Giáo án NLS Công nghệ 12 LNTS kết nối Bài 20: Nuôi thủy sản theo tiêu chuẩn VietGAP

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS làm việc theo 6 nhóm, nghiên cứu mục II trong SGK, quan sát hình ảnh và thực hiện nhiệm vụ:

+ Nhóm 1: Tìm hiểu việc chuẩn bị nơi nuôi.

+ Nhóm 2: Tìm hiểu việc lựa chọn và thả giống.

+ Nhóm 3: Tìm hiểu việc quản lí và chăm sóc.

+ Nhóm 4: Tìm hiểu việc thu hoạch.

+ Nhóm 5: Tìm hiểu việc thu gom, xử lí chất thải.

+ Nhóm 6: Tìm hiểu việc ghi chép, lưu trữ hồ sơ, truy xuất nguồn gốc và kiểm tra nội bộ.

- GV cho HS trả lời câu hỏi mục Khám phá:

+ Vì sao vào ban đêm, vào những ngày trời âm u và các tháng cuối của vụ nuôi phải quan tâm hơn đến việc sử dụng quạt nước để tăng lượng khí oxygen hoà tan cho ao nuôi?

+ Theo em, việc thu gom, xử lí chất thải có ý nghĩa như thế nào trong nuôi thuỷ sản theo tiêu chuẩn VietGAP?

- GV tiếp tục yêu cầu HS thảo luận nhóm và thực hiện nhiệm vụ của mục Kết nối: Tìm hiểu biện pháp phòng, trị bệnh theo tiêu chuẩn VietGAP cho một số động vật thuỷ sản phổ biến. 

- GV tổ chức cho HS liên hệ thực tiễn trả lời câu hỏi: Nêu yêu cầu về nhân sự trong nuôi thuỷ sản theo tiêu chuẩn VietGAP.

- GV giữ nguyên nhóm và nêu nhiệm vụ mở rộng có tích hợp NLS:

+ Tạo một "Nhật ký nuôi trồng điện tử" đơn giản bằng Google Sheets/Excel trên điện thoại (gồm các cột: Ngày, Loại thức ăn, Lượng cho ăn, Chỉ số môi trường, Ghi chú).

+ Đóng vai nhà sản xuất, tạo một Mã QR (qr-code-generator.com) chứa thông tin: "Tên trại: Nhóm 1 - Sản phẩm: Tôm thẻ VietGAP - Ngày thu hoạch: Hôm nay". 

Bước 2: HS tiếp nhận nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nghiên cứu mục II, suy nghĩ trả lời câu hỏi của GV.

- Sử dụng điện thoại: Mở Google Sheets tạo bảng; truy cập web để tạo mã QR.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện các nhóm HS trả lời.

* Trả lời câu hỏi mục Khám phá: 

+ Vào ban đêm, vào những ngày trời âm u và các tháng cuối vụ nuôi phải quan tâm hơn đến việc sử dụng quạt nước để tăng lượng khí oxygen hòa tan cho ao nuôi vì:

• Lúc này, quá trình quang hợp bị ảnh hưởng khiến cho oxy bị giảm xuống dẫn đến nhu cầu oxygen của con nuôi tăng cao 
• Cần có quạt nước nhằm giúp tăng cường sự lưu thông của nước, giúp oxygen hòa tan vào nước tốt hơn và tăng cường trao đổi khí giữa nước và không khí, giúp tăng lượng oxygen trong nước.

+ Ý nghĩa của việc thu gom, xử lí chất thải trong nuôi thủy sản theo tiêu chuẩn VietGAP:

• Giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường, bảo vệ nguồn nước và hệ sinh thái.
• Giúp cải thiện chất lượng nước, tạo môi trường tốt cho con nuôi phát triển, nâng cao hiệu quả sản xuất.
• Giúp đảm bảo an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.
• Góp phần nâng cao uy tín của ngành thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

* Trả lời câu hỏi mục Kết nối: 

* Trả lời câu hỏi của GV: 

+ Người quản lí cơ sở nuôi phải có kiến thức về nuôi trồng thuỷ sản, được tập huấn về VietGAP thuỷ sản hoặc có giấy chứng nhận tham gia lớp tập huấn về an toàn thực phẩm trong nuôi trồng thuỷ sản của cơ quan có thẩm quyền.

+ Người lao động làm việc tại cơ sở nuôi phải được tập huấn (nội bộ hoặc bên ngoài) về VietGAP thuỷ sản và áp dụng đúng các hướng dẫn về thực hành nuôi trồng thuỷ sản tốt trong sản xuất; được tập huấn về an toàn lao động theo đúng các vị trí làm việc.

- GV mời đại diện nhóm chiếu "Nhật ký điện tử" lên màn hình.

- GV và cả lớp dùng điện thoại quét thử mã QR của các nhóm để xem thông tin truy xuất.

- Các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, kết luận.

- GV chuyển sang nội dung luyện tập. 

