
• Phát hiện và đề xuất giải pháp xây dựng các mô hình trồng trọt cho từng loại cây trồng cụ thể.
• Năng lực số: 
• 1.1.NC1b: Áp dụng được kỹ thuật tìm kiếm để lấy được dữ liệu, thông tin và nội dung trong môi trường số.
• 2.1.NC1a: Sử dụng được nhiều công nghệ số để tương tác.
• 2.4.NC1a: Đề xuất được các công cụ và công nghệ số khác nhau cho các quá trình hợp tác.
• 5.2.NC1b: Áp dụng được các công cụ số khác nhau và các giải pháp công nghệ có thể có để giải quyết những nhu cầu đó. 
• Năng lực AI: 
• 10.A1.1: Con người trong hệ thống AI (HS nhận thức được vai trò trung tâm của con người trong hệ thống AI: Mặc dù các mô hình VietGAP thông minh hiện nay có thể ứng dụng AI để tự động điều khiển tưới tiêu hoặc cảnh báo sâu bệnh, nhưng người nông dân/kĩ sư vẫn là người thiết lập thông số, đối chiếu thực tiễn và ra quyết định cuối cùng để đảm bảo sự an toàn của nông sản).
• 10.C3.3: Một số công nghệ trong AI (HS phân biệt được công nghệ AI tạo sinh (như dùng Chatbot ChatGPT để viết đoạn tóm tắt quy trình VietGAP cho rau) với các hệ thống AI phân loại, dự đoán (như dùng hệ thống Camera AI trong nhà kính phân tích hình ảnh lá rau để nhận diện bệnh hại) qua các ví dụ cụ thể ứng dụng trong nông nghiệp).

3. Phẩm chất        

          Có ý thức tìm hiểu về các mô hình trồng trọt phổ biến của một số loại cây trồng theo tiêu chuẩn VietGAP.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• Các tranh giáo khoa về Bài 13: Một số mô hình trồng trọt theo tiêu chuẩn VietGAP có trong danh mục thiết bị tối thiểu.
• Tranh, ảnh, tài liệu, video về mô hình trồng lúa, rau, cam theo tiêu chuẩn VietGAP trồng trọt.
• Máy tính cá nhân/Laptop, màn hình máy chiếu/Tivi tương tác, kết nối Internet tốc độ cao. Các phần mềm ứng dụng: Quizizz/Kahoot (tạo câu hỏi trắc nghiệm), website kenhhoctap.edu.vn, nền tảng AI (ChatGPT/Gemini), ứng dụng Padlet/Google Drive.
• Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

2. Đối với học sinh

• Sách chuyên đề học tập Công nghệ trồng trọt 10. 
• Đọc trước bài học trong SGK, tìm kiếm và đọc trước tài liệu có liên quan đến nội dung bài học.
• Điện thoại thông minh (Smartphone) hoặc máy tính bảng có kết nối Internet, cài sẵn trình duyệt web.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

GV chia lớp làm 3 nhóm lớn, yêu cầu mối nhóm thực hiện một nhiệm vụ: 

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu mô hình sản xuất lúa theo tiêu chuẩn VietGAP trồng trọt

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nắm được các bước trong quy trình trồng trọt theo tiêu chuẩn VietGAP đối với lúa.

b. Nội dung:  

- GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm, hướng dẫn HS nghiên cứu thông tin và quan sát hình ảnh mục I (SGK tr.56 - 58) để tìm hiểu mô hình sản xuất lúa theo tiêu chuẩn VietGAP trồng trọt.

- GV đưa ra bức tranh về mô hình trồng lúa theo tiêu chuẩn VietGAP trồng trọt và đặt câu hỏi cho HS; HS thảo luận, trả lời câu hỏi của GV.

c. Sản phẩm: HS ghi được vào vở các nội dung của lập hồ sơ ghi chép và các yếu tố cần đánh giá khi lựa chọn vùng sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP trồng trọt.

d. Tổ chức hoạt động:

Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu mô hình sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP trồng trọt

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nắm được các bước trong quy trình trồng trọt theo tiêu chuẩn VietGAP đối với rau.

b. Nội dung:  

- GV đưa ra các câu hỏi, yêu cầu các nhóm nghiên cứu nội dung mục II (SGK tr.58 - 61) để tìm hiểu mô hình sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP trồng trọt và trả lời các câu hỏi liên quan đến nội dung vừa nghiên cứu.

- HS thảo luận nhóm, tìm kiếm thông tin để đưa ra câu trả lời.

c. Sản phẩm: HS ghi được vào vở các yêu cầu của các bước trong quy trình trồng rau theo tiêu chuẩn VietGAP.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Nhiệm vụ 3: Tìm hiểu hoạt động tìm hiểu mô hình sản xuất cam theo tiêu chuẩn VietGAP trồng trọt

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết được những yêu cầu khi chăm sóc cây trồng theo tiêu chuẩn VietGAP đối với cam.

b. Nội dung:  

- GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm, hướng dẫn HS nghiên cứu thông tin và quan sát hình ảnh trong mục III (SGK tr.61 – 64) để tìm hiểu về mô hình sản xuất cam theo tiêu chuẩn VietGAP trồng trọt.

- GV sử dụng kĩ thuật khăn trải bàn, hướng dẫn các nhóm thảo luận nội dung SGK.

c. Sản phẩm: HS ghi được các yêu cầu của các bước trong quy trình trồng cam theo tiêu chuẩn VietGAP.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố, mở rộng kiến thức đã học về một số mô hình trồng trọt theo tiêu chuẩn VietGAP.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm; HS dựa vào các kiến thức đã học để hoàn thành các bài tập Luyện tập SGK.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS.

d. Tổ chức thực hiện

Nhiệm vụ 1: Trả lời câu hỏi trắc nghiệm 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức game trắc nghiệm trên Quizizz/Kahoot.

- GV sử dụng ứng dụng kenhhoctap.edu.vn để tham khảo và cho sinh làm trắc nghiệm online.

- GV cung cấp mã phòng thi.

- Bộ câu hỏi trắc nghiệm:

Câu 1: Trong mô hình sản xuất lúa VietGAP, thời điểm thu hoạch thích hợp nhất là khi nào?

A. Khi hạt lúa vừa mới ngậm sữa.

B. Khi có khoảng 85 – 90% hạt lúa chín vàng.

C. Khi toàn bộ hạt lúa khô cong 100%.

D. Cắt bất cứ lúc nào miễn trời không mưa.

Câu 2: Khi bảo quản rau VietGAP, điều kiện nhiệt độ và thời gian lưu trữ tối ưu được khuyến cáo là bao nhiêu?

A. Khoảng 20 độ C và lưu trữ không quá 2 ngày.

B. Đông lạnh dưới 0 độ C trong 1 tháng.

C. Ở 30 độ C trong 1 tuần.

D. Bảo quản ở 5 độ C không quá 12 giờ.

Câu 3: Việc chuẩn bị đất trồng cam theo chuẩn VietGAP có đặc điểm nào khác biệt so với trồng lúa?

A. Không cần làm đất, cứ gieo trực tiếp.

B. Ưu tiên đất đồi thấp, độ dốc 5-7%, cần đào hố và bón phân từng hố trước khi trồng.

C. Phải ngâm nước ruộng cho nhão bùn.

D. Bắt buộc phải trồng trong nhà lưới kín.

Câu 4: Khi sử dụng phân hữu cơ trong sản xuất VietGAP (cả 3 mô hình), yêu cầu bắt buộc là gì?

A. Sử dụng phân tươi bón trực tiếp để cây hấp thu nhanh.

B. Pha phân tươi với nước rồi phun lên lá.

C. Phải ủ hoai mục (đã qua xử lí nhiệt) để phân giải chất hữu cơ và tiêu diệt mầm bệnh.

D. Trộn lẫn với thuốc trừ sâu hóa học rồi rải.

Câu 5: Sau khi thu hoạch, gạo VietGAP phải được xử lí như thế nào để đảm bảo tiêu chuẩn?

A. Phơi trực tiếp trên đường nhựa sát quốc lộ.

B. Xịt hóa chất bảo quản để chống mọt.

C. Trộn lẫn với gạo thường để tăng số lượng.

D. Gạo được xay xát bằng máy riêng, không lẫn với máy xát gạo thường.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS sử dụng thiết bị di động truy cập, hoàn thành bài tập trong thời gian 5 phút.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và đánh giá

- Hệ thống tự động chấm điểm và xếp hạng.

- GV chiếu bảng xếp hạng và chữa nhanh câu sai nhiều nhất.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.

[2.1.NC1a: Sử dụng được nhiều công nghệ số để tương tác. HS sử dụng Smartphone truy cập thành công vào nền tảng Kahoot/Quizizz, đọc hiểu câu hỏi trên màn hình và thực hiện tương tác (chọn đáp án) trong một môi trường số đa người dùng.]

Nhiệm vụ 2: Trả lời câu hỏi tự luận

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

GV yêu cầu HS dựa vào những kiến thức vừa học, hoàn thành các bài tập sau:

1. Nêu những điểm giống nhau và khác nhau của mô hình sản xuất lúa, rau và cam theo tiêu chuẩn VietGAP trồng trọt.
2. Trình bày quy trình chăm sóc lúa, rau và cam sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP trồng trọt.
3. Tại sao khi bón phân cho lúa, rau, cảm trồng trọt theo tiêu chuẩn VietGAP cần ưu tiên sử dụng bón phân hữu cơ đã qua xử lí?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nhớ lại kiến thức đã học, suy nghĩ để hoàn thành các bài tập.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

GV mời đại diện một số HS trình bày câu trả lời.