II. Quy trình nuôi thuỷ sản theo tiêu chuẩn VietGAP

1. Chuẩn bị nơi nuôi

- Lựa chọn địa điểm nuôi.

- Cấp nước. 

- Chuẩn bị các dụng cụ nuôi.

- Chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ phục vụ nuôi thuỷ sản theo tiêu chuẩn VietGAP.

- Nhận diện và phòng ngừa các mối nguy.

2. Lựa chọn và thả giống

- Nguồn gốc giống: 

+ Có nguồn gốc rõ ràng.

+ Được sản xuất từ cơ sở sản xuất giống có kiểm soát chất lượng đàn bố mẹ và quy trình sản xuất theo quy định đảm bảo an toàn sinh học.

- Chất lượng con giống: đảm bảo các tiêu chuẩn về chất lượng, phù hợp với yêu cầu của VietGAP thuỷ sản. 

- Vận chuyển và thả con giống: 

+ Vận chuyển bằng dụng cụ chuyên dụng, đánh bắt, vận chuyển nhẹ nhàng tránh xây xát.

+ Thực hiện các biện pháp khử trùng con giống trước khi thả vào nơi nuôi. Mật độ và mùa vụ thả phải đúng theo quy trình.

3. Quản lí và chăm sóc

a) Thức ăn và cho ăn

- Thức ăn: 

+ Có nguồn gốc rõ ràng, đảm bảo chất lượng theo quy định, được đóng bao bì đúng quy cách. 

+ Kích cỡ và chất lượng thức ăn phù hợp với từng đối tượng và giai đoạn phát triển của động vật thuỷ sản.

+ Bảo quản đúng quy định, không để bị nấm mốc và biến chất. 

+ Kiểm tra chất lượng thức ăn trước khi sử dụng, không sử dụng thức ăn đã quá hạn, không đạt tiêu chuẩn. 

+ Không sử dụng hormone, chất kích thích tăng trưởng cho động vật thuỷ sản.

- Cho ăn:

+  Sáng sớm hoặc chiều mát.

+ Lượng thức ăn và cách cho ăn phù hợp với từng loại động vật thuỷ sản.

b) Quản lí môi trường

- Thường xuyên kiểm tra, theo dõi các yếu tố môi trường để có biện pháp xử lí kịp thời. 

- Định kì sử dụng các chế phẩm sinh học làm sạch môi trường ao nuôi. 

- Sử dụng quạt nước để tăng lượng khí oxygen hoà tan cho ao nuôi (Hình 20.4) đặc biệt vào ban đêm, vào những ngày trời âm u và các tháng cuối của vụ nuôi.

- Theo dõi hoạt động của động vật thuỷ sản để kịp thời phát hiện những bất thường của động vật thuỷ sản và có các biện pháp xử lí kịp thời.

c) Quản lí dịch bệnh

- Lập kế hoạch phòng trừ dịch bệnh cho động vật thuỷ sản. 

- Sử dụng biện pháp phòng bệnh tổng hợp.

- Thường xuyên theo dõi sức khoẻ động vật thuỷ sản, có quy trình phòng bệnh phù hợp cho từng đối tượng, thực hiện phòng và bệnh đúng quy trình. 

4. Thu hoạch

- Thu hoạch bằng các dụng cụ và phương pháp phù hợp, dùng xe chuyên dụng chở động vật thuỷ sản tới nơi tiêu thụ. 

- Các sản phẩm thuỷ sản được đưa ra khỏi vùng nuôi cần được ghi chép số lượng, ngày giờ, địa chỉ chuyển đi và chuyển đến.

5. Thu gom, xử lí chất thải

- Các chất thải từ hoạt động nuôi thuỷ sản phải được thu gom, phân loại và xử lí theo đúng quy định .

- Mọi hoạt động thu gom, xử lí chất thải phải được ghi chép, lưu trữ theo đúng quy định của VietGAP thuỷ sản.

6. Ghi chép, lưu trữ hồ sơ, truy xuất nguồn gốc

- Mỗi hộ nuôi cần có sổ nhật kí để ghi chép lại các thông tin kĩ thuật trong suốt quá trình nuôi.

- Ghi chép đầy đủ số lượng, nguồn gốc thức ăn đã cho ăn; số lượng, nguồn gốc, cách thức sử dụng các loại thuốc, hoá chất đã dùng. 

- Ghi chép sự biến động của các yếu tố môi trường, dịch bệnh.

7. Kiểm tra nội bộ

- Tổ chức tiến hành kiểm tra nội bộ ít nhất mỗi năm một lần với nội dung cơ bản trong quy trình nuôi thuỷ sản theo tiêu chuẩn VietGAP.

5.3.NC1a: HS sử dụng công cụ bảng tính trực tuyến để kiến tạo công cụ quản lý dữ liệu (nhật ký nuôi trồng) thay thế phương pháp thủ công.

3.1.NC1a:

HS tạo ra nội dung số dạng mã hóa (QR Code) để phục vụ mục đích thực tiễn (truy xuất nguồn gốc).