- GV yêu cầu các nhóm khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý bổ sung hoặc đặt câu hỏi cho nhóm bạn (nếu có).

* Gợi ý:

Câu 1.

- Giống nhau của mô hình sản xuất lúa, rau và cam:

+ Đều gồm 8 bước cơ bản khi sản xuất các loại cây trồng theo tiêu chuẩn VietGAP trồng trọt như lập hồ sơ ghi chép; đánh giá và lựa chọn vùng sản xuất; chuẩn bị giống; chuẩn bị đất trồng; gieo trồng và chăm sóc; thu hoạch và sơ chế; bảo quản và vận chuyển; quản lí rác thải và chất thải.

+ Trong 8 bước cơ bản khi sản xuất lúa, rau và cam đều tuân theo các quy định bắt buộc và gợi ý theo quy định của tiêu chuẩn VietGAP trồng trọt. Trong 3 mô hình đều cần lập hồ sơ ghi chép và quản lí rác thải, chất thải theo  quy định chung của VietGAP trồng trọt.

- Khác nhau:

Câu 2. Trình bày quy trình chăm sóc lúa, rau và cam theo 8 bước SGK.

Câu 3. Phân bón hữu cơ đã qua xử lí nhiệt đã làm các hợp chất hữu cơ được phân giải hoàn toàn thành các hợp chất hữu cơ dễ tiêu, cây trồng có thể sử dụng được, đồng thời tiêu diệt các VSV có hại và các mầm sâu, bệnh, cỏ dại.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án.

- GV chuyển sang nội dung mới.

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS vận dụng tổng hợp được các kiến thức đã học của bài học và các kiến thức liên quan về một số mô hình trồng trọt theo tiêu chuẩn VietGAP vào thực tiễn sản xuất ở gia đình, địa phương và đề xuất được mô hình trồng trọt cho một số loại cây trồng phù hợp.

b. Nội dung: GV giao nhiệm vụ, yêu cầu HS hoàn thành ngoài giờ học.

c. Sản phẩm: Đề xuất của HS về mô hình trồng trọt thích hợp cho một số đối tượng cây trồng phổ biến ở địa phương.

d. Tổ chức thực hiện

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV nêu nhiệm vụ, yêu cầu HS thực hiện ngoài giờ học: Quan sát và ghi lại những cây trồng đang có ở địa phương. Tự tìm hiểu và đề xuất những mô hình trồng trọt theo tiêu chuẩn VietGAP thích hợp cho một số đối tượng cây trồng phổ biến ở địa phương.

- GV lưu ý HS có thế thực hiện nhiệm vụ cá nhân hoặc theo nhóm (mỗi nhóm không quá 4HS)

- Để bài đề xuất mang tính thuyết phục và chuyên nghiệp, HS hãy áp dụng giải pháp công nghệ số: Sử dụng phần mềm thiết kế như Canva, Mindmeister hoặc PowerPoint để thiết kế bản đề xuất dưới dạng một Infographic (đồ họa thông tin) hoặc Sơ đồ tư duy, kết hợp hình ảnh thực địa và phân tích lí do lựa chọn thay vì chỉ nộp bài viết tay.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS về nhà quan sát, viết đề xuất các địa điểm có thể thích hợp để xây dựng vùng sản xuất đạt tiêu chuẩn VietGAP trồng trọt. Nêu rõ lí do vì sao.

- HS thao tác phần mềm máy tính/điện thoại thiết kế đồ họa số.

- GV hỗ trợ, giải đáp các thắc mắc của HS (nếu có).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- HS nộp file PDF/Ảnh sản phẩm số cho GV vào tiết học sau và trình chiếu phân tích trước lớp.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét tính thực tế của đề xuất và khả năng áp dụng phần mềm công nghệ số của HS.

- GV nhận xét, đánh giá và kết thúc tiết học.

[5.2.NC1b]: HS áp dụng được các phần mềm thiết kế đồ họa (Canva/PPT) như một giải pháp công nghệ tối ưu để giải quyết nhu cầu trình bày các ý tưởng, đề xuất quy hoạch không gian nông nghiệp một cách khoa học, chuyên nghiệp.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Ôn lại kiến thức đã học.

- Hoàn thành bài tập phần Luyện tập, Vận dụng SGK tr.55.

- Đọc và tìm hiểu trước nội dung kiến thức Bài 14. Thực hành: Đo dư lượng Nitrate trong rau, củ, quả.